پوست در دوران بارداری

پوست در دوران بارداری

خانوما در دوران بارداری تغییرهای زیادی رو تجربه می کنن که بعضی از اونا مورد پسند هستن و یه سریای دیگه شاید ناخوشایند و آزاردهنده. یکی از این تغییرها به بخش پوست و مو مربوط می شه.

مشکلات پوستی که در این دوران سراغ خانومای باردار میاد، با اینکه گذراست، ممکنه نگرانشان کنه؛ از زیادشدن تعریق گرفته تا خشکی و خارش پوست مواردی هستن که با خوندن «بارداری و زایمون» این هفته، بیشتر با کم وکیف اونا و روش برخورد با اونا آشنا میشین.

کلا، تغییرات پوستی دوران بارداری دو نوع هستن؛ بعضی از اونا به وجود اومده از طریق تغییرهای هورمونی و به دلیل ترشح هورمون از جفت هستن که روی کل بدن و مخصوصا روی پوست خانوما اثر میذاره. بعضی از اونا هم فیزیکی هستن؛ یعنی در اثر حجیم شدن پوست، مخصوصا پوست شکم به وجود میاد.

البته همه این تغییرها بعد از زایمون و خارج شدن جفت دوباره به حالت اولیه برمیگرده. این مطلب، شما رو با جزییات این تغییرها و راهکارهای درمانی اونا آشنا می کنه.

استریا از پیشگیری تا درمان

واسه جلوگیری از ایجاد این بریدگیا ۲ کار باید انجام بدین؛ پیشگیری و درمان؛ پیشگیری رو باید قبل از بارداری شروع کنین یعنی اگه قصد بارداری دارین، ورزشای ملایم شکمی رو شروع کنین تا عضلات شکم تقویت و قوی شن و بعد از بارداری، جنین در حال رشد، هر چقدر که می تونه به شکم فشار نیاورد و عضلات بتونن جلوی فشار زیاد به شکم رو بگیرن.

شکم خانومای ورزشکار، هم خیلی بزرگ نمی شه و هم با احتمال خیلی کم دچار بریدگی می شه اما اگه عضلات شکم شل باشه، در دوران بارداری شکم بزرگ تر می شه و بریدگیا هم بیشتر و شدیدتر درست می شن. کرمای ضدبریدگی هم که تبلیغ می شن و وجود دارن، واقعا ضدبریدگی نیستن.

این کرما و روغنای جور واجور البته تا حدی خشکی پوست رو جبران می کنن و تا حدی در پیشگیری از بروز بریدگیا کمک کننده ان اما کافی نیستن؛ شاید تا حدی به کمتر ایجاد شدن بریدگیا کمک کنن اما نمی تونن از بروز اونا جلوگیری کنن.

تغییرهای به وجود اومده از طریق ترشح هورمون جفت

  1. افزایش آندروژنا و کرکی شدن موها

با افزایش آندروژنا یا هورمونای مردونه، موهایی که در بدن خانوم حالت کرکی داشتن در این دوران کلفت و به موهای زائد تبدیل می شن اما نگران نباشین؛ این حالت موقتیه و بعد از بارداری دوباره شرایط موها به حالت قبل برمیگرده.

  1. افزایش تعریق

این هورمون روی اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک اثر میذاره و عرق در جاهایی که غدد عرق هست، زیاد می شه. این اتفاق در همه نمی افته و به زمینه قبلی بستگی داره اما در بعضی خانوما آزاردهنده می شه. در این صورت باید به متخصص پوست مراجعه کنین تا براتون دارو تجویز شه.

اگه تعریقتان فقط مختصری بیشتر شده، استحمام روزانه، دوری از گرمای محیط و حموم نکردن با آب داغ، نخوردن اودیه ها و خوراکیای محرک کمکتون می کنه و شرایط رو بهتر می کنه.

  1. تندتر شدن بوی عرق بدن

بعضی از خانوما میگن عرقشون بدبو شده. این خانوما اگه بهداشت خوبی داشته باشن، هم تعریقشان زود برطرف می شه و هم متعفن نمی شه.

خیلی از خانوما نمی دونن در این دوران که بیشتر عرق می کنن، باید دفعات استحمامشان رو بیشتر کنن و لازمه روزی یکی دوبار مخصوصا کشاله ران و زیر بغلشون رو که نوع عرقش فرق داره، بشورن.

چون ما ۲ نوع غدد عرق داریم؛ اندوکرین و اپوکرین. غدد اندوکرین در جاهای صاف مثل صورت، سینه و پشت هستن و غدد اپوکرین در چینا قرار دارن؛ مثل زیر بغل و کشاله ران و دور نیپل پستونا.

این غدها در بارداری خیلی زود دچار عفونت می شه؛ یعنی میکروبای بی آزار که در پوست هممون هست، وقتی عرق زیاد می شه، از حالت غیربیماری زا به حالت مریض کننده درمی آیند و تعفن و بدبویی ایجاد می کنن.

اگه شمام دچار این مشکل هستین، باید نسبت به قبل از بارداری دفعات استحمامتان رو بیشتر کنین؛ اگه یه روز در میان حموم می رفتید، هر روز استحمام کنین و اگه به حموم رفتن روزانه عادت داشتین، روزی ۲ بار حموم برید. علاوه بر این، اصلا با آب داغ دوش نگیرید چون محرک تعریقه. تغذیه مناسب هم خیلی مهمه.

غذاهایی مانند اودیه ها، کاری، فست فودها، ترشی و… باعث تحریک و شدید شدن تعریق می شن. البته اگه احساس کردین در این نواحی علاوه بر بدبویی، ضایعه دیگری ایجاد شده، به متخصص پوست مراجعه کنین تا درمون رو شروع کنه.

  1. پرپشت شدن موها

موی آدم ۳ دوره زندگی داره؛ آناژن یا رشد، کاتاژن یا استراحت و دوره تلوژن یا مرگ که موها در این دوره می ریزن.

در هر آدم موها ۶ تا ۸ هفته رشد می کنن، ۶ تا ۸ هفته استراحت دارن و طی ۶ تا ۸ هفته می میرن؛ اما تو یه خانوم باردار به دلیل تاثیر هورمونای جفت، دوران استراحت و مرگ مو طولانی می شه یعنی وقتی مو به مرحله کاتاژن می رسه، هورمونا مانع ریختن اون می شن پس ممکنه در دوران بارداری احساس کنین موهاتون پرپشت شده و کم می ریزه.

شاید هم از این اتفاق خوشحال شید اما این موضوع موقتیه و در عرض ۴ تا ۶ هفته بعد از ختم بارداری و دفع جفت، موهایی که نریخته ان، یهو می ریزن و دچار ریزش موی شدیدی میشین که ممکنه وحشت زده تون کنه اما نترسین، چون این ریزش طبیعیه و بدهکاری ای که طی اون ۹ ماه داشتین، باید یهویی در مدت کوتاهی بپردازید و بعد از اون همه چیز به حالت طبیعی برمیگرده.

این ریزش به درمان جدی هم نیاز نداره مگه اینکه تغذیه و رژیم غذایی مناسبی نداشته باشین. در این صورت ممکنه دکتر براتون ویتامین تجویز کنه.

  1. واریس و برجسته شدن عروق انداما

معمولا در قسمتای تحت فشار بدن خانومای باردار مثل ساق پا، هم تاثیر هورمونا و هم فشار جنین ممکنه ایجاد واریس کنه.

وقتی شکم مادر کم کم بزرگ می شه، وریدی که خون پاها رو به قلب می بره (اجوف تحتانی)، در اثر فشاری که جنین به قسمت زیر شکم می آورد، تنگ می شه و خون به پاها پس زده می شه.

اوایل ممکنه احساس کنین پاهاتون ورم کرده و بعد کم کم متوجه شید رگای پاتون کلفت و گشادشده و واریس به وجود اومده. ایجاد واریس هم به زمینه قبلی بستگی داره و اگه کسی از قبل واریس ناچیز داشته باشه، در دوران بارداری واریسش به طور کامل روشن می شه اما در کسائی که قبلا دچار نبوده ان، رگا فقط مختصری گشاد می شن و بعد از ختم بارداری، بهبود پیدا می کنن.

واریس غیر از پا امکان داره در دستا، سینه و… هم ایجاد شه که بعد از بارداری بهبود پیدا میکنه. واریسا معمولا ماه های سوم و چهارم که ترشح هورمون جفت زیاد می شه و جنین هم کم کم بزرگ تر می شه، درست می شن و در ماه های هشتم و نهم به بیشترین حد می رسن.

  1. حساسیت شدید پوست به آفتاب و ملاسما

در این ۹ ماه زدن کرم ضدآفتاب و مراقبت از نور آفتاب رو جدی بگیرین، چون همون آفتابی که قبل از بارداری اثر چندانی روی پوستتون نداشته، در دوران بارداری در اندام هایی که در برابر اون قرار می گیرن می تونه اثر نامطلوبی بزاره.

یادتون باشه هورمونای جفت از همون ماه های اول پوست شما رو بسیار به آفتاب حساس کرده و اگه مراقب نباشین،

دچار لکه های تیره خیلی شدید میشین که ملاسما (کلوآسما) یا لک بارداری اسمشه. البته حالا خوبیش اینه بیشتر لکای بارداری بعد از ختم بارداری، مخصوصا اگه از پوست در برابر آفتاب مراقبت کنین، بدون درمان جدی بهبود پیدا می کنن اما نه همه اونا؛ بعضی از لکا خودبه خود خوب نمی شه و اگه ۳-۲ ماه زمان برد و لک پوستتون از بین نرفت، باید به متخصص پوست مراجعه و درمان رو شروع کنین.

  1. خارش بارداری

در بعضی خانوما، هورمونای جفت باعث ایجاد دانه های قرمزی مثل کهیر می شه که خارش دارن. این خانوما به دلیل اینکه خون به دلیل فشار، خوب در رگا گردش نمی کنه، دچار خشکی پوست هم می شن. پس خارش هم به دلیل خشکی پوسته و هم تاثیر هورمونا.

این خارش در بعضی رو مخه و در بعضی ناچیز و چون به مادر باردار خیلی نمی شه داروی خوراکی داد، اوایل تلاش می کنیم با داروهای موضعی بی خطر خارش رو درمان کنیم ولی اگه این داروها موثر نباشن، دکتر داروهای خوراکی بی ضرر هم تجویز می کنه. البته به کار گیری مرطوب کننده هم لازمه چون خشکی پوست، خارش رو شدید شدن می کنه.

یادتون باشه خارش بارداری از ماه هفتم شروع می شه و تا یه ماه بعد از بارداری ادامه پیدا می کنه پس اگه از ماه سوم خارش معمولی داشتین، اونو با خارش بارداری اشتباه نگیرید.

  1. جوشا و چربی پوست

دلیل بروز جوش معمولا افزایش آندروژن در بدنه و از اونجا که در دوران بارداری به دلیل تاثیر هورمونای جفت، اندازه ترشح آندروژن بیشتر می شه، هم موی زائد به وجود میاد، هم پوست چرب می شه و هم اگه مستعد باشین، جوش میزنین.

اگه قبلا جوش ناچیز داشتین، در این ماه ها شدید تر می شه و اگه اصلا جوش نداشتین، امکان داره جوش ناچیز بزنین. نگران نشید چون معمولا بدون درمان موضعی هم امکان درمان هست و باید به متخصص پوست مراجعه کنین.

تغییرهای به وجود اومده از طریق فشار جنین

۱. واریس بارداری و تورم:

بزرگ شدن شکم با فشار روی ورید اجوف تحتانی باعث واریس بارداری می شه که در اون فعالیت دریچه های لونه کبوتری که باید خون رو بالا و به طرف قلب ببرن، کمتر و خون به طرف پایین پس زده می شه پس هم بدن خانوم ورم می کنه و هم دچار واریس می شه.

البته تغییرهای کلیوی و قلبی هم می تونه باعث ورم شه پس اگه ورمتان زیاد بود و بعد از اینکه اندام متورم رو فشار دادین، گود افتاد و جای انگشت روی اون موند، حتما به متخصص زنان اطلاع بدین و به متخصص کلیه هم مراجعه کنین و اونو به حساب تغییرهای طبیعی بارداری نذارین .

۲. بریدگیای پوست (استریا):

الیاف کلاژن و الاستین پوست اندا مایی که بیشترین فشار و افزایش حجم رو در مدت چند ماه دارن، مثل شکم، در اثر فشاری که وارد می شه، می بره و خطایی قرمزرنگ و موازی روی پوست ایجاد می شه. این خطا بیشتر از همه در شکم به دلیل وجود جنین، بعد از اون پستونا که به دلیل فعالیت غدد شیری افزایش حجم دارن و بعد بازوها و رانا که در اثر احتباس آب دچار چاقی کاذب و موقت می شن، دیده می شه.

این موضوع هم به استعداد ارثی بستگی داره. اگه خانومای هم خون شما هنگام بارداری یا پس از هرگونه زیاد شدن وزن دچار بریدگی پوست شدن، شمام به احتمال زیاد دچار این تخریب الیاف کلاژن و الاستین که خود رو به صورت بریدگیای موازی نشون میده، میشین مخصوصا روی شکم.

اگه این بریدگیا ناچیز باشه، بعد از زایمون خوب میشه ولی اگه شدید باشه، امکان داره بمونه. اما راه حل چیه؟ مبادرت به موقع؛ یعنی تا وقتی که قرمزی بریدگیا دیده می شه یعنی طی ۴-۳ ماه بعد از ایجاد اونا، هم با کرم و هم لیزر میشه اونا رو درمان و پوست رو مثل روز اول کرد چون این قرمزی نشون میده در این قسمت پوست، زندگی و گردش خون هست پس امکان بازسازی الیافای خرد شده هست.

اگه بعد از بارداری زود واسه درمان اونا مراجعه نکنین و قرمزی محو شه و بریدگیا به طور کامل به رنگ سفید دربیایند، یعنی بافتشان مرده و بافت مرده نه به کرم جواب میده، نه لیزر و نه هیچ درمان دیگری.

دکتر حسین طباطبایی / متخصص پوست و استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران

مواد غذایی خطرناک در دوران بارداری

خواص شیر مادر واسه نوزاد

بارداری زیبایی پوست هفته نامه سلامت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *