پایان نامه درمورد جایگاه سازش/:آثار عدم حصول سازش

آثار عدم حصول سازش نسبت به دادگاه رسیدگی کننده

در صورت عدم تحقق سازش ، دادگاه اقدام به تنظیم صورت جلسه ای می نماید و در آن به کوشش خود برای تحقق سازش و عدم حصول نتیجه مثبت تصریح می نماید ، این صورت جلسه می بایست به امضای طرفین برسد. امّا در صورت استنکاف یکی از طرفین یا هر دو ، دادگاه مراتب را در صورت مجلس منعکس نموده و آن را امضا می کند . سپس ، چون هنوز دعوایی مطرح نشده ، دادگاه باید به طرفین اعلام کند که در صورت تمایل می توانند اقامه دعوا نمایند و در واقع طرفین را به طرح دعوا ارشاد کند . لازم به ذکر است که دادگاه موظف به تعیین نوع دعوا ، دادگاه صالح و … نمی باشد . ( مهاجری  ، 1391 ، ج 2 ، ص 255 )

 

ب )حصول سازش و آثار آن

پس از حضور طرفین در جلسه مذاکره اصلاحی ، ممکن است در پایان ، آنها گذشتها و تعهداتی را بر عهده گرفته و به توافق برسند .نکته قابل توجه این است که صرفاً زمانی می توان گفت اختلافات آنها با سازش پایان یافته و سازش بین آنها محقق شده است که موضوع سازش و شرایط آن به ترتیبی که توافق شده در صورت جلسه ای که توسط دادگاه تنظیم می شود ، منعکس شده و سازش نامه به امضای طرفین و دادرس یا دادرسان رسیده باشد .در این صورت می توان گفت که طرفین با امضاء صورت جلسه سازش ، اراده و قصد خود را برای تحقق سازش و تعیین تکلیف اختلاف در قالب سازش اعلام نموده اند .

 

1 )آثار سازش نسبت به طرفین

از آثار تحقق سازش این است که طرفین نسبت به مفاد صورت جلسه ی سازش ملتزم و این سازش نامه بین طرفین ، وراث ، و قائم مقام قانونی آنها نافذ و معتبر است و مانند حکمی که از سوی دادگاه صادر شده است به موقع اجرا گذاشته می شود ( ماده 184 ق.آ.د.م )

سؤالی که در این قسمت قصد پاسخگویی به آن را داریم این است که آیا یکی از طرفین می تواند پس از حصول سازش و پیش از صدور گزارش اصلاحی از سوی دادگاه ( که در ادامه مطالب  به آن خواهیم پرداخت) از سازش انجام شده ؛ عدول کند و یا با ادعای تدلیس ، اشتباه و … از انجام مفاد آن امتناع نماید؟  در پاسخ باید گفت : همانطور که در مباحث مربوط به ماهیت سازش نیز به آن اشاره شد ، سازش همان عقد صلح مندرج در قانون مدنی است و بنابراین تابع قواعد عمومی قراردادهاست و این عقد از جمله عقود لازم است و عدول از آن ممکن نیست . ( برای دیدن نظر موافق ر ک : مهاجری، 1391، ج 2 ،ص 257 ). امتناع از مفاد آن به دلیل ایجاد تدلیس ، اشتباه و … پیش از اثبات و بی اعتبار شدن سازش نامه به موجب رأی دادگاه ، امکان پذیر نخواهد بود ( اصل صحت )، همچنین می توان گفت با استناد به ماده 10 قانون مدنی نیز طرفین ملزم به اجرای مفاد آن هستند .

سؤال دیگر این که اگر سازش انجام شده باشد، آیا خواهان می تواند پیش از آن که دادگاه اقدام به صدور گزارش اصلاحی نماید، دعوای خود را استرداد نماید ؟

به نظر می رسد که با امضای سازش نامه از سوی طرفین و دادرس و تحقق سازش، دعوا زوال یافته و دیگر دعوایی وجود ندارد که خواهان آن را مسترد کند . سازش نامه به منزله ی ختم مذاکرات است و دادگاه مطابق ماده 184 ق.آد.م می بایست پس از آن صرفاً ختم رسیدگی را اعلام و مبادرت به صدور گزارش اصلاحی نماید.         ( شمس، 1391، ج3، ص78 ) .

امّا نکته قابل توجه این است که به نظر می رسد طرفین می توانند با توافق یکدیگر سازش نامه تنظیمی را از اعتبار ساقط و با اعلام به دادگاه آن را اقاله نمایند .

همچنین ضروری است در اینجا به شبهه ای که ممکن است از ماده 185 ق.آ.د.م ایجاد شود پاسخ دهیم . این ماده مقرر می دارد :« هرگاه سازش محقق نشود ، تعهدات و گذشتهایی که طرفین هنگام تراضی به سازش به عمل آورده اند ، لازم الرعایه نیست .»

از مفهوم مخالف این ماده می توان چنین استفاده نمود که در صورت تحقق سازش ، تعهدات و گذشتهایی که هنگام تراضی به سازش و مذاکرات مقدماتی انجام شده لازم الرعایه است .

در حالی که چنین برداشتی صحیح نیست ، چرا که مطابق 184 ق.آ.د.م صرفاً تعهدات و گذشتهایی که صراحتاً در سازش نامه منعکس شده و به امضای طرفین رسیده است، برای آنها لازم الاتباع خواهد بود . اثر دیگری که سازش پیش از اقامه دعوا دارد این است که از اقامه دعوا در دادگاه جلوگیری می کند و در واقع دعوا و اختلافی باقی  نمی ماند که در دادگاه طرح گردد .

آخرین اثر ایجاد سازش بین طرفین این است که ، با تحقق آن اعم از اینکه در دادگاه باشد یا خارج از دادگاه، دیگر در خصوص خسارات دادرسی، حکمی از سوی دادگاه صادر نمی شود ،چون با زایل شدن موضوع اصلی ( دعوا ) متفرعات آن ( خسارت ) نیز منتفی می گردد .

ماده 517 ق.آ.د.م مقرر می دارد :« دعوایی که به طریق سازش خاتمه یافته باشد، حکم به خسارت نسبت به آن دعوا صادر نخواهد شد . مگر اینکه ضمن سازش نسبت به خسارات وارده ترتیب خاصّی اتّخاذ شده باشد.» بدیهی است اگر سازش نسبت به قسمتی از دعوا انجام شده باشد، نسبت به قسمت دیگر، دعوا رسیدگی و صدور حکم در مورد خسارت نیز امکان دارد .

در قسمت دوم ماده 517 ق.آ.د.م استثنائی بیان شده که به موجب آن طرفین حق دارند در ضمن سازشی که انجام می دهند، امکان مطالبه خسارت را پیش بینی نمایند. آنها می توانند با توافق یکدیگر مبلغ خاصّی را به عنوان خسارت در سازش نامه تعیین نمایند که جزئی از سازش و مصالحه ی آنها محسوب می شود و همانند آن قابل اجراست ؛ همچنین ممکن است طرفین در سازش نامه توافق کنند، حکم به خسارت ازسوی دادگاه صادر گردد .

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

سازش و جایگاه آن در حقوق ایران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *