دانلود پایان نامه ارشد درباره سوء مصرف مواد

انی- اجتماعی 98
2-4-15-2 عوامل ژنتیک و زیستی 98
3-4-15-2 نظریه روانپویشی 99
16-2 اختلالات مربوط به فن سیکلیدین (یا شبه فن سیکلیدین) 100

1-16-2 همه گیری شناسی 100
2-16-2 نورفارماکولوژی 100
3-16-2 اختلال خلقی ناشی از فن سیکلیدین 101
4-16-2 اختلالات اضطرابی ناشی از فن سیکلیدین 101
5-16-2 درمان 101
2-2 پیشینه تحقیق 102
فصل سوم: روش تحقیق
مقدمه 105
1-3 روش تحقیق 105
2-3 جامعه آماری تحقیق 105
3-3 ابزار اندازه گیری 105
4-3 تعیین حجم نمونه 106
5-3 روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها 106
6-3 تعیین اعتبار و روایی پرسشنامه 107
7-3 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات 108
فصل چهارم: یافته های پژوهش
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
بحث و نتیجه گیری 121
1-5 چه کسی مسئول پیشگیری از اعتیاد است؟ 121
2-5 محدودیت های پژوهش 124
3-5 پیشنهادهای پژوهش 124
پیشنهادهایی به والدین 124
پیشنهادهایی به مسوولین 125
4-5 محدود کردن دسترسی به دارو 127

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

5-5 آموزش و پیشگیری 128
6-5 بهبود درمان و پژوهش 129
7-5 توصیه های محافظت کننده 130
8-5 فهرست منابع: 133
منابع فارسی 134
منابع خارجی 135
ضمیمه 136
فهرست جداول
عنوان مطالب صفحه
1- جدول شماره (1-4) توزیع فراوانی گروه نمونه معتادین و غیرمعتادین 110
2- جدول شماره (2-4) توزیع فراوانی گروه نمونه معتادین و غیرمعتادین براساس سن 111
3- جدول شماره (3-4) توزیع فراوانی گروه نمونه معتادین و غیرمعتادین براساس وضعیت تأهل 111
4- جدول شماره (4-4) توزیع فراوانی گروه نمونه معتادین و غیرمعتادین بر اساس شغل 112
5- جدول شماره (5-4) توزیع فراوانی گروه نمونه معتادین و غیرمعتادین براساس سطح تحصیلات 112
6- جدول شماره (6-4) نتایج آزمون t مستقل مقایسه مولفه های عوامل زیستی گرایش به اعتیاد در بین افراد معتاد و غیرمعتاد 113
7- جدول شماره (7-4) نتایج آزمون t تفاوت میانگین گروه معتادین و غیرمعتادین در مولفه های عوامل زیستی گرایش به سوء مصرف مواد 114
8- جدول شماره (8-4) نتایج آزمون t تفاوت میانگین مولفه های عوامل زیستی موثر بر گرایش به سوء مصرف مواد در گروه معتادین براساس سن 115
9- جدول شماره (9-4) نتایج آزمون تعقیبی LSD اختلاف میانگین بین عوامل زیستی براساس سن معتادین 116
10- جدول شماره (10-4) نتایج آزمون t تفاوت میانگین مولفه های عوامل زیستی موثر بر گرایش به سوء مصرف مواد در گروه معتادین براساس میزان تحصیلات 117
11- جدول شماره (11-4) نتایج آزمون تعقیبی LSD اختلاف میانگین بین عوامل زیستی براساس سطح تحصیلات 117
12- جدول شماره (12-4) نتایج آزمون t تفاوت میانگین مولفه های عوامل زیستی موثر بر گرایش به سوء مصرف مواد در گروه معتادین بر اساس 118
13- جدول شماره (13-4) نتایج آزمون تعقیبی CSD اختلاف میانگین بین عوامل زیستی براساس شغل 119
14- جدول شماره (14-4) نتایج آزمون f تفاوت میانگین گروه معتادین مجرد و متأهل در مولفه های عوامل زیستی موثر بر گرایش به سوء مصرف مواد 119

چکیده پژوهش
پژوهش حاضر به بررسی عوامل زیستی مؤثر در بروز سوء مصرف مواد پرداخته است. به همین منظور در کنار سؤال اصلی مبنی بر «مقایسه تأثیر عوامل زیستی مؤثر در بروز رفتار سوء مصرف مواد در بین افراد معتاد و غیرمعتاد»، یک سؤال دیگر با توجه به متغیرهای سن، سطح تحصیلات، شغل، وضعیت تأهل در افراد معتاد تهیه و مورد بررسی قرار گرفت.
روش پژوهش توصیفی از نوع علمی، مقایسه‌ای وجامعه آماری شامل کلیه افراد معتاد مستقر در زندان مرکزی اصفهان در سال 1387 و همچنین دانشجویان به عنوان گروه شاهد بوده است. نمونه پژوهش شامل 60 نفر از معتادین و 60 نفر از افراد عادی بوده که گروه معتادین به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده و گروه غیرمعتاد به وسیله روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شده است. ابزار اندازه‌گیری پرسش‌نامه 60 سؤالی‌ گری و ویلسون بوده است که از روایی و پایایی مناسبی در تحقیقات قبلی برخوردار بوده است. داده‌ها با بهره گرفتن از روش‌های آزمون T و آزمون F مورد بررسی قرار گرفت که عمده‌ترین نتایج آن به شرح زیر می‌باشد:
– تفاوت معناداری بین عوامل زیستی گرایش به سوءمصرف مواد در افراد معتاد و غیرمعتاد وجود دارد.
– بین عوامل مؤثر بر سوءمصرف مواد مخدر در افراد معتاد و غیرمعتاد بر اساس متغیرهای سن، سطح تحصیلات، شغل، وضعیت تأهل تفاوت معناداری وجود داشت.

فصل اول

کلیات پژوهش
1-1 مقدمه
در این تحقیق برآنیم که سوءمصرف مواد را از دریچه دیگر عوامل که کمتر مورد توجه قرار گرفته، مورد بررسی قرار دهم. در این تحقیق بررسی می‌کنیم که به غیر از عوامل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و … عامل دیگری به نام عامل زیستی نیز در سوء مصرف مواد نقش دارد. این تحقیق نشان می‌دهد که احتمالاً یک بخش ژنتیکی و ارثی برای سوء استفاده از مواد مخدر و سوءمصرف مواد وجود دارد و ابزاری هم در تشخیص ژن‌های ویژه‌ای که اعمال سلول‌های گوناگون و بیوشیمیایی را کنترل می‌کنند. (آی لیشنر ، آلن، 1997) همچنین در این تحقیق به مطالعه و بررسی دوقلوها و فرزندخوانده‌ها پرداخته، این مطالعات نشان می‌دهد که آیا استعداد و آمادگی داشتن خانواده به یک بی‌نظمی و اختلال تأثیری در درگیرشدن به آن بی‌نظمی و اختلال را خواهد داشت یا خیر. همچنان که میزان شرب الکل در دوقلوهای همسان 54% و در دوقلوهای غیرهمسان 28% بوده است (کلونینگر ، 1988). تنها عامل اجتماعی و … منجر به سوء مصرف مواد نمی‌شود بلکه عامل زیستی هم در این میان سهم بسزایی دارد درک این نکته که سوءمصرف مواد پیامد یک تغییرات اساسی در عملکرد پیشانی مغز است. بدین معنا است که یک هدف اصلی درمان باید در برعکس کردن و یا جبران نمودن آن تغییرات در مغز مؤثر باشد. این مورد را می‌توان از طریق مداوا یا درمان‌های رفتاری انجام داد و درمان‌های رفتاری عملکرد مغز را در اختلالات روانی دیگر تغییر می‌دهند. اما باید خاطرنشان کرد که سوءمصرف مواد آنقدر‌ها هم ساده نیست. سوءمصرف مواد فقط یک بیماری مغزی نیست بلکه یک بیماری مغزی است که محیط‌های اجتماعی در آن دخالت دارند (آی لیشنر، آلن، 1977). پدیده اعتیاد در جهان امروز به صورت یک معضل خانمانسوز باعث از هم پاشیده‌شدن بسیاری از خانواده‌ها، به انحراف کشیده‌شدن نوجوانان و جوانان، شیوع و گسترش بیماری‌ها و ضررهای فراوان اقتصادی و مرگ و میر گردیده است. در واقع اعتیاد به عنوان یک مشکل همه‌جانه دامنگیر اجتماع انسانی است. اعتیاد در لغت به معنی خود را به عادتی نکوهیده وقف کردن است. به عبارت دیگر، ابتلای اسارت‌آمیز به ماده مخدر که از نظر جسمی یا اجتماعی زیان‌آور شمرده می‌شود، اعتیاد نام دارد. که اعتیاد مهمترین آسیب اجتماعی است که ریشه در عوامل اجتماعی روانی دارد و متقابلاً بر روان فرد و بر اجتماع اثر می‌گذارد. به عبارت دیگر رابطه‌ای سه جانبه بین اعتیاد، اجتماع و روان وجود دارد و عمق فاجعه آن‌گاه ظهور بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم بلای مذکور نقش مؤثر خود را بر روی نیروی فعال جامعه یعنی جوانان ایفا می‌کند. همچنین براساس مطالعات انجام شده در مناطق مورد بررسی کشور، بیش از 18% زنان مطلقه علت جدایی و طلاق را اعتیاد همسرانشان به مواد مخدر به خصوص الکل ذکر نموده‌اند که میزان فوق در برخی استان‌ها تا مرز 30% نیز گزارش شده است. (رئوفی و رضوی، 1378).

2-1 بیان مساله
اعتیاد به مواد مخدر به عنوان یک مشکل اجتماعی پدیده‌ایست استعماری که علاوه بر زمینه‌های ناسالم اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی زمینه‌های شخصیتی، روانی و تربیتی نیز در چگونگی ابتلاء به آن از اهمیت زیادی برخوردار است امروزه وسعت این مشکل در جهان چنان گسترده است که لودوینگ سم‌شناس معروف گفته است: اگر غذا را مستثنی کنیم هیچ ماده‌ای در روی زمین نیست که به اندازه مواد مخدر این چنین آسان وارد زندگی ملت‌ها شده باشد.
در سال‌های اخیر مطالعات زیادی در مورد سبب‌یابی وابستگی به مواد انجام شده است محققین اخیراً در مطالعه مورد مصرف مواد و وابستگی از روش پلی مورفسیم طولی قطعات محدود شده “RFLP” استفاده کرده‌اند و گزارش‌هایی از روابط RFLP منتشر کرده‌اند.
برای اکثر مواد سوءمصرف، به استثنای الکل، محققین ناقل‌های عصبی با گیرنده‌های عصبی شناسایی کرده‌اند که مواد از طریق آن‌ها اثرات خود را اعمال می‌کنند. برخی پژوهشگران در مطالعات خود این فرضیه را دنبال می‌کنند. که مواد افیونی بر گیرنده‌های مواد افیونی اثر می‌کنند بنابراین در کسی که فعالیت افیونی درون‌زا کم است و مثلاً غلظت آندروفین‌ها در بدنش کم است یا فعالیت آنتاگونیستی افیونی درون را خیلی بالا است ممکن است در معرض خطر ابتلا به وابستگی به مواد افیونی (ترکیبات تریاک) قرار داشته باشد. حتی در کسی که کارکرد گیرنده درونزا در او کاملاً طبیعی و غفلت ناقل‌های عصبی بهنجار است، مصرف طولانی مدت یک ماده مورد سوء مصرف ممکن است نهایتاً سیستم‌های گیرنده را در مغز تغییر دهد. بطوریکه مغز برای حفظ تعادل نیازمند ماده برونزا باشد. چنین فرآیندی در سطح گیرنده ممکن است مکانیسم پیدایش تحمل در دستگاه عصبی مرکزی (CNS) باشد. با این حال اثبات تغییر میزان آزاد شدن ناقل عصبی در کارکرد گیرنده ناقل عصبی دشوار بوده و تحقیقات جدید بر اثرات مواد بر سیستم پیام برنده دوم و تنظیم ژن متمرکز است (کاپلان و سادوک، ترجمه رضاعی و رفیعی، 1382).
بررسی الگوهای «موج‌ نمای الکتریک مغز» در بزهکاران یکی دیگر از راهبردهایی است که در چند دهه اخیر مورد نظر بوده است. نابهنجاری الگوی فعالیت الکتریکی مغز در این افراد به دو صورت مشاهده شده است. یکی از نابهنجاری‌ها وجود امواج «آهسته مغزی» است. چنانچه می‌توان گفت که امواج مغزی آنها شبیه امواج مغزی کودکان و بیانگر رشد نایافتگی مغزی است. دومین ناهنجاری، وجود «خیزک‌هایی» در امواج مغزی بزهکاران است. وجود این خیزک‌ها با رفتار پرخاشگرانه و «زود انگیخته» ارتباط دارد، به نحوی که در اغلب افرادی که مرتکب اعمال پرخاشگرانه می‌شوند، این خیزک‌ها مشهود بوده به طور کلی وجود خیزک‌ها در الگوی موج نمای الکتریکی مغز نشان دهنده «نارساکنش وری» «دستگاه کناری» مغز می‌باشد (آی لیشنر، آلن، 1997).
در تحقیقی که رمضانی (1381) در این زمینه انجام داده‌اند با هدف بررسی بنیادهای زیستی تعیین‌کننده گرایش خودمصرف مواد سعی در ارائه مستند مربوط به یافته‌های این موضوع نموده که در پژوهش حاضر نیز سعی شده است با بسط و بررسی هر چه بیشتر موضوع مطرح شده و با انجام تحقیقات وسیع‌تر در این زمینه این عامل مهم را به طور کامل‌تر مورد توجه قرار دهیم.
3-1 اهمیت و ضرورت مساله
از جمله چیزهایی که انسانیت را نه تنها نابود می‌سازد بلکه از بعد حیوانیش هم او را می‌اندازد وانسان را از جماد هم بدتر می‌کند. مساله اعتیاد است. اعتیاد نه تنها قدرت اندیشیدن را که از خصایص انسان است. از آدمی سلب می کند و نیروی عرفان و شناخت او را از بین می‌برد بلکه قوای حیوانی را هم از انسانی می‌گیرد و انسان را تبدیل به موجودی می‌کند که از هر جهت از تمام منافع و استعدادها دور افتاده است.
یکی از اهداف مشترک تمامی تمدن‌های انسانی دستیابی به توسعه همه جانبه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است از این رو شناخت موانع موجود بر سر راه رسیدن به این هدف از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و سلامت اجتماعی، صرف‌نظر از مبنی بودن هنجارها در جوامع مختلف بشری، همواره مدنظر تمام فرهنگ‌ها و نژادها بوده است و تمام متفکران و اندیشمندان و مصلحت خواهان جامعه را بر آن داشته تا برای حفظ جامعه خود از آسیب‌ها و عوارض اجتماعی به هم اندیشی بپردازد و علل و عوامل مختلف این معضل خانمانسوز را بررسی کنند. پیشرفت‌های چشمگیر دو دهۀ گذشته در زمینۀ علوم عصبی و علوم رفتاری، درک ما را از استعمال مواد مخدر و سوءمصرف مواد تا حد زیادی بالا برده است. برخی مدل‌های رفتاری دربارۀ سوءمصرف مواد بیشتر بر رفتار مواد جوئی تاکید کرده‌اند تا نشانه‌های وابستگی جسمی. بنابراین ما باید با این افراد گرفتار در منجلاب سوءمصرف مانند یک بیمار محتاج برخورد کنیم. همانطور که به درمان افسردگی می‌پردازیم به درمان این افراد نیز همت گماشته و آن‌ها را به مثابه یک بیماری بنگریم که نیاز به مراقبت ویژه دارند.
این پدیده مخرب که در کمین محو و نابودی گرانمایه‌ترین و باارزش‌ترین سرمایه جوامع انسانی یعنی جوانان نشسته و آنان را در چنگال عوارض سوء خود گرفتار می‌کند نه تنها جنبۀ شخصی و فردی ندارد بلکه یک آسیب اجتماعی محسوب می‌شود که علاوه بر تهدید سلامت جسم و روان افراد بر روی جنبه‌های اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی جامعه نیز اثرات زیان‌آور و غیرقابل جبرانی وارد می‌سازد. همچنین در طی سال‌های اخیر ورود انواع مواد مخدر بازار دائمی پیدا کرده که جای پای م
حکمی در بطن جامعه و خانواده‌ها برای خود باز کرده است. لذا وظیفۀ خود می‌دانم تا با بهره گرفتن از ره‌آوردهای علمی و آموزش خانواده‌ها و جوانان با این پدیدۀ شوم به مبارزه برخاسته و با چاره‌اندیشی‌های به موقع و دادن آگاهی و بصیرت اثرات آنها را تعدیل کرد. اخذ هر تصمیم و چاره‌اندیشی هم نمی‌تواند بدون زمینه سنجی‌های قبلی و کسب اطلاعات اولیه صورت گیرد.
همان‌طور که گسترش اعتیاد بین جوانان و عواقب اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی آن موضوعی نیست که بتوان به سادگی از آن گذشت بی‌خیالی و سستی جوانان نسبت به این موضوع ویرانی و تباهی را به رگ‌های جامعه جاری می‌سازد. گذشتۀ ویتنام و چین و حال برمه، لائوس و … نمونه‌هایی از عواقب شوم همگانی و گسترده اعتیاد است. گسترش اعتیاد در بین جوانان واقعاً زنگ خطری است برای تمام جوامع که برای مقابله و مبارزه با آن از هیچ کوششی نباید فروگذاری کنند.
به دلیل اهمیت زیاد این موضوع بر آن شده تا به یکی از ابعاد اعتیاد که کمتر مورد توجه و حتی می‌توان گفت مورد غفلت واقع شده پرداخته و به این موضوع پرداخته که اعتیاد هم می‌تواند به عنوان یک بیماری مغزی مورد مطالعه قرار گیرد که محیط‌های اجتماعی در آن دخالت دارند. باید بدانیم عوامل زیادی در بروز این پدیده شوم دخالت دارد از جمله بیماری‌های عصبی، سرخوردگی‌ها و مشکلات روانی و حالت ناشی از آنها نظیر اضطراب همچنین مسائل روانی و واکنش‌های نابهنجار مباحثی همچون رفتار پسیکوزها- نوروزها و … ناسازگاری‌های عصبی و بطور کلی اختلالات رفتاری همچنین اختلالات شخصیتی (قربان حسینی، 1370)
4-1 اهداف پژوهش
اهداف اصلی:
– بررسی عوامل زیستی مؤثر در بروز رفتار سوء مصرف مواد در معتادین.

اهداف جزئی:
– بررسی تأثیر عوامل زیستی در سوء مصرف مواد در معتادین بر اساس سن.
– بررسی تأثیر عوامل زیستی در سوء مصرف مواد بر اساس سن و وضعیت تأهل.
– بررسی تأثیر عوامل زیستی در سوء مصرف مواد بر اساس شغل و میزان تحصیلات.
5-1 فرضیه‌های پژوهش:
فرضیه اول: بین عوامل زیستی مؤثر بر گرایش به سوء مصرف مواد مخدر در افراد معتاد و غیرمعتاد تفاوت معناداری وجود دارد.
فرضیه دوم: بین عوامل مؤثر بر گرایش به سوء مصرف مواد مخدر در افراد معتاد بر اساس متغیرهای سن، سطح تحصیلات، شغل؛ وضعیت تأهل تفاوت معناداری وجود دارد.
6-1 تعریف اصطلاحات
الف: تعریف نظری
اعتیاد (سوء مصرف مواد): عبارتست از وابستگی به عوامل یا موادی که تکرار مصرف آنها با کم و کیف مشخص و در زمان معین از دیدگاه معتاد ضروری می کند، تا نوسانات حیاتی و احساس روشن‌بینی را بیش از پیش از میان برده، بتی را که از پیکر خود ساخته و پرداخته و در عین حال تاب و تحمل ندارد و در وادی زمان و مکان گم کند و بر جای آن، برداشت‌های معین از مسایل حیاتی درون و برون را در قالب خیال‌بافی و انحرافی که برای او ردیابی شیرین و سرابی دلنشین می کند در خود محدود کند و بوجود آورد (ایزدی، 1380).
تعریف سازمان بهداشت جهانی “WTO” نیز مشکل تعریف سوء مصرف دارو را از نقطه‌نظر خط مشی بهداشت عمومی

منبع مقاله درمورد پایگاه اقتصادی-خرید پایان نامه کامل

سپاسگزاری

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

شکر شایان نثار ایزد منان که توفیق را رفیق راهم ساخت تا این پایان نامه را به پایان برسانم . از استاد فاضل و اندیشمند جناب آقای دکتر قدسی به عنوان استاد راهنما که همواره نگارنده را مورد لطف و محبت خود قرار داه اند و همچنین، جناب آقای دکتر افشار کهن به عنوان استاد مشاور،کمال تشکر را دارم .
ماحصل آموخته هایم را تقدیم می کنم به آنان که مهر آسمانی شان آرام بخش آلام زمینی ام است
به استوارترین تکیه گاهم،دستان پرمهر پدرم
به سبزترین نگاه زندگیم،چشمان سبز مادرم
که هرچه آموختم در مکتب عشق شما آموختم و هرچه بکوشم قطره ای از دریای بی کران مهربانیتان را سپاس نتوانم بگویم.

دانشگاه بوعلی سینا
مشخصات رساله/پایان نامه تحصیلی
عنوان:
بررسی مکانیسم های اجتماعی تعیین کننده ی سطح بازدارندگی قوانین راهنمایی و رانندگی در بین جوانان شهر همدان
نام نویسنده: رضا میآبادی
نام استاد/اساتید راهنما: دکتر علی محمد قدسی
نام استاد/اساتید مشاور: دکتر محمد جواد افشارکهن
دانشکده: اقتصاد و علوم اجتماعی گروه آموزشی: علوم اجتماعی
رشته تحصیلی: علوم اجتماعی گرایش تحصیلی: جامعهشناسی مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد
تاریخ تصویب پروپوزال: تاریخ دفاع: تعداد صفحات: 108

چکیده:
پژوهش حاضر، پیرامون مکانیسم های اجتماعی تعیین کننده سطح بازدارندگی قوانین راهنمایی و رانندگی در بین جوانان شهر همدان انجام شده است. با توجه به جامعه آماری این تحقیق که کلیه رانندگان جوان شهر همدان میباشد از طریق فرمول کوکران تعداد 384 نفر به عنوان جمعیت نمونه و به روش نمونهگیری غیر احتمالی از نوع هدفمند انتخاب شدند. داده های این تحقیق به روش پیمایش و از طریق پرسشنامه جمعآوری گردید. در چارچوب نظری تحقیق از نظریات بازدارندگی، شناختی، کارکردگرایی و کنترل اجتماعی استفاده شده است. تجزیه و تحلیل اطلاعات از طریق آزمونهای همبستگی، رگرسیون چند متغیره و با بهره گرفتن از نرمافزار spss انجام گردیده است. بر اساس نتایج حاصل شده متغیرهای مستقل پژوهش همگی بر روی سطح بازدارندگی از قوانین موثر بوده و حدود 63 درصد از تغییرات آن را تبیین میکنند. . همچنین، نتایج نشان میدهد که سطح بازدارندگی از قوانین در بین زنان بیشتر از مردان است.
کلید وازهها: سطح بازدارندگی، قوانین راهنمایی و رانندگی، همدان.
فهرست مطالب
فصل اول: کلیات
1-1) مقدمه 1
1-2) بیان مسآله 3
1-3) ضرورت و اهمیت تحقیق 7
1-4) اهداف و سوالات تحقیق 10
1- 4- 1) اهداف تحقیق 10
1-4- 2) سوالات تحقیق 11
فصل دوم: مروری بر ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1) مقدمه 16
2-2) تعاریف و مفاهیم 17
2-3) پیشینه مطالعاتی تحقیق 20
2-3-1) مطالعات داخلی 20
2-3-2) مطالعات خارجی 21
2-4) مبانی نظری تحقیق 24
2-4-1) نظریههای روانشناختی 24
2-4-1-1) در رویکرد رفتاری 24
2-4-1-2) نظریه یادگیری اجتماعی 25
2-4-1-3) نظریه شناختی (مربوط به آگاهی از قوانین) 25
2-4-2) نظریههای جامعهشناختی 26
2-4-2-1) نظریه بازدارندگی 26
2-4-2-1-1) نظریه بازدارندگی خاص 26
2-4-2-1-2) نظریه بازدارندگی عام 27
2-4-2-2) دیدگاه های مربوط به فشارهای ساختاری- اجتماعی 27
2-4-2-2-1) دیدگاه کارکردگرایی 27
2-4-2-2-2) مرتون و فرصتهای مشروع افتراقی 30
2-4-2-2-3) کلوارد و اهلین و فرصتهای نامشروع افتراقی 31
2-4-2-2-4) کوهن و ناکامی منزلتی 31
2-4-2-3) دیدگاه مربوط به طبقه اجتماعی 32
2-4-2-3-1) دیدگاه تضاد 32
2-4-2-4) دیدگاه مربوط به وابستگی فرد به جامعه و خانواده 33
2-4-2-4-1) نظریه کنترل اجتماعی 33
2-5) چارچوب نظری 35
2-6) مدل پیشنهادی پژوهش 36
2-7) فرضیات تحقیق 37
فصل سوم: روش تحقیق
3-1) مقدمه 42
3-2) روش انجام تحقیق 42
3-3) روش تجزیه و تحلیل آماری 43
3-4) جامعه آماری 43
3-5) واحد تحلیل 43
3-6) حجم نمونه 43
3-7) روش نمونهگیری 43
3-8) روش گردآوری داده ها 44
3-9) تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای مورد بررسی 44
3-9-1) متغیر وابسته 44
3-9-1- 1)تعریف مفهومی بازدارندگی 44
3-9-1- 2) تعریف عملیاتی متغیر وابسته 45
3-9-2) متغیرهای مستقل 46
3-9-2- 1) تعریف مفهومی و عملیاتی پایگاه اقتصادی-اجتماعی 46
3-9-2- 2) تعریف مفهومی و عملیاتی فشار ساختاری- اجتماعی 46
3-9-2- 3) تعریف مفهومی و عملیاتی وابستگی فرد به خانواده و نهادهای اجتماعی 47
3-9-2- 4) تعریف مفهومی و عملیاتی آگاهی از قوانین 47
3-9-2- 5) تعریف عملیاتی متغیرهای مستقل در قالب جدول 48
3-9-3) متغیرهای واسطهای 49
3-9-3-1) تعریف مفهومی و عملیاتی اثرپذیری مجازاتهای رسمی 49
3-9-3-2) تعریف مفهومی و عملیاتی ناکامی منزلتی 49
3-9-3-3) تعریف مفهومی و عملیاتی کنترلهای اجتماعی 50
3-9-3-4) تعریف عملیاتی متغیرهای واسط در قالب جدول 51

3-10) اعتبار و پایایی 52
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها
4-1) مقدمه 56
4-2) توصیف متغیرهای زمینهای تحقیق 56
4-2-1) توزیع پاسخگویان برحسب جنسیت 56
4-2-2) توزیع پاسخگویان برحسب سن 57
4-2-3) توزیع پاسخگویان برحسب داشتن سابقه گواهینامه 57
4-2-4) توزیع پاسخگویان برحسب وضعیت تاهل 58
4-2-5) توزیع پاسخگویان برحسب وضعیت سواد 58
4-2-6) توزیع پاسخگویان برحسب وضعیت اشتغال 59
4-2-7) توزیع پاسخگویان برحسب وضعیت درآمد و هزینه 59
4-2-8) توزیع پاسخگویان برحسب سطح بازدارندگی قوانین راهنمایی و رانندگی 60
4-2-9) توزیع پاسخگویان برحسب سطح ناکامی منزلتی 61
4-2-10) توزیع پاسخگویان برحسب فشار ساختاری- اجتماعی در بین رانندگان جوان 61
4-2-11) توزیع پاسخگویان برحسب وابستگی فرد به خانواده و نهادهای اجتماعی 62
4-2-12) توزیع پاسخگویان برحسب سطح آگاهی از قوانین 63
4-2-13) توزیع پاسخگویان برحسب کنترلهای اجتماعی در بین رانندگان جوان 63
4-2-14) توزیع پاسخگویان برحسب سطح اثرپذیری مجازاتهای رسمی 64
4-2-15) توزیع پاسخگویان برحسب سطح پایگاه اقتصادی- اجتماعی 65
4- 3) تحلیل استنباطی 65
4-3- 1) تحلیلهای دو متغیره 65
4-3-1-1) تحلیل رابطه سابقه داشتن گواهینامه با اثرپذیری مجازاتهای رسمی 65
4-3-1-2) تحلیل رابطه میزان تحصیلات با میزان آگاهی از قوانین راهنمایی و رانندگی 66
4-3-1-3) تحلیل رابطه فشار ساختاری- اجتماعی و اثرپذیری مجازاتهای رسمی با بازدارندگی از قوانین 66
4-3-1-4) تحلیل رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی و وابستگی فرد به خانواده و نهادهای اجتماعی با بازدارندگی قوانین 67
4-3-1-5) تحلیل رابطه کنترلهای اجتماعی و ناکامی منزلتی و آگاهی از قوانین راهنمایی و رانندگی با 68
4-3-1-6) تحلیل رابطه فشار ساختاری- اجتماعی و آگاهی از قوانین و پایگاه اقتصادی- اجتماعی با اثرپذیری مجازاتهای رسمی 69
4-3-1-7) تحلیل رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی با وابستگی فرد به خانواده و نهاد های اجتماعی 69
4-3-1-8) تحلیل رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی با کنترلهای اجتماعی 70
4-3-1-9) تحلیل رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی با ناکامی منزلتی 70
4-3-2) مقایسه سطح بازدارندگی قوانین بر اساس جنسیت 70
4-3-3) آزمون فرضیات 71
4-3-3-1) فرضیه اول 71
4-3-3-2) فرضیه دوم 73
4-3-3-2-1) رابطه بین پایگاه اقتصادی- اجتماعی و ناکامی منزلتی 73
4-3-3-2-2) رابطه بین پایگاه اقتصادی- اجتماعی و بازدارندگی قوانین راهنمایی و رانندگی 74
4-3-3-2-3) ناکامی منزلتی و بازدارندگی قوانین راهنمایی و رانندگی 75
4-3-3-3) فرضیه سوم 76
4-3-3-3-1) رابطه بین پایگاه اقتصادی- اجتماعی رانندگان و کنترل های اجتماعی 76
4-3-3-3-2) رابطه بین پایگاه اقتصادی- اجتماعی رانندگان و سطح بازدارندگی قوانین 77
4-3-3-3-3) رابطه بین کنترل های اجتماعی و سطح بازدارندگی قوانین راهنمایی و رانندگی 78
4-3-3-4) فرضیه چهارم 79
4-3-3-4-1) رابطه بین وابستگی فرد به خانواده و نهادهای اجتماعی و خود کنترلی رانندگان 79
4-3-3-4-2) رابطه بین وابستگی فرد به خانواده و نهادهای اجتماعی و بازدارندگی قوانین 80
4-3-3-4-3) رابطه بین خود کنترلی رانندگان و بازدارندگی قوانین 81
4-3-3-5) فرضیه پنجم 81
4-3-3-5-1) رابطه بین فشارهای اجتماعی و تاثیر مجازاتهای رسمی 82
4-3-3-5-2)رابطه بین فشارهای اجتماعی و سطح بازدارندگی قوانین 82
4-3-3-5-3) رابطه بین اثرپذیری مجازاتهای رسمی و سطح بازدارندگی قوانین 83
4-4) تحلیل عوامل موثر بر سطح بازدارندگی از قوانین راهنمایی و رانندگی 84
فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری
5-1) مقدمه 93
5-2) خلاصه یافتهها 93
5-3) بحث و نتیجه گیری 97
5-4) محدودیتهای پژوهش 99
5-5) پیشنهادهای پژوهش 100
منابع فارسی 105

فهرست جداول
جدول 3-1) تعریف عملیاتی متغیر سطح بازدارندگی 45
جدول 3-2) تعریف عملیاتی متغیرهای مستقل 48
جدول 3-3) تعریف عملیاتی متغیرهای واسط 51
جدول 3-4) میزان پایایی شاخص‌های تحقیق 53
جدول 4- 1) توزیع فراوانی و درصد جنسیت پاسخگویان 57
جدول 4- 2) توزیع فراوانی و درصد سن پاسخگویان 57
جدول 4- 3) توزیع فراوانی و درصد سابقه داشتن گواهینامه 57
جدول 4- 4) توزیع فراوانی و درصد وضعیت تاهل پاسخگویان 58
جدول 4- 5) توزیع فراوانی و درصد وضعیت سواد پاسخگویان 58
جدول 4- 6) توزیع فراوانی و درصد وضعیت اشتغال پاسخگویان 59
جدول 4- 7) توزیع فراوانی و درصد وضعیت درآمد و هزینه پاسخگویان 59
جدول 4- 8) توزیع فراوانی و درصد سطح بازدارندگی قوانین در بین رانندگان جوان 60
جدول 4- 9) توزیع فراوانی و درصد سطح بازدارندگی قوانین در بین رانندگان جوان به تفکیک خاص و عام 60
جدول 4- 10) فراوانی و درصد سطح ناکامی منزلتی در بین جوان 61
جدول 4- 11) فراوانی و درصد سطح فشار ساختاری- اجتماعی در بین رانندگان جوان 62
جدول 4- 12) فراوانی و درصد سطح وابستگی فرد به خانواده و نهادهای اجتماعی در بین رانندگان جوان 62
جدول 4- 13) فراوانی و درصد سطح آگاهی از قوانین در بین رانندگان جوان 63
جدول 4- 14) فراوانی و درصد سطح کنترلهای اجتماعی در بین رانندگان جوان 64
جدول 4- 15) فراوانی و درصد سطح اثرپذیری مجازاتهای رسمی در بین رانندگان جوان 64
جدول 4- 16) فراوانی و درصد سطح پایگاه اقتصادی- اجتماعی 65
جدول 4-17) رابطه سابقه داشتن گواهینامه با اثرپذیری مجازاتهای رسمی 65
جدول 4-18) رابطه میزان تحصیلات با میزان آگاهی از قوانین راهنمایی و رانندگی 66
جدول 4- 19) رابطه فشارهای ساختاری- اجتماعی و اثرپذیری مجازاتهای رسمی با بازدارندگی قوانین راهنمایی و رانندگی 67
جدول 4- 20) رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی و وابستگی فرد با بازدارندگی قوانین 67
جدول 4- 21) رابطه کنترلهای اجتماعی و ناکامی منزلتی و آگاهی از قوانین با بازدارندگی از قوانین 68
جدول 4- 22) رابطه فشار ساختاری- اجتماعی و آگاهی از قوانین و پایگاه اقتصادی- اجتماعی با اثرپذیری مجازاتهای رسمی 69
جدول 4- 23) رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی با وابستگی فرد به خانواده و نهاد های اجتماعی 69
جدول 4- 24) رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی با کنترلهای اجتماعی 70
جدول 4- 25) رابطه پایگاه اقتصادی- اجتماعی با ناکامی منزلتی 70
جدول 4-27) تفاوت بین سطح بازدارندگی قوانین زنان و مردان 71
جدول 4-28) خلاصه مدل 72
جدول 4-29) ضریب رگرسیونی 72
جدول 4-30) خلاصه مدل 73
جدول 4-31) ضریب رگرسیونی 73
جدول 4-32) خلاصه مدل 74
جدول 4-33) ضریب رگرسیونی 75
جدول 4-34) خلاصه مدل 75
جدول 4-35) ضریب رگرسیونی 75
جدول 4-36) خلاصه مدل 76
جدول 4-37) ضریب رگرسیونی 76
جدول 4-38) خلاصه مدل 77
جدول 4-39) ضریب رگرسیونی 77
جدول 4-40) خلاصه مدل 78
جدول 4-41) ضریب رگرسیونی 78
جدول 4-42) خلاصه مدل 79
جدول 4-43) ضریب رگرسیونی 79
جدول 4-44) خلاصه مدل 80
جدول 4-45) ضریب رگرسیونی 80
جدول 4-46) خلاصه مدل 81
جدول 4-47) ضریب رگرسیونی 81
جدول 4-48) خلاصه مدل 82
جدول 4-49) ضریب رگرسیونی 82
جدول 4-50) خلاصه مدل 83
جدول 4-51) ضریب رگرسیونی 83
جدول 4-52) خلاصه مدل 84
جدول 4-53) ضریب رگرسیونی 84
جدول 4-54) میزان تأثیر مستقیم، غیرمستقیم و کل متغیرهای مستقل بر وابسته 88
جدول 4-55) خلاصه مدل تاثیر متغیرهای مستقل بر سطح بازدارندگی از قوانین 89

فهرست اشکال
شکل 2-1) مدل پیشنهادی پژوهش
شکل 4-1) نمودار علی عوامل موثر بر سطح بازدارندگی از قوانین راهنمایی و رانندگی در بین جوانان

فصل اول:
کلیات تحقیق

1-1) مقدمه
انسان موجودی اجتماعی، سیاسی و مخلوقی مدنی الطبع است و خدا او را برای زندگی اجتماعی خلق کرده است. یکی از احتیاجات و لازمههای زندگی اجتماعی نظم و امنیت جامعه است که افراد در جریان اجتماعی شدن هنجارها، ارزش ها، آداب و قوانین جامعه خود را به تدریج فرا میگیرند و آن را جزئی از شخصیت خود قلمداد میکنند. واضح است که زندگی بدون مقررات و قوانین، نظم و امنیت هر جامعه ای را تهدید و باعث سلب آرامش و آسایش افراد جامعه میشود. زندگی در جوامع امروزی بدون وجود قوانین که روابط افراد و نهادها، مؤسسات را تنظیم میکند، تقریباً غیر ممکن به نظر می‌رسد. افراد هر جامعهای، برای تنظیم رفتارها و روابط اجتماعی بین خود و دیگران، نیازمند وجود هنجارهای اجتماعی و قوانین روشن هستند. این هنجارها و قوانین، هدایتگر رفتار افراد در جامعه بوده و التزام به آنها موجب حاکمیت نظم در روابط اجتماعی و عدم توجه به آنها سبب بینظمی، پیدایش مسائل و بحرانهای اجتماعی میگردد. جامعه با توجه به اهمیت این هنجارها ضمانت‌های اجرایی متفاوتی به لحاظ شدت برقرار میکند.
آنچه مسلم است، اینکه تمایل به قانونگریزی یا حتی قانونگریزی در ایران وجود دارد. تحقیقات مختلفی که در این زمینه انجام شده است حکایت از این امر دارد ( نظرسنجیهای صدا وسیما، 1373، 1374). تحقیقی که درباره نگرشها و رفتارهای اجتماعی فرهنگی در ایران امروز انجام شده است به مواردی چون عدم تبعیت افراد از قانون و عدم اعتبار قانون در نزد مردم و وجود پارتی بازی در جامعه اشاره شده است (محسنی، 1375) بر اساس آمارهای رسمی، سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در سرتاسر جهان، بر اثر تصادفات رانندگی کشته و ۵۰ میلیون نفر مجروح میشوند، که مرگ حدود 250 هزار نفر ایرانی، طی 10 سال گذشته به دلیل سوانح ترافیکی و آسیب و معلولیت میلیون‌ها نفر طی این مدت، به تنهایی میتواند این مسئله را در فهرست مهمترین اولویتهای مرتبط با سلامت کشور قرار دهد ( صفارزاده و باقری، 1391). اگرچه تصادفات رانندگی از شایعترین حوادثى است که سالانه میلیونها نفر بر اثر تصادف جان خودرا ازدست میدهند، ولی وجه تمایزکشور ایران این است که روند شاخص تصادفات در مقایسه با سایر کشورها روبه افزایش است. چنان که رشد شاخص تصادفات ازسال 1990 تا 1993در اغلب کشورها بطور آرام مثبت بوده است، برای مثال در فرانسه 18 درصد و انگلیس 16 درصد، بوده درحالی که همان شاخص درسال 1373 تا 1375 درایران 55 درصد بوده است (عریضی، 1388). شاخص تعداد کشته شده به ازای هرده هزار وسیله نقلیه درکشور ایران 29 نفر بوده درحالی که درکشورهای توسعه یافته بین 1 تا 5 و برای کشورهای درحال توسعه 3 تا 15 بوده است (همان).

1-2) بیان مسآله
رفتار ترافیکی به عنوان بخشی از فرهنگ عمومی، بیانکننده میزان تبعیت یا

منابع و ماخذ مقاله اختلالات شخصیت

الگوی پنج عاملی 45
2-14پیشینه شناسی عاملها در سایر الگوهای شخصیت 53
2-15پیشینهی پژوهشی 54

2-15-1-پیشینهی خارجی 54
2-15-2-پیشینهی داخلی 55
2-16مدل تحقیق 57
3-1مقدمه 58
3-2روش و طرح تحقیق 58
3-3جامعه آماری و حجم نمونه 58
3-4روش جمعآوری اطلاعات 58
3-5ابزار گردآوری اطلاعات 59
3-5-1-پرسشنامه شخصیتی نئو ( NEO-FFI) 59
3-6روش تجزیه و تحلیل اطلاعات 60
4-1مقدمه 61
2-4بررسی ویژگی های جمعیت شناختی نمونه آماری 61
4-2-1-جنسیت 61
4-2-2-وضعیت تأهل 62
4-2-3-تحصیلات 63
4-2-4-سن 64
4-3یافتههای توصیفی 65
4-4تحلیل استنباطی 66
4-5آماره های طبقه بندی 69

5-1مقدمه 71
5-2بحث و نتیجه‌گیری 71
5-3جمعبندی 75
5-4محدودیتهای پژوهش 75
5-5پیشنهادات کاربردی 76
5-6پیشنهادات پژوهشی 77
منابع .……………………………………………………………………………………………………………………………78
پیوست……………………………………………………………………………………….. 87
چکیده لاتین ……………………………………………………………………………………………………………. 90

فهرست جداول
جدول ‏21: مقیاسها، جنبه ها و همبستههای سیاهه صفات نئو پی آی آر: برونگرایی 46
جدول ‏22: مقیاسها، جنبهها و همبستههای سیاهه صفات نئو پی آی آر: سازگاری 47
جدول ‏23: مقیاسها، جنبه ها و همبستههای سیاهه صفات نئو پی آی آر:وظیفهشناسی 49
جدول ‏24: مقیاسها، جنبهها و همبستههای سیاهه صفات نئو پی آی آر: روانرنجورخویی 51
جدول ‏25: مقیاسها، جنبهها و همبستههای سیاهه صفات نئو پی آی آر: گشودگی 52
جدول ‏31: پایایی مقیاس NEO-FFI در مطالعات مختلف 59
جدول ‏41: توزیع فراوانی پاسخ دهندگان بر حسب جنسیت 61
جدول ‏42: توزیع فراوانی پاسخ دهندگان بر حسب جنسیت 62
جدول ‏43: توزیع فراوانی پاسخ دهندگان برحسب متغیر تحصیلات 63
جدول ‏44: توزیع فراوانی پاسخ دهندگان بر حسب سن 64
جدول ‏45: داده های توصیفی برای ویژگیهای شخصیتی در در دو گروه اقدام کننده به خودکشی و عادی 65
جدول ‏46: نتایج آزمون کولموگروف اسمیرنوف 66
جدول ‏47: نتایج آزمون برابری میانگین گروه ها 67
جدول ‏48: ارزش ویژه و همبستگی متعارف 67
جدول ‏49: آزمون تابع با لامبدای ویلکز 68
جدول ‏410: ضرایب استاندارد شده برای متغیرهای موجود در تابع تشخیص 68
جدول ‏411: ضرایب ساختاری برای متغیرهای موجود در تابع تشخیص 69
جدول ‏412: جدول طبقه بندی گروه ها 70

فهرست اشکال
شکل ‏22: مدل مفهومی تحقیق 57
شکل ‏41: درصد فراوانی مربوط به جنسیت 62
شکل ‏42: درصد فراوانی مربوط به وضعیت تأهل 63
شکل ‏43: توزیع فراوانی پاسخ دهندگان برحسب متغیر تحصیلات 64

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

شکل ‏44: درصد فراوانی افراد اقدام کننده به خودکشی بر حسب سن 65
مقدمه
زندگی بشر در طول زمان همیشه با پدیده‌ها و مشکل های خاصی همراه بوده است که انسان را به تفکر واداشته و زمینه‌ای را مهیا نموده است تا با بررسی و پرسش بر آن‌ها غلبه کند. با پیشرفت بشر، گسترده شدن اجتماعات و درگیری بیشتر با مشکل ها، مسائل هم متعددتر گشته است. خودکشی، یکی از پدیده‌های رایج ناهنجار در جوامع غربی و کشور ایران است که درصدی از مرگ‌ومیر را به خود اختصاص می‌دهد. این عامل باعث شده است که جامعه‌شناسان و روان‌شناسان زیادی در مطالعات و پژوهش‌های خود آن را ، از جنبه‌های مختلفی آسیب‌شناسی و مطالعه کنند و متغیرهای دخیل زیادی را در آن شناسایی و روش برخورد با آن‌ها یا رفع موانع را بیان نمایند.(علی اکبر سیاسی ،1371)
گرچه برخی از پژوهشگران پیش از این اعلام کرده‌اند که گرایش و میل به خودکشی می‌تواند ناشی از نواقص و اختلالات ژنتیکی باشد که روی رشد سلول‌های عصبی تاثیر می‌گذارد، اما قطعاٌ این تاثیر به معنای علت بودن نیست و به عقید پژوهشگران، خودکشی هیچ‌گاه در نتیجه‌ی یک عامل یا حادثه اتفاق نمی‌افتد. معمولاٌ تعامل پیچیده‌ای از عوامل روانی، بیماری جسمی، سوء مصرف مواد، مشکلات خانوادگی، تعارض های بین فردی، شرایط محیطی، ویژگی‌های فردی و استرس‌های زندگی فردی، اجتماعی و شغلی منجر به خودکشی در فرد می‌شود. (علی رضا احمدی ، 1384).
خودکشی به عنوان یک پدیده چندعاملی، نیاز به بررسی و مطالعه بیشتری دارد که پژوهش حاضر هم با این هدف انجام شده است و سعی دارد به مطالعه ویژگی‌های شخصیتی افراد اقدام کننده به خودکشی بپردازد و نقش این عوامل را در شیوع اقدام به خودکشی بررسی نماید.
پژوهشها نشان داده است که در بسیاری از رفتارها شخصیت نقش بسیار مهم و قابل توجه دارد. شخصیت به عنوان عاملی تعیینکننده، که تمامی رفتارهای انسان را در عرصه زندگی شخصی و اجتماعی تحتتاثیر قرار میدهد میتواند فرد و اطرافیان وی را با مشکل جدی مواجه کند. همه انسانها از حیث داشتن شخصیت به معنی وسیع کلمه با یگدیگر همانند هستند یعنی هر کسی شخصیتی دارد. ولی این شخصیت در همه یکسان نیست. بلکه در هر کسی به صورت خاصی میباشد که او را از دیگران متمایز میسازد. تفاوتهایی که افراد با یگدیگر دارند، به حدی است که نمیتوان از میان آنها حتی دو نفر را یافت که از هر لحاظ شبیه به هم باشند. هر انسان و رویدادی در نوع خود
منحصر به فرد است. با وجود این بین بسیاری از انسانها و رویدادهای زندگی آنها آنقدر شباهت وجود دارد که بتوان نکات مشترکی را در نظر گرفت و درست همین الگوهای رفتاری است که مورد توجه روانشاسی است( ستوده ، 1378).
بیان مساله
سابقه وجود رفتار ناهنجار خودکشی، به اندازه سابقه وجود انسان بر روی کره خاکی است و به دلیل منافاتی که این پدیده با اصل حیات انسان دارد، از دیرباز در تمام جوامع و فرهنگ‌ها، امری نکوهیده و زشت تلقی شده است، اما در هیچ دوره و زمانی به اندازه عصر کنونی، آمار خودکشی افزایش نیافته است و روند رو به گسترشی نداشته است. رشد و گسترش روزافزون آن، به ویژه در بین نوجوانان و جوانان، خودکشی را از یک نابهنجاری فردی، به یک معضل اجتماعی گسترده تبدیل کرده است(پورافکاری، 1375). امروزه جامعه ایران با فرهنگ و پیشینه قوی خود، از این آسیب مصون نمانده و نگرانی‌های مربوط به ماهیت وجود و گسترش آن، هم چنان در مباحث علمی وجود دارد و زمینه شکل‌گیری مطالعات و پژوهش‌ها است.
بازنگری بررسی‌های انجام شده ی دو دهه اخیر در زمینه همه‌گیرشناسی خودکشی در ایران نشان می‌دهد که میزان شیوع خودکشی و اقدام به آن، در بیشتر استان‌های کشور به ویژه در میان نوجوانان و جوانان رو به افزایش است (محسنی‌تبریزی، 1372، یاسمی، 1377، خزایی و پرویزی، 1382) و طبق آخرین آمارها، سن خودکشی در ایران به پایین‌تر از 19 سال رسیده است. فراگیری قابل توجهی که بین نوجوانان و جوانان داشته است، بیانگر این واقعیت است که باید به خودکشی به عنوان بحرانی اجتماعی و یک مساله پزشکی حاد و اورژانسی توجه جدی نمائیم(خزایی و پرویزی، 1382).
نوع بروز این پدیده در اجتماع، دارای دامنه‌ای از فکر خودکشی، تهدید به خودکشی و اقدام به خودکشی تا خودکشی کامل است. از نظر همه‌گیرشناسی و میزان گسترش، اقدام به خودکشی، طیفی از انواع خودکشی است که همواره آمار اتفاق آن در جامعه، بیش از میزان خودکشی بوده است که به نتیجه نرسیده (آقابیگلویی ، 1379) یا به شکلی است که آسیب ناشی از آن، منجر به مرگ نمی‌شود (احمدی ،1384)، اما در عین حال ، یک پیش‌بینی‌کننده قوی برای خودکشی در آینده است.
رفتار خودکشی یکی از مشکلات جدی سلامت عمومی محسوب می‌شود (گلدبرک1و رابین2، 2000) که در نهایت، منجر به مرگ و نابودی یک انسان می‌گردد. امروزه میزان خودکشی و اقدام به خودکشی، یکی از مهمترین شاخص‌های بهداشت روانی افراد اجتماع محسوب می‌شود که در حال حاضر عامل 12% مرگ‌ومیرهای نوجوانان (کاپلان3 و سادوک4، 1386) و دومین عامل مرگ، در افراد 25 تا 37 سال و سومین عامل در افراد 15 تا 24 سال در آمریکاست(اندرسن5 و تریو6، 2002).
مطالعات همه‌گیرشناسی حاکی از آن است که خودکشی در بین همه طبقات و بخش‌های جمعیتی رخ می‌دهد و در همه سنین، نژاد و اقلیت‌های اجتماعی شیوع دارد. با اینکه در ایران آمار مدون و دقیقی از میزان وقوع خودکشی وجود ندارد، ولی بر اساس پژوهش‌های صورت گرفته، آمار خودکشی وضعیتی مشابه با سایر کشورها دارد(محسنی، 1366؛ گرمخانی، 1378؛ جمشیدزاده، 1382) و از شیوع بالایی برخوردار است(ثقه‌الاسلام و رضایی، 1384).
از لحاظ وسعت دامنه اجتماعی و طبقاتی، مطالعات همه‌گیرشناسی حاکی از آن است که خودکشی در بین همه طبقات، بخش‌های جمعیتی و در همه سنین، نژاد و اقلیت‌های اجتماعی شیوع دارد و رخ می‌دهد(محمدخانی، 1383).
این امر شاید به این دلیل باشد که اقدام به خودکشی، راه خروج از بحران‌هایی است که به طور ثابتی موجب آزار شدید فرد می‌شوند و هم چنین می‌توان آن را واکنشی نسبت به استرس‌های داخلی، خارجی و یا ناشی از حوادث زندگی دانست(رهبر طارمسری،اورنگ پور،موسویان و دوام 1383).
________________________________________
1-Goldberg
2-Rabin
3-Kaplan
4-Sadock
5-Andressen
6-Trio
از لحاظ سبب‌شناسی و تبیین ریشه‌های علی تحقیقات و پژوهش‌ها، به مواردی هم چون اختلافات خانوادگی و زناشویی، درگیری با بستگان ، اختلالات روان‌شناختی(محمدخانی، 1383)،
جنس، سن، افسردگی، اختلال سلوک، سوءمصرف مواد و دارو، عزت نفس پایین، ناامیدی یا درماندگی، تنهایی و احساس گناه اشاره کرده‌اند(کدیور و زاهدی، 1386).
با توجه به یافته‌های پژوهشی نوری، سلیمی، اسماعیلی (1390) ، ویژگی‌های شخصیتی(درونگرایی، روان‌آزرده‌گرایی و روان‌گسسته گرایی)، افسردگی، داشتن افکار خودکشی و پایین بودن سطح سلامت عمومی عوامل مهمی جهت شناسایی افراد در معرض خطر خودکشی و خودزنی می باشند. ارتباط بین انزوای اجتماعی و فکر خودکشی، اقدام به خودکشی نیز در نمونه‌های متنوع زیادی در سنین و ملیت‌های متعدد و افراد دارای مشکلات سخت کلینیکی یافت شده‌ است(گوین1 و آپتر2 ،2012).
مطالعات مختلفی نشان داده است که اختلال‌های اضطرابی با افزایش خطر رفتار خودکشی رابطه داشته(الگولاندر3، لاوری4 2000 ) و بین درون‌گرایی اجتماعی، طبیعت تحریک‌پذیر و خطر خودکشی ارتباط وجود دارد(اورتیگو5، وستن6 ،بردلی7، 2009) که گمان می‌رود ناشی از ویژگی‌های شخصیتی خاصی باشد؛ چراکه شخصیت که به سازمان پیچیده‌ای از تمایلات و ویژگی‌ها اشاره دارد، با برآیندهای مهم زندگی از جمله تندرستی و بیماری‌ها می‌تواند مرتبط باشد(مسعودنیا، 1390).

____________________________________
1-Gvion
2-Apter
3-Allgulander
4-Lavori

5-Ortigo
6-Westen
7-Bradly

ویژگی‌های شخصیتی ممکن است به عنوان همبسته‌ها، پیشگویی‌کننده‌ها و نشانه‌های سلامت در زمینه شماری از نشانه‌های ظاهری و فنوتیپی روانپزشکی، شامل خودکشی‌گرایی مداخله کند(برزو1، هیبرت2 و تیارو3 2008). در مقایسه با «یک شخصیت بهنجار»، ویژگی‌های شخصیتی مرتبط با خودکشی، روان‌رنجورخویی(بخصوص در حالت افسردگی و نگرانی) دارای ارتباط مثبت و برونگرایی(به ویژه در جنبه‌های جرات و هیجان مثبت) دارای ارتباطی منفی است(اورتیگو4 و همکاران، 2009).
پژوهش‌های زیادی به ریشه‌یابی این موضوع پرداخته‌اند و حوزه مطالعاتی خود را بر زمینه ویژگی‌های شخصیتی و بررسی اختلالات متمرکز کرده‌اند. مطالعات در مورد عوامل شخصیتی مرتبط با خودکشی‌گرایی، تغییرپذیری قابل توجهی را در بین اقدام‌کنندگان به خودکشی نشان می‌دهد (اورتیگو، 2009). مرور کلی پامپیلی5،رابرت6،گیرارد7 (2004)، نشان می‌دهد که بعضی اختلالات شخصیت یک ارتباط قوی با خودکشی دارند و علایم روان‌شناختی می‌تواند تحت تاثیر اختلالات شخصیت قرار گیرد که شامل جسمانی‌سازی، افسردگی و اضطراب می‌شود. افراد دارای این اختلالات، در اضطراب و افسردگی نمرات بالایی کسب می‌کنند(کیامرثی،آریان پور، نگراوی 1390).
در بررسی‌های بعدی مشخص شد که بین الگوهای ناسازگار شخصیتی، اختلالات شخصیتی مرزی، ضداجتماعی، خودشیفته، منفعل و آزارگر، اضطرابی و افسرده در میان افراد اقدام کرده، بیش از گروه اقدام‌نکرده مشاهده می‌شود. در ضمن اقدام‌کردگان، تجارب منفی بیشتری را در زندگی تجربه کرده بودند(اکبری‌زردخانه،جعفری، دولتشاهی 1388). هم چنین در مطالعات کالبدشکافی روان‌شناختی، افراد زیادی با اختلالات شخصیت در بین قربانیان خودکشی و اقدام‌کنندگان به خودکشی یافت شده‌اند (پامپیلی و همکاران، 2004).

___________________________
1-Berezo
2-Hibert
3-Vitaro
4-Ortigo and et al
5- Pompili
6- Girard
از لحاظ ویژگی‌های دخیل در این پدیده، نتایج پژوهش محمدیان(1382) نشان داد که افراد اقدام‌کننده به خودکشی، دارای ویژگی‌های شخصیتی درون‌گرایی، روان‌پریشی و روان‌رنجورخویی بودند و دیگر تحقیقات نیز نشان‌دهنده ویژگی‌های شخصیتی دیگری در این زمینه هستند.
بررسی پژوهش‌های انجام‌شده فرگوسن1(2003) و گلدستون2(2004)، صفات شخصیتی به ویژه نوروزگرایی،شاکری ،پرویزی فرد، صادقی(1384)،ویژگی‌های شخصیتی درون‌گرایی، روان‌آزرده‌گرایی و روان‌گسسته‌گرایی، گیل3(2010) ، سطوح بالاتر اجتناب از آسیب ، عاشوری وحبیبی (1388) ، در مطالعه معتادان بیان می‌کنند که ویژگی‌های شخصیتی روان‌نژندگرایی و باوجدان بودن، به ترتیب دارای رابطه مثبت و منفی با احساس گناه و خود‌تخریبی و برون‌گرایی و باز بودن در برابر تجارب با ناامیدی و احساس حقارت رابطه منفی داشته و ویژگی‌های شخصیتی برون‌گرایی و باوجدان‌بودن نیز با نمره کل افکار خودکشی‌گرا رابطه منفی ‌دارد.
پیش‌بینی کننده‌های کلینیکی رفتار خودکشی عموماٌ قوی نیستند، به این معنا که برای هر نمونه‌ای از بیماران یا حتی برای بیماری خاص، قابل تسری نمی‌باشند(لنانابوکو4 ، 2009)، اما با توجه به پیشینه‌های تحقیقات، به نظر می‌رسد ویژگی‌های شخصیتی خاصی در بروز و شیوع خودکشی اثرگذار باشد. به ویژه که شخصیت یکی از عوامل خطرزایی است که در بروزخودکشی نقش بسزایی دارد. این ویژگی‌های شخصیتی همراه با آسیب‌های روانی و رخدادهای منفی زندگی به لحاظ نظری و پژوهشی با خودکشی مرتبط هستند(برزو5 و همکاران، 2005) ، ممکن است برای افکار خودکشی رایج و اقدام به خودکشی در بعضی زیرگروه‌ها سهم مستقلی بازی کنند.
با عنایت به یافته‌های علمی و پژوهشی موجود، این سوال قابل تحقیق و بررسی است که آیا ویژگی‌های شخصیتی افراد می‌توانند اقدام به خودکشی را در آن‌ها پیش‌بینی کنند؟ شخصیت افراد و ویژگی‌های آن‌ها، تا چه حد می‌تواند میزان و ارتکاب این رفتار را کاهش‌داده و زمینه پیشگیری را برای متخصصان فراهم سازد؟
__________________________________
1-Fergusson
2-Goldston
3-Gill
4-Lenanabuco
5-Berezo and et al
6-Pompili and et al
اهمیت و ضرورت تحقیق
خودکشی یکی از مخاطرات اصلی سلامت روانی است و هر سال حدود یک میلیون نفر در اثر اقدام به خودکشی جان خود را از دست می‌دهند(نوک1 و بانجی2 ،2007). این پدیده آسیب‌زا، با وجود تلاش‌های مفرط، پیشگویی‌های مؤثر و راهبردهای پیشگیرانه، باز هم در جامعه وجود دارد و فرض قریب این است که درک ما از اثر متقابل فاکتورهای دخیل در خودکشی، هنوز ناقص مانده است(پامپیلی3 و همکاران، 2004).
از نظر علمی نیز، خودکشی یک معضل روانی-اجتماعی پیشگیری شونده است، اما در میان تمام پیامدهای و آسیب‌های این پدیده، تغییر ساختاری و جوان‌تر شدن افرادی که اقدام به خودکشی می‌کنند، خود بر مشکلات پیش‌رو افزوده است(جمشیدزاده و همکاران، 1383) و این

پایگاه اجتماعی

باورها،پنداشته ها،هنجارها،رسوم ومیزان آگاهی افراد و گروه ها متفاوت است.در تعریف دیگری هم آمده است که ارزش و اعتباری که گروه یا جامعه برای نقش اجتماعی واقتصادی قائل است.(همان:126).
وضعیتی است که یک شخص ، یا یک گروه در یک نظام اجتماعی در برابر دیگران می یابد.«پایگاه را پایه هایی است چون آموزش، ثروت، درآمد، خانوار و…».(ساروخانی؛1370 :58)
تعریف عملیاتی:متغیر پایگاه اجتماعی و اقتصادی از مفهوم و محتوای چند نظریه انتخاب شده است که به صورت مستقیم و غیر مستقیم به نقش این متغیر در گرایش جوانان به سمت بزهکاری پرداخته اند که این نظریات عبارتند از: نظریه فرهنگ طبقه پایین میلر، کوهن و ناکامی منزلتی و نظریه فرصتهای مشروع افتراقی کلوارد و الین. پایگاه اجتماعی پاسخگویان در این تحقیق از ترکیب اطلاعات شغل والدین، تحصیلات والدین، درآمد خانواده، و… سنجیده می شود.در پرسشنامه طراحی شده گویه های 5-6تا1-6 براس سنجش نقش پایگاه اجتماعی و اقتصادی در نظر گرفته شده است.
– رسانه های جمعی
تعریف مفهومی :شکل های ارتباط،مانند روزنامه ها،مجلات،رادیو یا تلویزیون که به منظور رساندن پیام به پیام گیرندگان انبوه طرح ریزی شده اند.(شایان مهر؛1377 :280)
تعریف عملیاتی:متغییر مذکور براساس نظریه استحکام کاتز و لازار سفلد و نظریه کاشت گربنرتدوین شده و با میزان ساعاتی که افراد روزانه برای تماشای برنامه های شبکه های داخلی، ماهواره واینترنت می پردازند مورد سنجش قرار می گیرد و در پرسشنامه طراحی شده گویه های 14-3 تا 14-2 به این متغیر تعلق دارد.
– گروه های همسالان
تعریف مفهومی:یک گروه دوستی مرکب از افرادی که دارای سن و پایگاه اجتماعی مشابهی هستند.(همان:460)
تعریف عملیاتی:در این تحقیق متغیر گروه های همسالان ازنظریه شناختی-اجتماعی بندورا ، همنشینی افتراقی سادرلند، نظریه تقلید تارد و نظریه تقویت افتراقی اکرز اخذ و شاخص سازی شده است. برای سنجش این متغییر از شاخص هایی مثل دوستان ناباب،گرایش به مشابهت به دوستان،یادگیری هنجارها و ارزش های انحرافی توسط دوستان،کسب شادی و لذت جویی،نقش تشویق دوستان و…استفاده میشود. برای این متغیر مجموعأ 13 گویه طراحی شده است.گویه هایی نظیر: «معاشرت با گروه همسالان و دوستان برای من بسیار اهمیت دارد»، «گاهی برای حفظ دوستانم مجبور می شوم که از الگوهای رفتاری آنها پیروی کنم»، «خوردن مشروب در جمع دوستانه عادی است واشکالی ندارد»
-تعریف نهادهای کنترل اجتماعی و نظارتی
تعریف مفهومی:مکانیسم هایی که جامعه برای وا داشتن اعضایش به سازگاری و جلوگیری از نا سازگاری به کار می برد.(همان:442)
تعریف عملیاتی:انتخاب این متغیر بر اساس مفاهیم نظریه کنترل می باشد که برای سنجش و اندازه گیری آن از 8 گویه استفاده می شود. گویه هایی نظیر:«درست نیست که بدون پرداخت پول وارد مکانی شویم که نیاز به تهیه بلیط دارد.» یا «پیروی از قوانین ومقررات مهم است وبایدآن را رعایت کرد» مورد استفاده قرار می گیرد.تدوین گویه های این متغیرنیز بر اساس تحقیقات پیشین (جینکز، 1977؛ بامکر، 2004؛ ریچارد، 2005؛ آناستازیا، 2007) است.
– دسترسی به مشروبات الکلی
تعریف مفهومی: در تعریف دسترسی آمده است: چیزی که دست به آن برسد و دست یافتن به آن آسان باشد.دسترسی:قدرت، توانایی، توانگری و قدرت دست یافتن به چیزی(عمید؛1369 :645) این مبحث به دستیابی یا پیدا کردن راحت و آسان مشروبات الکلی بخصوص در شهرهای مرزی اشاره دارد و از آنجائیکه این دسترسی در شهرهای مرزی مثل بندر عباس راحتر است بر اساس نظریه کنترل(رسمی و غیر رسمی) بعنوان یک متغییر مستقل و تأثیرگذار مورد استفاده قرار میگیرد.
تعریف عملیاتی:برای سنجش این متغیراز پرسشنامه ی بازار مواد مخدر محمدی و همکاران،(1392) استفاده شده است.که اعتبار آن در سنجش محمدی و همکاران 83% به دست آمده است. برای تدوین گویه ها نیز از شاخص های بازار مواد مخدر استفاده شده است و 7 سؤال (گویه های 7-4 تا 1-4) در پرسشنامه ی مربوط به پژوهش حاضر به این متغیر مربوط میباشد.گویه هایی مانند: «می توان مشروبات الکلی را با قیمت خیلی ارزان خریداری کرد»، «مشروبات الکلی در منطقه به وفور یافت می شود.»، «نیروی انتظامی و پلیس اجازه دسترسی آسان به مشروبات را نمیدهند» و… .
6-3- روش‌ها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ها:
در این پژوهش نرم افزار رایانه ای آمار در علوم اجتماعی(spss)مورد استفاده قرار می گیرد که اطلاعات گردآوری شده ابتدا کد گذاری شده و سپس داده ها ویرایش و اصلاح شده و در ادامه با بهره گرفتن از آمار توصیفی داده ها را طبقه بندی کرده و سپس برای سنجش فرضیات از آمار استنباطی استفاده می گردد.
7-3-پایایی و اعتبار اندازه گیری با آزمون الفای کرونباخ:
قضیه اعتبار به این مسأله راجع است که آیا داده های گردآوری شده تصویر راستینی از پدیده های مورد بررسی بدست می دهد یا نه.آیا این داده ها آن چنان که ادعا می شود، واقعأ شواهدی دال بر قضیه مورد بررسی اند؟(ثلاثی؛1376: 24).
مقصود از روایی آن است که وسیله اندازه گیری بتواند خصیصه مورد نظر را واقعأ اندازهبگیرد و نه صفت دیگری را.(ساروخانی؛1380: 138).یک وسیله معتبر آن است که دارای ویژگی تکرار پذیری یا بازیافت پذیری باشد؛یعنی بتوان آن را در موارد مختلف بکار برد و در همه امور نتایج یکسانی بدست آورد.اگر روش های اندازه گیری فاقد اعتبار و روایی کافی باشد، اجرای پژوهش های تجربی بی معنی خواهد بود.(هومن؛1366:139)
ضریب آلفا
ی کرونباخ بعنوان یکی از ضرایب پایایی یا قابلیت اعتماد شناخته می شود.این ضریب از عمومی ترین ضرایبی است که توسط پژوهشگران علوم اجتماعی برای سنجش پایایی ابزارهای مختلف جمع آوری داده ها مورد استفاده قرار میگیرد.(ببی؛1385 :282)
در این تحقیق جهت احتساب روایی مقیاس ها از آلفای کرونباخ استفاده شده است.در جدول زیر آلفای کرونباخ محاسبه شده برای متغیرهای تحقیق در دو مرحله پیش آزمون و مرحله نهایی نمایش داده می شود.
جدول1-3. ضرایب آلفای کرونباخ
متغیرها
پرسشنامه مقدماتی
پرسشنامه نهایی
تعداد پاسخگویان
تعدادگویه ها
ضریب روایی
تعداد پاسخگویان
تعدادگویه ها
ضریب روایی
گرایش به مصرف مشروبات الکلی
30
19
0.85
400
19
0.87
عوامل خانوادگی
30
10
0.77
400
10
0.80
استفاده از رسانه های جمعی
30
12
0.57
400
14
0.61
ضعف نهادهای کنترلی و نظارتی
30
7
0.73
400
8
0.73
در دسترس بودن مشروبات الکلی
30
4
0.49
400
7
0.61
پایگاه اجتماعی
30
3
0.74
400
5
0.72
ارتباط با گروه همسالان
30
11
0.72
400
11
0.71
همانطور که از جدول فوق مشخص می باشد ضریب پایایی برای هریک از مفاهیم د حد بالا و قابل قبولی میباشد.و این موضوع نشان دهنده همبستگی درونی بین متغیرها برای سنجش مفاهیم مورد نظر می باشد.و بدین ترتیب می توان گفت که تحقیق ما از قابلیت اعتماد و پایایی لازم برخوردار است.
10-3. روش های تجزیه و تحلیل:
در پژوهش حاضر نرم افزار رایانه ای کاربرد کامپیوتر در علوم اجتماعی(spss) مورد استفاده قرار میگیرد که اطلاعات گردآوری شده ابتدا گردآوری شده سپس در نرم افزار مذکور تعریف و در ادامه با استفاده ازآمار توصیفی داده ها طبقه بندی می شود که فراوانی و درصد فراوانی و دیگر اطلاعات مربوط به داده ها و متغیرهای تحقیق را به ما می دهد .در ادامه با بهره گرفتن از آمار استنباطی(آزمونهای t مستقل، آنوا، همبستگی پیرسون و رگرسیون وتحلیل واریانس) به سنجش فرضیات و تجزیه و تحلیل روابط بین متغیرها پرداخته می شود.
فصل چهارم
نتــایـــج و یــافتـــه ها
فصل چهارم
نتــایـــج و یــافتـــه ها

4-1- مقدمه
پردازش داده‌ها دردوسطح انجام‌گرفته که عبارتنداز: توصیف داده ها وتحلیل و تبیین آنها، درمرحله توصیف داده‌ها، تنها متغیرهای زمینه‌ای واصلی تحقیق توصیف می‌شوند وتصویری ازوضع موجود ارائه می‌گردد. درقسمت تحلیل داده‌ها که از آمار استنباطی به منظور بررسی روابط بین متغیرها، تفاوت موجود در بین گروه‌های مورد مطالعه ویا تبیین متغیر وابسته از طریق متغیرهای مستقل استفاده می‌شود، یافته‌ها و نتایج درقالب تحلیل‌های دومتغیره، چند متغیره انجام و سرانجام جمع بندی ازفرضیه های تحقیق پرداخته می‌شود.
4-2- توصیف داده ها
4-2-1- متغیرهای اجتماعی
– توزیع سنی
شاخص های آماری مربوط به توزیع سنی در جدول و نمودار ذیل بیان شده است.
جدول 4-1- شاخص های مربوط به توزیع سنی
شرح
میزان
میانگین
26.41
میانه
26
مد
30
انحراف استاندارد
4.57
کمترین
18
بیشترین
35
نمودار4-1- توزیع سنی نمونه آماری
جدول و نمودار فوق نشان می دهد که میانگین سنی نمونه آماری 26.41 سال بوده است. نیمی از نمونه آماری مورد مطالعه 26 ساله و کمتر بوده اند. بیشترین فراوانی مربوط به سن 30 سال است. کمترین سن 18 و بیشترین سن 35 سال بوده است.
 جدول ونمودارزیرتوزیع فراوانی نمونه آماری براساس گروه های سنی را نشان می دهد.
جدول 4-2- توزیع فراوانی نمونه آماری براساس متغیر سن
گروه های سنی
فراوانی
درصد
درصد تجمعی
18-25 سال
189
47.3
47.3
26 تا 30 سال
131
32.8
80
31 سال و بالاتر
80
20
100
کل نمونه
400
100
نمودار 4-2- توزیع فراوانی نمونه آماری براساس متغیر سن
 
داده های جدول و نمودار فوق نشان می دهد 47.3 درصد نمونه آماری 18 تا 25 سال، 32.8 درصد 26 تا 30 سال و 20 درصد بالای 30 سال سن داشتند.
– وضعیت تاهل
جدول و نمودار ذیل توزیع فراوانی مربوط به متغیر وضعیت تاهل را نشان داده است.
جدول4-3- توزیع فراوانی بر اساس متغیر وضعیت تاهل
تاهل
فراوانی
درصد
درصد تجمعی
مجرد
252
63
63
متاهل
148
37
100
کل نمونه
400
100
نمودار4-3- توزیع فراوانی بر اساس متغیر وضعیت تاهل
داده های جدول و نمودار فوق نشان می دهد که 63 درصد از کل نمونه آماری را مجردان و 37 درصد را متاهلان تشکیل می دادند.

– میزان تحصیلات
جدول و نمودار ذیل نمایی از توزیع فراوانی مربوط به سطح تحصیلات نمونه آماری است.
جدول 4-4- توزیع فراوانی نمونه آماری بر اساس سطح تحصیلات
سطح تحصیلی
فراوانی
درصد
درصد تجمعی
ابتدایی
9
2.3
2.3
راهنمایی
25
6.3
8.5
دیپلم
200
50
58.5
فوق دیپلم و بالاتر
166
41.5
100
جمع
400
100
نمودار 4-4- توزیع فراوانی نمونه آماری بر اساس سطح تحصیلات
بر اساس داده های جدول و نمودار فوق 2.3 در نمونه آماری دارای تحصیلات ابتدایی، 6.3 درصد راهنمایی، 50 درصد دیپلم و 41.5 درصد دارای تحصیلات عالی بوده اند.

– گروه بندی شغلی پاسخگویان
جدول و نمودار ذیل نمایی از توزیع فراوانی مربوط به گروه بندی شغلی نمونه آماری است.
جدول 4-5- توزیع فراوانی نمونه آماری بر اساس گروه بندی شغلی
گروه های شغلی
فراوانی
درصد معتبر
درصد تجمعی معتبر
مشاغل گروه 1
59
17.7
17.7
مشاغل گروه 2
22
6.6
24.3
مشاغل گروه 3
110
33
57.4
مشاغل گروه 4
142
42.6
100
سایر مشاغل
60


بی پاسخ
7


مجموع
400
100

نمودار 4-5- توزیع فراوانی نمونه آماری بر اساس گروه بندی شغلی
مشاغل گروه 1(مانند:مهندس، پزشک،تاجر، مدرس، وکیل، مدیرکل، بازرس و…) مشاغلی با سطح درآمدی و منزلت اجتماعی بسیار بالا است که 17.7 درصد نمونه آماری در این گروه شغلی قرار دارند.مشاغل گروه 2(مانند:تکنیسین، معلم بازنشسته، کتابفروش، سرکارگر،مقاطعه کار) مشاغلی با سطح درآمدی و منزلت اجتماعی بالا است که 6.6 درصد نمونه آماری در این گروه شغلی قرار دارند. مشاغل گروه 3(مانند:مکانیک، درجه دار، تراشکار، کارمند دارای تحصیلات کارشناسی و…)، مشاغلی با سطح درآمدی و منزلت اجتماعی متوسط است که 33 درصد نمونه آماری در این گروه شغلی قرار دارند.مشاغل گروه 4(مانند:راننده، ماشین نویس، بنا، کفاش، کارگر، عمله و…) مشاغلی با سطح درآمدی و منزلت اجتماعی پایین است که 42.6 درصد نمونه آماری در این گروه شغلی قرار دارند. بنابراین اکثر نمونه آماری در سطوح شغلی پایین قرار دارند.
– گروه بندی درآمدی پاسخگویان
جدول و نمودار ذیل نمایی از توزیع فراوانی مربوط به گروه بندی درآمدی نمونه آماری است.
جدول 4-6- توزیع فراوانی نمونه آماری بر اساس گروه بندی درآمدی
گروه های درآمدی (تومان)
فراوانی
درصد معتبر
درصد تجمعی معتبر
کمتر از یک میلیون
147
41.1
41.1
1000001 تا 1500000
78
21.8
62.8
15000001 تا 2000000
72
20.1
83
بیشتر از دو میلیون
61
17
100
سایر
40


بی پاسخ
2


مجموع
400
100

نمودار 4-6- توزیع فراوانی نمونه آماری بر اساس گروه بندی درآمدی
داده های جدول و نمودار فوق نشان می دهد که 41.1 درصد از کسانی که پاسخ معتبر به گروه بندی درآمدی داده اند دارای درآمد کمتر از یک میلیون تومان بوده اند. 21.8 درصد تا 1500000 تومان درآمد داشتند. 20.1 درصد تا دو میلیون و 17 درصد بیش تر از دو میلیون در ماه درآمد داشته اند.
– تعداد اعضای خانواده
شاخص های آماری مربوط به تعداد اعضای خانواده در جدول و نمودار ذیل بیان شده است.
جدول 4-7- شاخص های مربوط به تعداد اعضای خانواده
شرح
میزان
تعداد پاسخگویان
263

کنترل اجتماعی

است.این پژوهش به رابطه بین تأثیرات محیطی و آسیب پذیری شخصیت با اعتیاد به مواد مخدر و الکل پرداخته شده است.نتایج این تحقیق نشان داد در مجموع، بین محیط و شخصیت فرد کنش متقابلی وجود دارد که نقش عمده ای را در اعتیاد فرد به مواد مخدر ایجاد می کند.

-اوکلند:الکلیسم و ویژگی های شخصیتی

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.
برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید
رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

برای مشخص کردن ویژگی های شخصیتی خاصی که باآمادگی و استعداد الکلیسم همبسته باشد،تلاش های زیادی انجام شده است .یک مطالعه طولی که بطور وسیعی به آن استناد می شود،مطالعه طولی اوکلند است که از دهه1930 در اوکلند کالیفرنیاآغاز شد.در این مطالعه تعدادی از کودکان مورد مطالعه قرار گرفته و سپس در طول زندگیشان به دقت پیگیری می شدند.اطلاعات در زمینه الگوهای رفتاری خانوادگی،رفتار آموزشگاهی و ویژگی های شخصیتی بر مبنای آزمون های شخصیت و مصاحبه ها گردآوری شد.در 1960 با بسیاری از افراد نمونه که اکنون در نیمه های دهه سوم عمرشان بودند تماس برقرار و برای تعین الگوهای مصرف الکل با آنها مصاحبه شد(جونز؛1968؛1971)
این افراد بر اساس مصاحبه های انجام شده و از نظر رفتارشان در زمینه مصرف الکل در 5 طبقه قرار گرفته سپس اطلاعات مربوط به رشد که در سالهای کودکی شان جمع اوری شده بودبرای تعیین هر نوع ارتباط و همبسته بودن مورد آزمایش قرار گرفت.نتایج حاکی بود که اگر چه بنظر می رسد برخی ویژگی ها در پسران نوجوان که ممکن است باعث مشکلات اجتماعی بوده و به عنوان منبع فشار روانی عمل می کند(مثل حساسیت به انتقاد اجتماعی،عدم زندگی و تلاش،درک پایین اجتماعی)به مصرف الکل در آینده ارتباط دارد،ولی چنین ویژگی هایی در سایر آسیب های روانی نیز دیده می شود.یعنی اینکه چنین ویژگی هایی به طور کلی آسیب های روانی و نه
الکلیسم را به طور اخص در آینده پیش بینی می کند.در واقع تحقیقات به طور همسان دریافتن ویژگی های «شخصیت الکلی» که بین افراد الکلی و غیر الکلی را تفاوت گذارد با شکست مواجه شده است.(باندورا1969،میلر1975).مع هذا تحقیقات برای جستجوی ویژگی های خاص شخصیتی همچنان ادامه داشته است.مثلأ مگک کله لندو همکاران(1972)پیشنهاد کردند که نیازبه قدرت با نوشیدن افراطی و نوشیدن اجتماعی ارتباط دارد.آنها معتقد بودند که بعضی مردان از این نظر الکل می نوشند تابه احساسی از افزایش قدرت بخصوص قدرت پرخاشگری و جنسی دست یابند.
ناتان و دوبرین(1971)گروهی از مردان الکلی و یک گروه همتا از مردان غیر الکلی در مجموعه ای از ابعاد رفتاری مورد مقایسه قرار دادند.نتایج نشان داد که در یک دوره دوازده تا بیست و چهار ساعت اولیه نوشیدن الکل که سطح اضطراب در آن پایین می آید،دوره ای وجود دارد که در آن سطوح اضطراب و افسردگی افزایش پیدا میکند.این پژوهشگران نتیجه گرفتند که الکلیسم از آنچه که مدل ساده کاهش تنش فرض می کندبسیار پیچیده تر است .(گاچل و دیگران؛470:1377)
در سالهای اخیر تعدادی از یافته های پژوهشی برخی بینش های جدید را در زمینه ی دلایل احتمالی اشتیاق به الکل فراهم آورده است.بلام(1984) خلاصه ای از مطالعاتی را که نشان دهنده ارتباطی بین عمل و الکل و فرایندهایی که در مغز انجام می شود،از جمله تداعی بین اشتیاق به الکل و نقصی در مورد شبه افیونی (که مهم ترین آنها اندوفین ها و مت انکفالینهاست)را نشان داده است. حیواناتی که دارای سطوح پایین مت انکفالین در مغز بودند نسبت به حیواناتی که سطوح آنان طبیعی بود اتانول بیشتری مصرف کردند.بعلاوه همین همبستگی منفی بین سطوح مت انکفالین درونی و میزان اتانول مصرفی نشان داده شد که در موشهایی که الکل را ترجیح می دادند و ترجیح نمی دادند موروثی بود.بنابراین ارتباط نزدیک وتعامل بین الکل و افیونهای مغزی در رفتار نوشیدن است.(همان:475)
بلام(1984)از نظر دخالت ژنتیکی نیزپژوهشی را بررسی کرد که نشان دهنده ی این بود که موشهای آزمایشگاهی را می توان چنان باهم جفتگیری انداخت که الکل را بر آب ترجیح دهند علاوه بر این چنین موش های الکل خواهی سطوح مت انکفالین پایین تر از طبیعی داشتند.این ارتباط بین ترجیح الکل و نظام افیونی مغز یک عامل ژنتیکی را بعنوان مؤلفه ی مهم دیگری درالکلیسم معرفی می کند.
بالاخره بلام(1984)همچنین اهمیت نقشی را که عوامل روانی_محیطی می تواند در الکلیسم ایفا کند مورد تأکید
قرار داد.او نشان داد که چگونه فشارهای روانی مزمن محیط می تواند موجب نقص در مت انکفالینها و اندرو فینها شود ..(همان:475)
پریستون و گود فیلو(2006) در مطالعه خود به عوامل موثر، به خصوص اثر گروه همسالان ، بر مصرف مشروبات الکلی در گروه سنی 17-12 ساله و بالاتر پرداخته اند.هدف آن ها از این مقایسه، آزمون قدرت تبیین های مبتنی بر یادگیری اجتماعی در گروه های سنی مختلف بوده است.نتایج این تحقیقات نشان داده است که متغیرهای یادگیری اجتماعی با سوء مصرف الکل در هر گروه سنی مورد مطالعه رابطه مستقیم داشته است..با وجود این یافته های این تحقیق نشان داد که تأثیر یادگیری اجتماعی بر سوء مصرف الکل در بین جوانان بیشتر از افراد مسن بوده است.(به نقل از سراج زاده؛1386 :48)
در یک پژوهش پیمایشی طولی که در دانشگاه جیمز مدیسون (Jams Madison university) امریکا انجام شد پرسشنامه ای در سال 1995، 1997 ، 1999 در بین دانشجویان این دانشگاه انجام شد.یافته های اصلی این پژوهش نشان می دهد در حالیکه مواد مخدر خظرناک مثل کوکائین، آمفتامین ها و مواد افیونی مثل هروئین توسط اقلیت کوچکی (15%) مصرف شده است، مواد مخدر سبک مانند مار جوانا و بینج توسط بخش قابل توجهی از دانشجویان (57%) مصرف میشده و الکل شایعترین ماده ی مخدر مورد استفاده ی آنها بوده است.بنابراین به نظر میرسد مصرف مواد مخدر سبک بخشی از سبک زندگی پاره فرهنگ دانشجویی در آن دانشگاه بوده است.(Alister,1999: 10-11)
S.A.igumnov (2008) در بررسی نتیجه ی اجتماعی و اقتصادی مصرف الکل در جمهوری بلاروس به این نتیجه رسیده ان
د که سوء مصرف از الکل تاثیرات دراز مدتی دارد که میتواند برتمام جنبه های زندگی اثر بگذارد.مستی الکل ایمنی شخصی را ضعیف میکند و مرتبط با خشونت و دیگر صدمات است.اعتیاد الکل به عنوان ریسک قابل توجه نوشیدن منظم الکل است و پتانسیل اثرات سمی بر تمام ارگان ها و سیستم بدن را داراست.بیماری های مرتبط الکل بیشتر بین جوانان و نوجوانان رخ میدهد و بین مردان بیشتر از زنان رایج است…این کار منتشر شده بوسیله ی وزارتخانه ی سلامت جمهوری بلاروس، دو گروه عمده از هزینه های اقتصادی مرتبط با مستی و اعتیاد به الکل را معرفی کرده است: هزینه های اقتصاد خرد و کلان…هزینه ی الکل و سوء مصرف الکل شامل آسیب یکباره میشود، از دست دادن سود و تاثیرات غیر مستقیم، که به دو دسته ی مستقیم و غیر مستقیم تقسیم میشود.آسیب ها و حوادث اجتماعی ناشی از اثر مستقیم و گسترش مصرف الکل است… در سال 2008، مخارج عمومی مرتبط با مستی و اعتیاد به الکل برای 23% از GDP کشور محاسبه شد.(GDP در سال 2008 بالغ بر 128
تریلیون بود) این هزینه 43 بیلیون دلار برآورد شده است که این آمار بر طبق بانک بین المللی بلاروس بوده است.بنابراین کاهش مصرف الکل باید از اولویت های بالایی در دولت برخوردار باشد.S.A.igumnov,2008:20) )
3-2-2-چارچوب نظری تحقیق:
در این قسمت به خلاصه ای از نظریه هایی که در تحقیق حاضر استفاده شده است اشاره میشود.
فرضیه اصلی این پژوهش که به نظر می رسد بین علل اجتماعی و گرایش به مصرف مشروبات الکلی رابطه وجود دارد، با توجه به مفاهیم نظریه گرایش فیش باین و آیزن و آلپورت تبیین شده است. زیرا این نظریه در پی یافتن یک تئوری برای تبیین رفتاربه نقش گرایش اشاره میکنند. به نظر آنها رفتار(Behavior) در پی زنجیره ای از عوامل بوجود می آید. متغیر اول گرایش به سوی رفتار را بعد شناختی،که طی آن فرد ارزیابی می کند که انجام یک رفتار یا پدیده آیا خوب است یا بد؛ متغیر دوم را بعد عاطفی که منعکس کننده ی نفوذ و فشار اجتماعی است که شخص آن را برای انجام یک رفتاری احساس و درک میکند و متغیر سوم را بعد عملی رفتار میدانند که حلقه ما قبل بروز رفتاردر قصد و نیت به انجام یک رفتار است که خود تابع دو متغیر فوق است.
نظریه بی سازمانی خانوادگی ویلیام تامس و فلورین زنانیکی به نگرش جمع گرا و فرد گرا اشاره دارد.. آنان معتقدندعلت واقعی تمام پدیده های بی سازمانی خانوادگی نفوذ ارزش های جدید خاصی است.اگر افکار اجتماعی طرفدار همبستگی خانوادگی است فرد تماس خود را با اجتماع حفظ می کند(جمع گرا)، اما اگر پیوستگی خود را از دست داده باشد فرد از جامعه منزوی شده و هیچ کنترل اجتماعی مهمی وجود ندارد که بی سازمانی را کنترل کند(فردگرا).همچنین معتقدند بی سازمانی خانوادگی صرفأ به علت از بین رفتن علایق خانوادگی به کنش اجتماعی است…و احیای روحیه اصلی خانوادگی پس از فروپاشی آن غیر ممکن است.
طبق نظریه کنترل اجتماعی هیرشی و الیوت میتوان گفت که این نظریه پردازان رتکاب جرم را معمول می انگارند مگر در حالتی که افراد کنترل شوند.از این رو از دیدگاه این نظریه پردازان، افراد مرتکب جرم میشوند مگر اینکه به درستی جامعه پذیر شوند.(Bohm & vogel,2011 :106 ).
برای هیرشی جامعه پذیری مناسب، در بر گیرنده حضور پیوندهای اخلاقی قدرتمند فرد با جامعه است…این پیوند با جامعه شامل پیوستگی(دلبستگی) به دیگران، تعهد به خطوط متداول کنش، درگیری وحضور در فعالیت های مرسوم و باور به نظو اخلاقی و قانونی است.از این رو رفتار کج روانه در شرایط زیر رخ می دهد:1.پیوستگی لازم به خانواده و والدین وجود نداشته باشد. 2.فرد به اندازه کافی به موفقیت های شغلی و آموزشی متعهد نباشد. 3.عدم درگیری مناسب با فعالیت هایی مانند ورزش. 4.عدم باور به مشروعیت و اخلاقی بودن قوانین.

.(Gottfredson & Hirschi, 1988: 67)
همچنین در نظریه کنترل شخصی و درونی رلکس و کاپلن بازدارنده یا کنترل‌های درونی به توانایی‌های درونی برای نظارت بر ‌«خود» شخص ارجاع داده می‌شود.نظریه پردازان کنترل شخصی بر این باورند که همچنان که فشارهای خارجی نظیر فقر، بی‌کاری، شرایط زندگی، تبعیض نژادی، قومیت،خرده فرهنگ‌ها و جذابیت رسانه‌های گروهی می‌تواند در کاهش کنترل افراد درگرایشی به رفتار بزهکارانه و مجرمانه مؤثر واقع شوند، فشارهای درونی مانند تنش‌ها، لذت‌جویی‌های آنی، احساس بی‌کفایتی، ترس‌ها و ضایعات مغزی نیز در این زمینه مؤثرند. فردی که خودپنداره منفی دارد، معمولاً در مورد هویت خود احساس خطر می‌کند، قدرت پذیرش خود را نداشته و به انکار خود می‌پردازد و اززندگی درخانواده، مدرسه و اجتماع احساس عدم موفقیت و شکست نموده و برای جبران مشکلات خود مرتکب رفتار بزهکارانه و مجرمانه می‌شود.در مجموع می توان گفت نظریه پردازان کنترل معتقدند که برای کاستن از تمایل به هر رفتار بزهکارانه و ومجرمانه باید همه افراد کنترل شوند.رفتارانحرافی را جهان شمول و نتیجه ضعف کارکرد کنترل اجتماعی و شخصی و درونی می دانند.
با توجه به نظریه های فوق فرضیه به نظر می رسد که بین روابط خانوادگی و گرایش به مصرف مشروبات الکلی رابطه وجود دارد در نظر گرفته شده است؛ با این فرض که هرچه روابط خانوادگی بدتر و گسسته تر باشد گرایش به مصرف مشروبات الکلی بیشتر است.
همچنین با توجه به مفاهیم نظریه کنترل اجتماعی هیرشی و الیوت و کنترل شخصی رلکس و کاپلن فرضیه سوم:به نظر می رسد که بین کارکرد نهادهای کنترلی و نظارتی و گرایش به مصرف مشروبات الکلی رابطه وجود دارد با فرض این که هرچه کارکرد نهادهای کنترلی و نظارتی ضعیف تر باشد گرایش به مصرف مشروبات الکلی بیشتر میشود. و فرضیه چهارم تحقیق حاضر: به نظر می رسد که بین در دسترس بودن مشروبات الکلی و گرایش به مصرف مشروبات الکلی رابطه وجود دارد، با این فرض که هرچه دسترسی به مشروبات آسان تر باشد گرایش به مصرف مشروبات الکلی بیشتر است، تدوین شد.
فرضیه دوم این تحقیق که به نظر می رسد بین استفاده از شبکه های رسانه ای(ماهواره و اینترنت) وگرایش به مصرف مشروبات الکلی رابطه وجود دارد از نظریه استحکام کاتز و لازارسفلد و نظریه کاشت گربنر گرفته شده است.
طبق نظریه استحکام کاتز و لازارسفلد تاثیر پیام های ارتباطی بر نگرش و رفتار مخاطب را محدود و عمدتا در جهت تقویت و استحکام عقاید و باورهای قبلی می داند(مهدی زاده، 1391: 53).این نظریه، پیام رسانه‌های جمعی،‌ بر پیام‌گیران به‌صورت فردی تأثیر نمی‌گذارد؛ زیرا فرد، متعلق به گروه است و در او تعلّقات گروهی وجود دارد .
این نظریه پردازان معتقدنددر مرحله نخست، پیام از سوی رسانه‌ها به رهبران فکری می‌رسد و در مرحله‌ی دوم، رهبران فکری، پیام را در میان اطرافیان خود منتشر می‌سازند.
نظریه کاشت گربنرنظریه کاشت به بررسی این نکته می پردازد که تماس فزاینده با تلویزیون بر مفهوم سازی مخاطبان از واقعیت اجتماعی تاثیر می گذارد و این عمل به گونه ای اتفاق می افتد که متناوب ترین، متداول ترین و پایدارترین الگوهای تصویری و ایدئولوژی را که تلویزیون ارائه می کند بازتاب می دهد.
گربنر می گوید: برنامه های تلویزیون همانند بذری که کاشته می شود و سپس رشد می کند آثاری بر روی مخاطبان باقی می گذارد و این برنامه ها آثاری دارد که عموما منفی است. گرنبرمدعی است که میا نتماشای تلویزیون واظهارنظردرموردواقعیت‌های دنیا، رابطه وجوددارد وتماشاگران پرمصرف تلویزیون نسبت به واقعیات زندگی بابینندگان کم‌مصرف اختلاف نظردارند .این نظریه معتقداست که تلویزیون دربلندمدت موجب تأثیردرجهان‌بینی ونظام ارزشی بینندگان پرمصرف خودمی‌شود وبه آنها نگرش تلویزیونی واحد درمورد واقعیات می‌بخشد. درواقع نظریه گرنبرباتفاوت قائل شدن بین مخاطب عادی وپرمصرف،تأثیرزیادتلویزیون برمخاطب پرمصرف رااثبات می‌کند.
در مجموع می توان گفت این نظریه قائل به تاثیر کاشتی پیام بر ذهن مخاطب با در نظر گرفتن شرایطی از جمله تکرار پیام از سوی رسانه و دریافت مکرر آن از سوی تماشا گران است. گربنر معتقد است اگر پیامی از تلویزیون به طور متوالی ارائه شود و بینندگان نیز در معرض آن پیام قرار بگیرند دنیای ذهنی آنان متفاوت خواهد بود. نگرش ها وباورهای افراد نسبت به رفتارهای انحرافی مانند مصرف مشروبات الکلی به خصوص در جوانان که در مرحله شکل گیری شخصیت خود می باشند از جمله اموریست که می تواند مشمول تغییرات از جانب مصرف رسانه ها به خصوص تلویزیون باشد. این فرایند شکل گیری یا حتی تغییرات در نگرش ها و ارزش های مخاطبان می تواند بوسیله برنامه های گوناگون تلویزیونی (سریال ها، فیلم های داستانی بلند و کوتاه، اخبار و ….) صورت گیرد. برنامه های مختلف تزریق این ارزش ها و شیوه نگریستن را با با ظرافت تمام – به عنوان مثال از طریق کلمات، موسیقی، ابزار و وسایل مورد استفاده در برنامه ها، تکنیک های خاص تصویری و.. که در متن برنامه ها پوشیده و مستور است در سطوح جامعه و بین مخاطبان انتقال میدهند. با در نظر گرفتن نکته های ذکر شده و این که تلویزیون به عنوان ابزاری قدرتمندتر از دیگر رسانه ها عمل می کند و می تواند با بهره گیری از فنون ارتباطی بر ایده ها و نگرش های افراد در زمینه های مختلف تاثیر گذار باشد و همچنین با ت
وجه به نظریه به کار گرفته شده (نظریه کاشت) که قائل به تغییرات نگرشی مخاطبان در برخورد با تلویزیون در زمینه های گوناگون می باشد در پژوهش حاضر مصرف رسانه ای (تلویزیون داخلی و ماهواره ای و اینترنت) به عنوان یکی از متغیرهای مستقل و تاثیرگذار بر گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی در نظر گرفته شده است. با در نظر گرفتن استفاده از سه رسانه (تلویزیون داخلی و ماهواره ای و اینترنت) و همچنین نظریه کاشت سعی می شود بدانیم که آیا مصرف رسانه ها بر روی گرایش مخاطبان به مصرف مشروبات الکل دارای تاثیر بوده است یا این که متغیرهای دیگری هم دخیل می باشند.
نظریه فرهنگ طبقه پایینمیلر (1958) مبتنی بر ویژگی‌های طبقاتی جوانان طبقات پایین جامعه است و خرده‌فرهنگ‌های بزهکاری که بزهکاران طبقات پایین جامعه تولید می‌کنند پاسخ به خرده‌فرهنگ طبقه خود است.
میلر همچنین اظهار می‌دارد که پسرها در خانواده‌های طبقات پایین بیشتر از پسرهای سایر طبقات اجتماعی از آزادی و استقلال برای ترک خانه برخوردارند. آنان همچنین نسبت به

سوء مصرف مواد-فایل تمام متن

نظیر ارزش ها و قواعد همیشه از برخی جهات برای اعضای جامعه در موقعیتهای واقعی نامعلوم یا غیر مسلم است.تأکید بر نسبیت معانی اجتماعی را ابتدا جامعه شناسان کنش متقابل نظیر چارز هورتون کولی و جرج هربرت مید عنوان کردند.کولی با طرح مفهوم خود آیینه گون و مید با طرح دیگری تعمیم یافته نظریه برچسب زنی را در تبیین بزهکاری و جرم توسعه دادند؛ زیرا این نظریه بر تغییرات در«تصورات از خود» در بزهکاران و مجرمان تأکید می کند.پیش فرض های اساسی نظریه برچسب زنی را می توان به شرح زیر یان کرد:
1.واکنش های دستگاه کنترل و نظارت اجتماعی پلیس علت اساسی رفتار انحرافی است.
2.هر عامل رفتار هنگامی منحرف می شود که واکنش اجتماعی نسبت به نخستین رفتار انحرافی خود را تجربه کند؛ بنابراین برای فهم رفتار انحرافی، مطالعه واکنش های اجتماعی نسبت به عامل رفتار که به شکل برچسب ها نشان داده می شود از مطالعه ی رفتار انحرافی مهمتر است.
3.جامعه شناسی انحرافات باید منحرفانی را مطالعه کند که چندین بار مرتکب جرم و بزهکاری شده اند.
لمرت(1951) بر این باور است هنگامیکه رفتار انحرافی تداوم می یابد و عامل رفتار را تبدیل به بزهکار یا مجرم حرفه ای می کند برچسب منحرف به فرد زده می شود…فرد منحرف به لحاظ رفتاری و هویتی وارد مرحله جدیدی شده که رفتار انحرافی در او نهادینه شده و می تواند با وجدان درونی خود کنار بیایید…فرد پس از برچسب خوردن تغییر هویت دتده و خصیصه های همان برچسب را بر خود می گیرد.
بکر(1973) از صاحبنظران نظریه برچسب زنی در تحلیل رفتار انحرافی به دو عنصر خود بر چسب زنی و نتایج حاصل از برچسب های اتهام زنندگان اشاره کرده است.خودبرچسب زنی یعنی ارزیابی که فرد از خودش بعنوان یک منحرف می نماید.برچسب ای اتهام زندگان، به این معنی است که چگونه فرد توسط دیگران برچسب منحرف خورده است، که در این مورد می توان انحراف را برحسب نتایجی از برچسبهایی که اتهام زنندگان و تعریف کنند
گان و قانون گذاران به کار رفته است تحلیل نمود…به عقیده بکر، برگزیدگان قدرت و واضعان قانون منابع اصلی برچسب ها را فراهم می سازند.برچسب ها مقولات انحراف را باز تولید نموده و بیانگر ساخت قدرت جامعه می باشند.(احمدی؛1384 :104-100)
بی سازمانی خانوادگی1ویلیام تامس و فلورین زنانیکی
قواعد تعریف وضعیتهای مختلف در جوامع سنتی مستلزم این است که افراد بر آنچه برای گروه بهترین است تأکید کنند. این همان چیزی است که تامس و زنانیکی آن را «نگرش جمع گرا» نامیدهاند. مهاجرت، انسانها و بویژهکودکان را با مجموعه جدیدی از قواعد تعریف وضعیتها، در بیشتر جوامع جدید مواجه میسازد. در این نوع جوامع، از افراد انتظار میرود بیشتر بر آنچه برای خود آنها، بهترین است تأکید کنند. یعنی بر همان چیزی که تامس و زنانیکی آن را «نگرش فردگرا» خواندهاند. تضاد بین این دو نگرش به تعریفها و قواعد متغایر میانجامد. و زمانی که گروه ها بتوانند بین «فردگرایی» و «جمع گرایی» تفکیک قائل شوند، قابلیت هر یک از دو مجموعه قواعد در تأثیر بر رفتار به شدت کاهش مییابد. این موضوع از نگاه تامس و زنانیکی جوهر بیسازمانی خانوادگی است.
حال میتوانیم نتایج کلی خاصی را از دادههایی اخذ کنیم که باید به طور فرضی آنها را به عنوان قواعد جامعه شناختی ارائه دهیم و با مشاهده سایر جوامع تأیید کنیم.

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

1- علت واقعی تمام پدیده های مربوط به بیسازمانی خانوادگی را باید در نفوذ ارزشهای جدید خاصی جستجو کرد. ارزشهای جدید چون ارضای لذت جویانه خواهشهای جنسی، چنین تأثیراتی نه تنها مفروض به ارتباط بین فرد و جهان خارج او است، بلکه همچنین مستلزم وجود گرایشهای خاصی در شخصیت فرد است که او را وادار به پاسخگویی به این ارزشهای جدید میکند، گرایشهای لذت جویانه، تقاضای به رسمیت شناخته شدن، تأمین اقتصادی و غریزه جنسی. پدیده خاص بیسازمانی اجتماعی شامل اصلاح حتمی گرایشهای پیشین تحت تأثیر ارزشهای جدید است که به ظهور گرایشهای نو یا کمابیش متفاوت خواهد انجامید. ماهیت چنین اصلاحاتی به این شکل کلی است که در نظام خانوادگی منطبق با نگرش «جمعگرا» فرد تمایلات لذتجویانه، تقاضای به رسمیت شناخته شدن و تأمین اقتصادی و نیازهای جنسی خود را از تمایلات و آرزوهای گروه خانوادگیاش جدا نمیکند، ولی در وضعیت نگرش «فردگرا» یعنی در شرایط نگرشهای جدید که تحت تأثیر فشارهای وارده از جانب نظام .وارزشی جدید بر نگرشهای قدیمی ایجاد شده، خواستهای فرد در خودآگاه او از خواستهای سایر اعضای خانواده جداست. چنین تصوری دال بر این است که ارزشهای جدیدی که فرد با آن در تماس قرار میگیرد، در معنا فردگرایانه است و متوجه فرد است نه گروه و این دقیقاً ویژگی مدرن ارزشهای لذتجویانه، جنسی، اقتصادی و امثال آن است. از همین رو، بیسازمانی خانواده به عنوان یک گروه اولیه، پیامد اجتنابناپذیر تمدن جدید است.
2-ظهور نگرشهای جدید فردگرایانه ممکن است مانند هر معلول دیگری از یک علت مفروض، در تضاد با معلولهای سایر علتها قرار گیرد و نتیجه، ترکیبی از معلولهاست که سرکوب کننده نگرشهای جدید است. نگرشهایی که در مقابل فردگرایی درون خانواده میایستند، عمدتاً تأثیرات اجتماع اولیهاند که خانواده، جزیی از آن محسوب میشود. اگر افکار اجتماعی طرفدار همبستگی خانوادگی است و علیه هر نوع تمایلات فردگرایانه واکنش
نشان میدهد و اگر فرد تماس خود را با اجتماع حفظ میکند، تمایل او برای به رسمیت شناخته شدن، مجبورش می کند تا معیارهای گروه را بپذیرد و تمایلات فردگرایانه خود را اشتباه تلقی کند. اما اگر اجتماع، پیوستگی خود را از دست داده، اگر فرد از جامعه منزوی شده، یا اگر تماس او با محیط خارج، او را کمابیش از عقاید محیط بلافصل خود مستقل میسازد، هیچ کنترل اجتماعی مهمی وجود ندارد که بیسازمانی را متعادل کند.
3- تجلیهای بیسازمانی خانوادگی در رفتار فردی، پیامد نگرشهای فرد و شرایط اجتماعی است. اینشرایط اجتماعی را البته باید با توجه به معنای آنها برای فرد کنشگر در نظر گرفت، نه برای مشاهدهگر بیرونی. اگر فرد هیچ مانعی در خانواده برای تمایلات فردگرایانه جدید خود نداشته باشد، این تمایلات را به صورتی عادی اظهار می کند. بیسازمانی خانوادگی صرفاً به علت از بین رفتن علایق خانوادگی به کنش اجتماعی است، نه کنش ضد اجتماعی اگر موانعی وجود داشته باشد، ولی بیسازمانی گرایشهای گروه اولیه به حدی باشد که فرد احساس کند از خانواده و اجتماع خود مستقل است، نتیجه احتمالی، قطع ارتباط از طریق گوشه گیری یا مهاجرت خواهد بود. البته اگر فرد با مخالفت جدی مواجه شود و به اندازه کافی از بند نظام سنتی آزاد نشده باشد که بتواند آن را نادیده بگیرد؛ خصومت و رفتار ضد اجتماعی نتیجه محتوم آن خواهد بود تا جایی که مبارزه ادامه داشته باشد، نگرش جدید طغیان کننده، هستهای میشود که کل شخصیت از حول آن شناخته خواهد شد و این نگرش، آن دسته از ارزشهای سنتی او را که ترک نشده، اما به طوری باز تفسیر شده که با تمایلات جدید همسازی داشته و توجیه متناسبی برای رفتار او باشد در بر می گیرد. در موارد نسبتاً نادری هم، نگرش جدید بسیار قوی است و موانع از سوی نظام قدیم محکم و رفع نشدنی به نظر میرسد، چون فرد هنوز هم آن قدر به نظام مزبور وابسته است که نمیتواند راه جدیدی برای خروج از این وضعیت پیدا کند. در اینجا، مبارزه به تضاد درونی میانجامد که احتمال دارد راهحل را در تلاش برای عزل نمایندگان نظام قدیم در این وضعیت بیابد تا در رد کامل خود نظام.احیای روحیه اصلی خانوادگی پس از فروپاشی آن غیرممکن است، زیرا فردی که آگاهانه آموخته است تا مطالبات و آرزوهای خود را از آرزوها و مطالبات دیگر اعضای خانوادهاش جدا ساخته و بر آن پافشاری ورزد و آرزوهای خود را کاملاً شخصی تلقی کند، دیگر نخواهد توانست به گرایشهای «جمع گرایانه»گروه اولیه باز گردد.بنابراین سازماندهی مجدد خانواده امکانپذیر است، اما بر مبنایی کاملاً جدید، یعنیاخلاق، هماهنگی و همسازی گرایشهای فردی برای پیگیری اهدافعمومی.(صدیق سروستانی؛1382: 60-58)
نظریه فشار اجتماعی:
سؤال اصلی درنظریه فشاراین است که چرا مردم کج رفتاری می کنند وپاسخ کلی این نظریه به این سوال این است
که عواملی درجامعه برخی مردم را تحت فشارقرارمی دهند وآنان را مجبور به کج رفتاری میکنند.(اگنیو،1955).رابرت مرتن این فشار را ناشی از ناتوانی فرد در دستیابی به اهداف مقبول اجتماعی می داند،آلبرت کوهن ناکامی در رسیدن به جایگاه بالا در جامعه را عامل فشار میشمارد و کلوارد و الین عدم برخورداری اشخاص از فرصتهای نا مشروع برای نیل به هدف را وارد کننده ی فشار بر افراد و راندن آنان به سود کج رفتاری می دا
نند.(تیو؛2001:17)
مرتن وفرصت های مشروع افتراقی:
نظررابرت مرتن این است که جامعه، فرد را به کج رفتاری مجبور میکند .به بیان خود او،کج رفتاری حاصل فشارهای ساختاری-اجتماعی خاصی است که افراد رابه کج رفتاری وا میدارد.به نظرمرتن جوامع صنعتی جدیدبرتوفیقات مادی درزندگی تأکید دارند که به شکل انباشت ثروت وتحصیلات علمی به عنوان مهمترین اهداف زندگی شخص ومعیارهای منزلتی تجلی میکنند.دستیابی به این اهداف مقبول اجتماعی نیاز به ابزارهای مقبول مهم دارد که البته ازدسترس جمعی ازافراد خارج است یعنی جامعه طوری ساخت یافته است که طبقات فرودست،فرصتهای کمتری برای تحقق آرزوهای خوددارند.درنتیجه چون این اهداف به آرمانهای اصلی زندگی همه افراد(فقیروغنی)تبدیل شده آن کس هم که دسترسی به ابزار مشروع ندارد،تحت فشارجامعه برای دستیابی به آنها ازابزارمشروع استفاده میکند.البته مروتن تأکید دارد که واکنش همه افراد نسبت به فشارهای وارده اجتماعی به علت دسترسی نداشتن به فرصتهای مشروع برای تحقق اهداف،مشابه نیست وهمه فرودست آن برای دستیابی به اهداف مقبول اجتماعی کج رفتاری نمی کنندوهرکس به طریقی خود را سازگارمیکند.(همان)
کوهن وناکامی منزلتی:
کوهن مدعی است فرزندان طبقات فرودست که مثل دیگرهمسن وسالان خود از طبقات متوسط جامعه به مدرسه می روند و درآنجا با ارزش های طبقات متوسط آشنا می شوند وطالب منزلتهای اجتماعی مقبول می شوند،در رقابت باهمکلاس آن طبقات بالاتر خود،درمی مانند، ناکام وتحقیر می شوند ومی بازند. به نظرکوهن این فرزندان شکست خورده ی محروم، ازمدارس مروج ارزشهای طبقات برخوردار به همسایگی های محروم خود بازمی گردند وبرای جبران ناکامی خود در رقابت برای دستیابی به منزلت،«خرده فرهنگ» بزهکاری تأسیس می کنند که نظام ارزشی آن درست نقطه متقابل نظام ارزشی طبقات برخوردار و فعالیت ورقابت درآن برای آنها ثمربخش است.(کوهن؛1955).
ازنگاه کوهن ،ناهمسازی اهداف و ابزار مورد نظر مرتن به خودی خود به کج رفتاری نخواهد انجامید،جز اینکه متغیر مداخله گری چون سرخوردگی و ناکامی منزلتی به معادله اضافه شود.به بیان دیگر کوهن و مرتن هردو فرض کرده اند که اعضای طبقه پایین بیش از دیگران احتمال دارد که در فعالیتهای نابهنجار مشارکت کنند،چون جامعه نمیتواند به آنها کمک کند که به آرزوهای خود دست یابند.بنابراین اگر مرتن مدعی بود که شکاف بین اهداف و ابزار موجب کج رفتاری است.کوهن میگوید شکاف بین اهداف و ابزار به واسطه ناکامی منزلتی موجب کج رفتاری میشود.(کوهن؛1955 – به نقل از:صدیق سروستانی؛1387: 45-46)
کلوارد و الین و فرصتهای نامشروع افتراقی:
کلوارد و الین هم مدعی اند که فرض مرتن در مورد کمتر بودن فرصتهای مشروع طبقات محروم برای دست یابی به اهداف مقبول اجتماعی درست است اما این فرض که این افراد در مواجهه با نبود فرصتهای مشروع به طور خودکار و موفقیت آمیزی کج رفتاری می کنند درست نیست.چون اعضای طبقات فرودست پس از مواجهه با فرصتهای مشروع افتراقی با فرصتهای نا مشروع افتراقی هم مواجه می شوند.به بیان دیگر بسیاری از اعضای طبقات محروم حتی در طبقه خود،فرصت کمتری از بقیه دارند که از طریق نابهنجار به موفقیت نایل شوند.بنابراین درست است که بعضی اعضای طبقه پایین برای ارتکاب کج رفتاری تحت فشارند،اما لزومأ نمی توانند کج رفتاری کنند،چون از فرصتها و ابزارهای نامشروعی که برای کج رفتاری لازم است بی بهره اند.(کلوارد و الین؛1960)
به نظر این دو فرصتهای مشروع از طریق عضویت در سه خرده فرهنگ 1. جنایی 2. تضاد 3 .کناره گیری به دست می آیند.عضودت در خورده فرهنگ جنایی ،جوانان طبقات محروم را با انواع سرقت که از طریق آن میتوان به هدف رسید آشنا کرد و بسیاری از جوانان عضو این خرده فرهنگ نیستند و از فرصتهای نامشروع آن هم سهمی ندارند.عضویت در خرده فرهنگ تضاد هم خاص جوانانی است که گردن کلفت و بزن بهادر باشند و بتوانند در گنگ بزهکاران جایگاهی برای خود دست و پا کنند و آنان که چنین ویژگی هایی ندارند خود به خود واجد شرایط عضویت نیستندبه نظر کلوارد و الین عضویت در خرده فرهنگ کناره گیران ،خاص کسانی است که به مصرف موادرمخدر علاقه مندند وچون نتوانسته اند به عضویت در دو خرده فرهنگ دیگر –جنایی و تضاد- در آیند و جایگاه و توفیقی هم چه در دنیای بزهکاران و چه در جهان هم نوایان نیافته اند دچار شکست مضاعف شده اند.خلاصه آنکه کلوارد و الین هم مثل کوهن ،اصل فرض مرتن در مورد شکاف اهداف و ابزار و ارتباط آن با کجرفتاری را پذیرفته اند اما مدعی اند که این شکاف با دخالت متغیر فرصتهای نامشروع افتراقی به کج رفتاری می انجامد.(تیو؛2001: 23- 21 –به نقل از صدیق سروستانی؛1387: 47-46)
رویکرد کارکرد گرایان ساختاری

کاردگرایان مدعی اند که سوء مصرف مواد مخدر واکنشی است به تضعیف هنجارهای اجتماعی.از نظر کارکرد گرایان هرچه جامعه پیچیده تر شود و تحولات اجتماعی با سرعت بیشتری روی دهند هنجارها و ارزش های اجتماعی مبهمتر شده،به وضعیت آنومیک (بی هنجاری) خواهد انجامید.آنومی در مقیاس جامعه میتواند به فشارهای اجتماعی ونا همسازیهای هنجاری ختم شود و موجبات سوء مصرف مواد مخدر را فراهم کند .نا همسازی هنجاری زمانی مشاهده می شود که مسؤلان بهداشت و سلامت در مورد خطرات مصرف موادی مانند الکل و سیگار هشدار می دهند، اما کارخانجات تولید کننده ی مشروبات الکلی و سیگار سالیانه میلیونها دلار خرج تبلیغات،زبان بازی و گول زدن مردم کرده،همه را به مصرف الکل و سیگار تشویق می کنند و دولت هایی مانند ایالت متحده هم به این کارخانجات یارانه های دولتی می پردازند.البته آنومی یا بی هنجاری ممکن است در مقیاس فردی هم به وجود آید.زمانیکه فرد احساس غربت و تنهایی کند در مورد رفتار مناسب و نامناسب در جامعه دچار سر در گمی شود یا نوجوانی که کار والدین او به طلاق کشیده یابه علت جابجا شدن از دوستان و خانواده جدا شده است در برابر مواد آسیب پذیر تر میشود. چنین فردی اگر تحت فشار همسالانی که تجربه های تلخ مشابه او را دارند قرار گیرد،در معرض خطر بیشتری برای آلودگی به مواد مخدر قرار خواهد گرفت.بنابراین طبق رویکرد کارکردی ساختی سوء مصرف مواد مخدر واکنشی است به نبود پیوند بین فرد و جامعه و تضعیف شدن وفاق جمعی درباره ی هنجارهای مقبول اجتماعی.رویکرد ساختی-کارکردی به کارکردهای منفی پنهان سوء مصرف مواد مخدر نیز اشاره دارد.از این منظر،مبارزه با مواد مخدر که عمدتأ بر کاهش عرضه (از طریق بستن مرزها) و دستگیر کردن فروشندگان مواد تأکید دارد ناخواسته قیمت مواد و نرخ جرایمی مانند سرقت را افزایش می دهد.(کومیز و زیدانیز؛ 1995)
کارکرد گرایان ساختاری بحث می کنند سواستفاده دارویی یک پاسخ به ضعیف شدن هنجارهای اجتماعی است.همان طور که جامعه پیچیده تر می شود و همان طور که تغییرات اجتماعی به سرعت اتفاق می افتند، هنجارها و ارزش ها مبهم و غیر واضح می شوند، که نتیجه در آنومی- یک حالت ناهنجاری- دارند.آنومی ممکن است در سطح اجتماعی وجود داشته باشد که ناشی از ناراحتیهای اجتماعی و ناپایداریهاست که منجر به استعمال
دارو می شوند.به عنوان مثال، تحقیق نشان می دهد که افزایش مصرف الکل در سالهای 1830 و 1960 یک پاسخ به تغییر سریع اجتماعی و ناشی از استرس بودند.( رورابا،1979).
آنومی ناپایداریهایی را در هنجارهای فرهنگی درباره مصرف دارو تولید می کند.مثلا، اگر چه سازمانهای سلامت عمومی و مشاغل مراقبت سلامتی از خطرهای مصرف الکل و تنباکو هشدار داده اند آگهی ها بزرگی مصرف الکل و تنباکو را نشان

آسیب های اجتماعی-دانلود متن کامل

زندگی و دیگر مقولات اجتماعی را نیز در بر می گیرد.شهر بندرعباس نیز به جهت مرزی بودن از این امر مستثنی نیست و موقعیت جغرافیایی آن بر مقولات اجتماعی تأثیر گذار است.مرزهای آبی استان هرمزگان علی رغم کنترل نیروی انتظامی میادین ورودی بسیاری از کالاهای قاچاق می باشد.بندرعباس،بعنوان مرکز استان هرمزگان بخاطر موقعیت جغرافیایی-تجاری خود باعث جذب قومیت های مختلفی از تمام شهرهای ایران و برخی از کشوررهای خارجی به این شهر شده است که دارای فرهنگها و دیدگاه ها آداب و رسوم متفاوت هستند که به نوبه خود در کاهش یا افزایش آسیب های اجتماعی شهر مهاجرپذیر تأثیر گذار است.به این جهت مردمان این مناطق بیشتر در معرض خطر هستند.آمارهای موجود هم نشان میدهند که قاچاق و مصرف مشروبات الکلی در هرمزگان رو به افزایش میباشد به گونه ای که به گزارش اقتصاد پنهان آمار مقایسه ای کشفیات مشروبات الکلی در هرمزگان حاکی از افزایش 33درصدی کشفیات است.

بنابراین،این رساله در نظر دارد به بررسی علل اجتماعی گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی بپردازد و به این سوال پاسخ دهد که عوامل اجتماعی گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی کدامند؟ نگارنده در این تحقیق برای دست یابی به پاسخ دقیقتر ونتایج واقعی،با توجه به محدودیت زمانی به بررسی ابعاد اجتماعی مهم مسئله
فوق، یعنی متغییرهای نقش خانواده،گروه های همسالان، در دسترس بودن مشروبات الکلی،پایگاه اجتماعی ،نقش
شبکه های رسانه ای و کارکرد نهادهای کنترلی و نظارتی در گرایش به مصرف مشروبات الکلی در بین جوانان 18تا 35 شهر بندرعباس می پردازد.
3-1.اهمیت و ضرورت تحقیق
در خصوص مصرف مشروبات الکلی باید یادآور شد که در یک نگاه کنکاوانه به پدیده های نامیمون فرهنگی وآسیب های اجتماعی اینگونه در سطوح جامعه به ویژه در میان قابل توجهی از جوانان،ضرورت بازنگری به این مهم،ریشه یابی و چاره اندیشی را مضاعف می سازد.
یکی از دلایل اصلی گرایش نسل نوجوان و جوان به مصرف مشروبات الکلی و در نهایت ارتکاب بزه، عدم اطلاع و آگاهی این افراد از اثرات مخرب و ویرانگر مصرف این مواد بر جسم واعصاب و روان فرد مصرف کننده می باشد.در طول دهه های اخیر قرار گرفتن کودکان در معرض مصرف مشروبات الکلی در طول بارداری مادرانشان و پیامدهای رشد احتمالأ منفی آن موجب نگرانی خاصی گشته است که باآسیب شناسی برخی از اعمال و رفتار جوانان از قبیل مصرف مشروبات الکلی و اطلاع رسانی وبیان مضرات مصرف این نوع مواد می توان تأثیرات مخرب این نوع آسیب های اجتماعی را به حداقل رساند. برخوردهای خشونت آمیز با نوجوانان و جوانان آنان را سرکش و عصیانگر بار می آورد.سرکوب شدید موجب بی تفاوتی و یا اعتیاد به مصرف مشروبات الکلی و مواد مخدر،افسردگی و اضطراب آنان خواهد شد لذا لزوم به کارگیری تمام امکانات در راستای هدایت و حمایت این افراد و ارائه ی برخی راهکارها ودادن اطلاعات مفید به جوانان و خانواده ها در شناخت عوارض و تأثیرات مشروبات الکلی وبه تبع آن ارتکاب ناهنجاری ها ضروری به نظر می رسد.از طرفی بیشتر مطالعات و تحقیقاتی که در زمینه مصرف مشروبات الکلی صورت گرفته از دیدگاه پزشکی بوده و به عوارض جسمی آن و ترک و درمان جسمی پرداخته شده است که از جنبه های دیگر مثل جنبه های فرهنگی و اجتماعی و…کمتر توجه شده و دارای ضعف پژوهشی هستیم.همچنین بر پژوهشگران وآگاهان محرز است که یک پژوهش علمی علی رغم بنیادی بودن آن می تواند کاربردی باشد .از آن جایی که پژوهش در حیطه آسیبهای اجتماعی بیشتر جنبه کاربردی دارد پس ارائه راه حل و پیشنهادات مفیدی را هم در بر خواهد داشت که برا جلوگیری ،کاهش،اصلاح،بهبود و پیشرفت مشکل نقشی اساسی دارد.لذا این پژوهش تلاش دارد نظریه و عمل را مورد توجه قرار دهد.چنین پژوهشی عوامل اجتماعی گرایش به مصرف مشروبات الکلی و ارائه راه حل ها و پیشنهادات برای برنامه ریزی و اجرا در سطوح مربوطه شود که برای خانواده ها و دست اندر کاران حقوقی،اجرایی و در کل برای سلامتی تمام اعضای جامعه کاربردی اساسی دارد.با بهره گرفتن از یافته های این پژوهش،خانواده و نیروی انتظامی میداند که ریشه گرایش،موارد پیشگیری و راهکارهای کاهش آن در چیست تا به مقابله با آن بپردازد.
بنابراین پرواضح است که مصرف مشروبات الکلی بعنوان یک آسیب اجتماعی و عامل انحراف دارای اهمیت وپژوهش و مطالعه ی اجتماعی برای ریشه یابی این مسئله اجتماعی ضروریست.لذا این پژوهش در نظر دارد در حد توان خود علل اجتماعی گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی را مورد مطالعه و بررسی قراردهد تا گامی هرچند کوچک در رفع یا کاهش این مسئله بردارد .
4-1. اهداف تحقیق
1-4-1.هدف کلی تحقیق:
-بررسی علل اجتماعی گرایش جوانان 35-18ساله ی پسر به مصرف مشروبات الکلی.
2-4-1.اهداف جزئی تحقیق:
بررسی نقش روابط خانوادگی در گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی.
2-بررسی نقش شبکه های رسانه ای(ماهواره و اینترنت) در گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی.
3-بررسی نقش نهادهای کنترلی و نظارتی در گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی.
4-بررسی نقش در دسترس بودن مشروبات الکلی در گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی.
5-بررسی نقش پایگاه اجتماعی واقتصادی در گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی.
6-بررسی نقش گروه های همسالان در گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی
5-1. سؤالات تحقیق
1-5-1. سؤال محوری تحقیق:
-چه عوامل اجتماعی باعث گرایش جوانان(مردان35-18) به مصرف مشروبات می شود؟
2-5-1. سؤالات جزیی تحقیق:
1-آیا بین عوامل خانوادگی و مصرف مشروبات الکلی رابطه وجود دارد؟
2-آیا بین استفاده از شبکه های رسانه ای(ماهواره و اینترنت) و گرایش به مصرف مشروبات رابطه وجود دارد؟
3-آیا بین کارکرد نهادهای کنترلی ونظارتی و گرایش جوانان به مصرف مشروبات رابطه وجود دارد؟
4-آیا بین در دسترس بودن مشروبات و گرایش به مصرف مشروبات رابطه وجود دارد؟
5-آیا بین نقش پایگاه اجتماعی و گرایش جوانان به مصرف مشروبات رابطه وجود دارد؟
6-آیا بین نقش گروه های همسالان و گرایش جوانان به مصرف مشروبات الکلی رابطه وجود دارد؟

فصل دوم
ادبیــــــــات نظــــری

فصل دوم
ادبیــــــــات نظــــری

2.مقدمه:
در این فصل به بررسی ادبیات تحقیق پرداخته می شئود که شامل دو بخش ادبیات نظری و پیشینه تحقیق میباشد. در بخش دوم ابتدا به بررسی نظریات جامعه شناختی متناسب با موضوع پرداخته و در ادامه ، چارچوب نظری که برای تحقیق استفاده شد توضیح داده می شود.سپس در قسمت پیشینه تجربی به تحقیقاتی که در داخل و خارج از کشور، مرتبط با موضوع مورد نظر کار شده است اشاره می شود.

1-2.بخش اول: ادبیات نظری
1-1-2. تعریف مفاهیم کلیدی
– تعریف الکل
قرن هاپیش یکی ازدانشمندان اسلامی به نام محمدبن زکریای رازی (متوفی به سال 311 ه.ق)ازتقطیربخارشراب با ماده ای به دست آوردکه می توانست علاوه برکاربرد پزشکی به عنوان بهترینحلال شیمیایی مورداستفاده قرار گیرد،وی این ماده را«الکحل»نامید.(شیخ؛1377 :93)”الکل به معنی سرمه است ودر ادبیات ماچیزی راکه ارزش زیاد داشته باشد وکمیاب است.
-تعریف الکلیسم
الکلیسم مصرف غیرعادی الکل است که موجب واردشدن زیان به فرد مصرف کننده ودیگران شود(گودوین،1991)
الکلی کسی است که الکل زیاد مصرف کندو وابستگی اوبه الکل به حدی رسیده باشدکه موجب اختلال درسلامت جسمی وروانی او،ارتباط او با دیگران وکارکرد متعادل اجتماعی واقتصادی او شود.
(سازمان بهداشت جهانی،1950؛کلان،1970-به نقل از صدیق سروستانی،1387)
-درتعریف دیگری آمده است که اکلیسم یا می بارگی،بیماری فردی است که برای مدت طولانی مقادیر زیاد مشروبات الکلی مصرف می کند.که این بیماری با علائم زیرمشخص می شود:1-میل بیمارگونه به مصرف الکل بیشترپس ازنوشیدن مقادیراندکی که به عنوان آغازگر عمل می کند. 2-وجود حالت های فراموشی.)همان)
-تعریف کج روی اجتماعی(انحراف اجتماعی):
از میان اشخاص نا بهنجار کسی که رفتار نابهنجارش زود گذر نباشد و دیر گاهی دوام آورد کجرو یا منحرف و رفتار او کجروی اجتماعی یا انحراف اجتماعی خوانده می شود.کجروی یا انحراف اجتماعی مفهوم بسیار وسیعی دارد و مشتمل بر انواع رفتار بهنجار است .در اینجا کجروی مساوی بی نظمیهای روانی و بیماری های روانی دانسته شده است.(شایان مهر؛434:1377)
-تعریف گرایش
فرهنگ معاصر فارسی گرایش را اینگونه تعریف کرده است:1.سمت گیری یا نزدیکی به جایی،چیزی،اثری یا هدفی 2.عمل یا فرایند پسندیدن یا دوست داشتن عقیده ای یا کاری؛میل 3.مقصود،هدف ضمنی (تحقیق در گرایش جوانان)و…(صدری افشار؛1062:1383)
2-1-2. بررسی تاریخچه ی مشروبات الکلی:
استفاده از الکل ریشه ی دیرینه ای در زندگی بشر دارد،کمبوجیه اولین کسی بوده که در قرن ششم قبل از میلاد، نام الکلیک به او اطلاق شده است بسیاری از مردمان فرهنگ های قدیم مانند مصر، یونان و رم در استفاده از شراب افراط میکردند.قدیمی ترین فرمول تهیه شراب در حدود یک ونیم قرن قبل از میلاد مسیح به وسیله ی «مارکوس کاتا» در ایتالیا ثبت شد.در حدود 800 سال بعد از میلاد مسیح، مرحله تقطیرتوسط یکی از شیمیست های عرب توسعه پیدا کرد.(هاشمیان؛502:1376)
قرن ها پیش یکی از دانشمندان اسلامی به نام محمد بن زکریای رازی (متوفی به سال 311 ه.ق) از تقطیر بخار شراب ماده ای به دست آورد که می توانست علاوه بر کاربرد پزشکی به عنوان بهترین حلال شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد، وی این ماده را الکحل نامید.(شیخ؛1377 :92)
«کحل» به معنی سرمه است و در ادبیات ما چیزی را که ارزش زیاد داشته و کمیاب است به سرمه چشم تشبیه میکنند.این نشان میدهد که نام اصلی این ماده الکحل بوده و بر اثر کاربرد زیاد این لفظ،حرف «ح» ازان حذف شده است.(مهیار؛654:1384)
مک گاورن در تحقیقات خود به نتایج جدیدی رسیده است. او کشف کرده است که در عصر حجر حدود 9 هزار سال پیش ساکنین دهی در چین نوعی نوشیدنی با 10 درصد الکل درست می کردند. این نوشیدنی که به انگلیسی به آن مید (mead) و در آلمانی مت(met) می گویند، عمدتا از عسل و آب درست می شود. در آلمانی اصطلاح دیگری هم به کار می رود که ترجمه آن “شراب عسل” می شود. مک گاورن در ظروفی که از آن زمان به جا مانده، ذرات اسید تارتاریک و موم عسل پیدا کرده است. او در زمینه تشخیص بقایای الکل در اشیای مربوط به دوران ماقبل تاریخ تخصص و شهرت جهانی دارد. ظاهرا چینی ها در آن دوران با میوه و عسل نوشیدنی های الکلی درست می کرده اند.

علاوه بر این ها مشخص شده است که چینی ها برای ساختن الکل از برنج وحشی نیز استفاده می کرده اند. حدس زده می شود که در دوران ماقبل تاریخ، که انسان ها از علم شیمی چیزی نمی دانستند، برنج را می جویدند و آن را در دهان خود برای مدتی نگه می داشتند تا نشاسته آن توسط بزاق دهان تبدیل به قند مالت شود. بعد برنج جویده شده را به مواد دیگر اضافه می کردند.از نظر مک گاورن الکل به انسانها کمک می کرده تا در شرایط سخت آن دوران زندگی راحت تری داشته باشند. برای همین هم در دوران نوسنگی تولید ابتدایی نوشیدنی های الکلی در مناطق مختلف دنیا رواجیافت.مک گاورن در تپه حاجی فیروز در شمال غربی ایران نیز قفسه های شراب پیدا کرده که مربوط به دوران ماقبل تاریخ است. در آنجا شراب را در ظروف در بسته، به طوری که هوا وارد آن نشود، نگهداری می کردند. ظاهرا ساکنین آن دهکده به عنوان مزه نیز از پسته استفاده می کردند. مک گاورن و هیئت تحقیقاتی اش تقریبا در همه آشپزخانه های آن دهکده به بقایای ظروفی که در آن شراب را نگه می داشتند، برخورده اند. مک گاورن بر این باور است که نوشیدن الکل در آن منطقه، امتیاز ویژه مرفهین نبوده و همه مردان و زنان الکل می نوشیده اند.مک گاورن همچنین در گودین تپه در ایران با اولین منبع آبجو، که مربوط به 5500 سال پیش است، روبرو شده است. هنگام درست کردن آبجو، سنگ هایی هم شکل می گیرند که باید آن را از آبجو جدا کرد. ولی ظروفی که در آن زمان در گودین تپه در آن آبجو درست می کردند، طوری ساخته شده بود که در حینریختن آبجو سنگ ها بیرون نریزند.(www.pezeshk.us)
3-1-2. عوارض مصرف مشروبات الکلی:
مصرف مشروبات الکلی در بسیاری از کشورهای جهان گسترش فراوانی یافته است و در حال حاضر بعنوان یکی از بزرگتریتن آفت های جهان مورد بررسی قرار می گیرد.مصرف مشروبات الکلی بر جسم، روان، کار، مناسبات اجتماعی و فرهنگ جوامع تأثیرات مهلکی برجایی می گذارد.تحت تأثیر الکل اصول اخلاقی و انسانی به دست فراموشی سپرد می شود و تنش ها و نابسامنی های جدی در روابط خانوادگی و اجتماعی پدید می آید و به تدریج اختلالات روانی و عصبی افزایش میابد.(عزیزی؛1382 :349-347) بنابراین فرد مجبور است عوارض ناشی از این تحمیل را نیز متحمل شود که خود دارای انواع عوارض است که در این قسمت به هرکدام اشاره ای مختصر می شود:
الف-عوارض روانی مصرف مشروبات الکلی:
در الکلی های مزمن معمولأ فساد اخلاقی و زوال شخصیت متداول است. در پاره ای موارد ممکن است به زوال عقل یا دمانس نیز منتهی شود.خود خواهی، خود پرستی و احیانأ وحشیگری بر خلاف ظاهر خوب و حق به جانب، از خصوصیات این افراد است… عاطفه از بین می رود، جاه طلبی زائل می شود و نسبت به ظاهر خود بی توجه شده و از خانواده نیز غافل می گردد.(ایزدی؛2536 :120-119)
عمومی ترین عارضه ی روانی اعتیاد به الکل تغییر در خلق و خوی شخص است که بالاخره به جنون بلاهت در
مریض منجر می شود…در نزد معتادین وقتی الکل به مرحله ی اشباع در بدن می رسد خشونت در رفتار شخص ظاهر می شود…حالت انفعالی شخص به چگونگی کلی آن ها بستگی دارد ؛ چنانکه در اشخاص افسرده و منزوی آنچه به درون آن ها فشار می آورد ظاهر می شود… تفکر شدیدأ تحت تأثیر عواطف قرار گرفته و با بی پروایی به ظهور می رسد.هماهنگی موجود بین محتویات تفکر به تدریج از بین رفته و در نتیجه شخص پرت و پلا می گوید و در صورتیکه مستی فوق العاده شدید باشد قدرت تفکر از بین می رود و فعالیت ذهنی ضعیف شده ، خستگی بی جهت به شخص دست می دهد ، قدرت توجه نیز ضعیف شده و شخص قبل از خواب به حالت اغما می افتد… (ناظر؛1367 :69-67)
در مسمومیت های مزمن نمیتوان از ناراحتی های بخصوص نام برد زیرا واکنش های روانی هر فرد تابع شخصیت او بوده و مسمومیت فقط آن ها را تشدید می کند.(ریس؛1364 :318)
ب-عوارض اجتماعی مصرف شروبات الکلی :
برخی از مهمترین آنها عبارتند از:تصادفات رانندگی و ایجاد خطرات جانی و مالی و احساس ترس برای خود ودیگران، مستی در ملأ عام ، بروز رفتارهای خلاف اخلاق ، ولگردی ، تخلف از سایر مقررات ، خود کشی و آدم کشی ، ایراد ضرب و جرح ، تجاوز به عنف (صدیق سروستانی؛181:1387) از بین بردن امنیت عمومی ، ایجاد رعب و وحشت در مردم ، افزایش طلاق و جدایی و…
انگیزه ی پرخاشگری نیز تحت تأثیر الکل شدت می یابد و اغلب نزاع ها بواسطه ی این عامل می باشد(عظیمی؛ 2537 :182)
از دست دادن پیشرونده ی کنترل اجتماعی در دریافت میزان الکل سر انجام منجر به مداخله در کار، خانواده، ارتباطات، دوستی ها و فعالیت های اجتماعی شخص می گردد.(شهریاری؛1369 :372)
علم بزه شناسی نیز الکلیسم را منشاء بسیاری از جرائم و بروز خساراتی توان فرسابرای فرد و خانواده و جامعه و نسل فردا می داند و علل شیوع آن را مانند هر پدیده ی مضر دیگر و مخل به نظم اجتماعی تحت مطالعه و بررسی قرار می دهد.(کی نیا؛1370 :19)
عدم مسئولیت پذیری، بی نظمی، فساد نسل، قاچاق، سرقت، اخاذی، تهدید و از بین رفتن عزت نفس و آبرو ازدیگر عوارض اجتماعی مصرف مشروبات الکلی است.(قائمی؛1366 :96)

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

پ-عوارض اقتصادی مصرف مشروبات الکلی:
قاچاق پدیده ی شوم و مخربی است که صدمات فراوانی بر اقتصاد کشور وارد و فعالیت اقتصاد رسمی و برنامه ها و سیاست های کشور را تحت الشعاع قرار داده و دچار اختلال می نماید…تحمیل هزینه های ارزی قاچاق خارج از عرصه اقتصاد ملی بوده و ارز هنگفتی را به دولت تحمیل می کند، در این راستا مسیر حرکت اقتصاد ملی نیز با مشکل مواجه م

دانلود پایان نامه روانشناسی درباره پیشرفت تحصیلی

یادگیری خودتنظیمی و پیشرفت یادگیری را مشخص می کند، رابطه ی بین مهارت ها و راهبردهای این نوع یادگیری، یعنی راهبردهای شناختی و فراشناختی با پیشرفت یادگیری است.
بسیاری از پژوهشگران همچون باتلر و واین ( 1995 )، ساراسون(1962)، و هانسفورد ( 1995 )، در پژوهش های خود به چنین رابطه ای اشاره کرده اند. برای مثال، پژوهش های هانسفورد حاکی از آن است که بین یادگیری خودتنظیمی و مهارت های شناختی و فراشناختی، ارتباط و همبستگی معناداری وجود دارد.به طور کلی محققان دریافته اند ، دانش آموزانی که در فرایند مطالعه و یادگیری خود از مهارت های فراشناختی همچون: برنامه ریزی، کنترل و نظارت و ارزشیابی بهره می برند، به طور قابل توجهی عملکرد بهتری نشان می دهند. در همین باره، ساراسون معتقد است، نخستین گام برای دست یابی به یادگیری خودتنظیمی و در نهایت پیشرفت در یادگیری، آموزش و ارتقای یادگیری دانش آموزان در زمینه ی مهارت های شناختی و فراشناختی است(باتوانی،1385).
2-2-2-6. ویژگی های یادگیرندگان برخوردار از توانایی خودتنظیمی در یادگیری
نظریه خودتنظیمی، از روان شناسی سنتی که بر مبنای تئوری و تحقیق در مورد خودنظم استوار است نشأت گرفته است(شانک،2005). مدل های متعددی از یادگیری خود – تنظیمی ارائه شده اند که بیشتر آن ها در نظریه شناختی – اجتماعی بندور ا(1986)، از عملکرد انسان ریشه دارند .
یکی از فرضیات زمینه ای نظریه بندورا این است که افراد، عواملی مبتکر و خود – تنظیم هستند، نه عواملی که منفعلانه توسط محیط اطراف خود شکل می گیرند ( پاجارس و والیانته،2002).تحقیقاتی که اخیراً انجام شده (زیمرمن،1995؛ زیمرمن و شانک،2001 و 2004)، نشان داده شده است که یادگیرندگانِ خودتنظیی اهدافی نزدیک و قابل دستیابی برای خود تنظیم می کنند، جهت گیری آن ها بیشتر در راستای یادگیری است ، نه موفقیت و به این درک رسیده اند که وظایف یادگیری مختلف به راهکارهای مختلفی نیز نیاز دارد و به همین خاطر، مناسب ترین راهکارها را به شیوه ای مؤثر به کار می گیرند، از خود -کارآمدی بالایی برخوردارند، موفقیت خود را توسط راهکارهایی نظیر : تخیل، خودآموزی و تمرکز حواس تحت کنترل دارند، به ضرورت نتایج میانی فرآیند یادگیری واقف هستند ومی توانند ویژگی های تصادفی دقیقی برای نتایج یادگیری ایجاد کنند و در نهایت، در گزینش راهکارهای یادگیری برای هر یک از موقعیت های یادگیری خاص، آزادند ( بیجرانو،2007).
می توان گفت چارچوب این نظریه بر این اساس استوار است که دانشجویان چگونه از نظر فراشناختی، انگیزشی و رفتاری، یادگیری خود را سامان می بخشند . در فرآیند یادگیری ، علاوه بر عوامل شناختی، عوامل انگیزشی نیز د خالت دارند . در یادگیری خود – تنظیمی، دانشجو مهارت هایی برای طراحی، کنترل و هدایت یادگیری خود دارد و ضمن دارا بودنِ تمایل برای یادگیری، قادر است کلّ فرآیند یادگیری را ارزیابی کند( زیمرمن و مارتینز – پونز،1986،1988؛ نوتا و همکاران، 2004).
در طول دهه گذشته و طی تحقیقات بسیار، مشخص شد که یکی از اساسی ترین گزینه ها در خود – تنظیمی، توانایی دانشجویان در تجزیه، تحلیل و ترکیب مسائل گوناگون است . بیگز(1987)، انت ویسنل(1988)، مارتن و سالجو(1984)، پاسک (1988)، و ورمونت(1992)، روش های یادگیری دانشجویان را به عنوان مشخصه ی مهمی در سازمان دهی و کنترل فرآیندهای شناخت نگر معرفی کردند.
سیف( 1380 )، یادگیرندگان خودتنظیمی را با صفت راهبردی معرفی می کند. این یادگیرندگان، با اعتماد به نفس بالا و احساس اطمینان از این که از عهده برخواهند آمد، با فعالیت ها یا تکالیف یادگیری روبه رو می شوند. یادست کم با این احساس که می دانند چگونه باید از پس آن ها برآیند، با آن ها برخورد می کنند. آنان می دانند، یادگیری نوعی جریان فعال است و خودشان باید بخشی از مسئولیت آن را بپذیرند. یادگیرندگان راهبردی یا برخوردار از توانایی خودتنظیمی در یادگیری، به طور فعال به یادگیری می پردازند و می دانند که چه وقت می فهمند و شاید مهم تر از آن، می دانند که چه وقت نمی فهمند(سیف،1380).
مطالعات پینتریچ(1990)، در زمینه ی این نوع یادگیرندگان حاکی از آن است که این افراد معمولاً شروع کننده ی یادگیری هستند و برای خود اهداف قابل وصول و دست یافتنی تعیین می کنند؛ عملکرد خود را بازبینی می کنند و با بهره گرفتن از ارزشیابی در تشخیص نقایص و اصلاح و جبران آن ها می کوشند(ابراهیمی قوام آبادی،1377).
به طور کلی به اعتقاد پنتریچ و دیگروت(1990)، ویژگی های این راهبردها(راهبردهای یادگیری خودتنظیمی) آن است که سطح برانگیختگی را بالا برده، میزان درگیری شناختی را افزایش می دهند و نهایتاً عملکرد تحصیلی را بهبود می بخشند. مطالعات انجام شده در زمینه ی ویژگی های افراد خودتنظیم گر حاکی از آن است که این افراد در زمینه ی یادگیری خودانگیخته اند؛ اهداف تحصیلی واقع گرایانه ای برای خویش وضع می کنند؛ از راهبردهای کارامد به منظور دست یابی به اهداف خود استفاده می نمایند و در صورت لزوم راهبردهای مورد استفاده را اصلاح می کنند یا تغییر می دهند. انان سعی می کنند با استفاده ی بهینه از منابع در دسترس مانند: زمان، مکان، همسالان، والدین، معلمان و منابع کمکی از قبیل فیلم، ویدئو و رایانه به ساخت؛ آفرینش و انتخاب محیط هایی دست بزنند که یادگیری را افزایش دهد(صمدی، 1386).
2-2-2-7. آگاهی های فراشناختی و سبک های یادگیری
شناخت و فراشناخت از مبانی مهم نظام یادگیری افراد هستند. این دو مفهوم می توانند ی
ادگیری فراگیران را به طور اساسی تحت تأثیر قرار دهند(ربیعی فر، احمدی، اسماعیل زاده، زارع و چلبیانلو،1390). اصطلاح شناخت به فرآیندهای ذهنی اشاره دارد که از طریق آن ها اطلاعاتی که از طریق حواس دریافت می شوند به راه های مختلف تغییر می یابند به رمز در می آیند، در حافظه ذخیره می شوند و برای استفاده های بعدی از حافظه بازیابی می شوند(سیف،2000). اما فراشناخت فرآیندی است که در آن فراگیران از چگونگی یادگیری خود، چگونه استفاده کردن از اطلاعات موجود برای رسیدن به هدف، توانایی قضاوت درباره ی فرآیندی شناختی در یک تکلیف خاص، و چگونگی استفاده از راهبردها برای رسیدن به اهداف آگاهی داشته و در حین عملکرد و بعد از اتمام عملکرد، پیشرفت خود را ارزشیابی می کنند(فلاول، میلر و میلر،2001).
سیف معتقد است راهبردهای فراشناخت در سه مؤلفه می گنجد: راهبردهای برنامه ریزی، راهبردهای کنترل و نظارت و راهبردهای نظارتی(سیف، 2009). بنابر یک طبقه بندی دیگر، دانش فراشناختی شامل سه جزء است: دانش اظهاری، دانش رویه ای و دانش موقعیتی(پاریس، لیپسون و ویکسون،1983). سبک های یادگیری به راهبردهای شناختی افراد گفته می شود که در طول فرآیند اجتماعی شدن شکل گرفته و متناسب با سن، جنس و فرهنگ در افراد مختلف، متفاوت عمل می کند(داف و داف، 2002 و پوسی، 2000).
بحث پیرامون سبک های یادگیری به موضوع تفاوت های فردی برمی گردد که نقش مؤثری در فراگیری یادگیرندگان بازی می کند(اسمیت،2001). محققان معتقدند که هر فراگیر، روش های ترجیحی برای درک، سازمان دهی و ذخیره اطلاعات دارد که قابل تشخیص و پایداری می باشد(ولی زاده، فتحی آزار و زمان زاده،2006). طبق نظریه ی کلب سبک های یادگیری در اثر عوامل ارثی، تجارب زندگی قبلی و نیازهای محیط حاضر شکل می گیرد و اساس آن ریشه در ساختار عصبی و شخصیت افراد دارد. اگرچه سبک های یادگیری نسبتاً ثابت است ولی تغییرات کیفی در اثر تکامل و بلوغ و محرک های محیطی ممکن است صورت بگیرد(ولی زاده و همکاران،2006). با توجه به مطالب پیش گفته، دانش فراشناختی می تواند بر نحوه ی یادگیری فراگیر اثرگذار باشد. مطالعات متعدد در این زمینه بیانگر نقش مهم این آگهی ها است. دو مطالعه در چین نشان داد که دانش فراشناختی و خواند استراتژیک به بهبود مطالعه و یادگیری دانش اموزان و دانشجویان چینی تأثیر می گذارد(یائو، 2005، ولائو و چان،2003).
2-2-3 عملکرد تحصیلی
2-2-3-1 مفهوم عملکرد تحصیلی
عملکرد تحصیلی به معنای توانایی دانشجویان در پاسخ دهی به مسائل مربوط به موضوع یا موضوعات خاص پیش‎بینی شده برای یک دوره آموزشی است( سپهوندی، 1385). عملکرد تحصیلی شامل ثبت کلیه فعالیت‎های شناختی فرد تحصیل کننده است که با یک سیستم درجه بندی مورد توافق با توجه به سطوح مختلف فعالیت‎های هیجانی و آموزشی و جدول زمانی سنجیده می‎شود و به عنوان فرایند پیشرفت تحصیلی در نظر گرفته می‎شود ( خوش کنش، 1386).
نیاز به پیشرفت یکی از انگیزه‎های اولیه بشر است. افرادی که نیاز به پیشرفت در آن‎ها قوی‎تر است، تمایل بیشتری به کامل شدن و بهبود عملکرد خود دارند. آنان ترجیح می‎دهند با وظیفه‎شناسی کارهایی انجام دهند که چالش برانگیز بوده به طوری که ارزیابی پیشرفت آنان در مقایسه با پیشرفت سایر مردم بر حسب ملاک هایی امکان پذیر باشد. به بیان دیگر پیشرفت رفتاری است مبتنی بر وظیفه، که اجازه می‎دهد عملکرد فرد بر طبق ملاک های فرض شده درونی یا بیرونی مورد ارزیابی قرار گیرد(کاموراجا و همکاران، 2009).
پیشرفت تحصیلی دانشجویان یکی از شاخص‎های مهم در ارزشیابی آموزش عالی است و سطوح بالای آن می‎تواند پیش‎بینی کننده آینده روشن برای فرد و جامعه باشد و تمام کوشش‎ها و سرمایه‎گذاری‎های هر نظامی، تحقق این هدف می‎باشد. بر این اساس روان‎شناسان و متخصصان تعلیم و تربیت به بررسی عوامل انگیزشی در یادگیری و عملکرد دانشجویان در حوزه های گوناگون درسی توجه داشتند. از دهه 1980 میلادی اکثر تحقیقات صورت گرفته در زمینه پیشرفت تحصیلی بر عوامل روانی که بر یادگیری دانشجویان تأثیر دارند تأکید کرده‎اند( لینن برینک و پنتریچ، 2002).
گروه‎های تخصصی و روان‎شناسان همواره به بررسی جوانب مختلف تحصیلی تأکید دارند( لانس بری و همکاران، 2005). توجه به پیشرفت تحصیلی از زمان بینه آغاز شد او دریافت که نمرات آزمون‎های وی قادر است کودکانی که با توجه به مشاهدات کلاس درس،( باهوش) و ( کم هوش) قلمداد شده بودند را از هم تفکیک نماید و بعدها نتایج امتحانات دانش‎آموزان ملاک قرار گرفت.
یادگیری اساس رفتار انسان را تشکیل می‎دهد و فرایندی که مدام در طول زندگی انسان و در هر مرحله از رشد الزامی می‎باشد. موجودیت و بقای هر فرهنگ به توانایی اعضای جدید آن برای یادگیری انواع مهارت‎ها، هنجارهای رفتاری، باورها و …. وابسته است. در واقع پیشرفت تحصیلی فرایندی است که می‎توان آن را نتیجه یادگیری انسان دانست و منظور از پیشرفت تحصیلی موفقیت در امر تحصیل است که می‎توان به مهارت در امر خاص، تخصص در بخشی از دانش منجر شود.
در نظام آموزش و پرورش پیشرفت تحصیلی اصطلاحی است که به جلوه‎ای از جایگاه تحصیلی دانش‎آموزان اشاره دارد. و این جایگاه می‎تواند به صورت نمرات دوره‎های مختلف باشد که به وسیله آزمون‎های استاندارد شده اندازه‎گیری شود( سیف، 1380).
راسل( 2003)، اهدافی که عموماً رفتار پیشرفت تحصیلی را بر می‎انگیزد به عنوان اهداف درونی و بیرونی طبقه بندی می‎کند. به نظ
ر او در اهداف درونی، اهداف مربوط به تکلیف( مثلاً تلاش برای فهم مطالب) و اهداف مربوط به خود( مثلاً بهتر از دیگران عمل کردن، اثبات هوش و تلاش) قرار دارند. و اهداف بیرونی مربوط به انسجام اجتماعی( خشنود کردن دیگران و پاداش‎ها) می‎باشند(علیوندوفا، 1384). تفاوت‎های فردی در انگیزه پیشرفت می‎تواند موفقیت تحصیلی را پیش‎بینی کند. دانش‎آموزانی که از دست‎یابی به اهداف خود اجتناب می‎کنند، ترس از ارزیابی داشته و مشکلات را به عنوان عامل تهدید کننده تلقی می‎کنند و در نتیجه دست از تلاش برای دستیابی به اهداف برمی‎دارند. در مقابل کسانی که در پی دستیابی به اهداف خود هستند از یادگیری لذت می‎برند و مشکلات را به عنوان چالش می‎پذیرند و در دست‎یابی به اهداف خود پافشاری می‎کنند(کاموراجا و همکاران، 2009). سازه‎ی انگیزش موفقیت به رفتارهایی که به یادگیری و در نتیجه پیشرفت تحصیلی منجر می‎شود اطلاق می‎گردد(کاموراجا و همکاران، 2009).
متخصصان روان شناسی پرورشی و صاحب نظران آموزشی عقیده دارند که تجارب موفقیت آمیز و یا توأم با شکست دانش‎آموزان در دوران تحصیل در مدرسه بر همه جنبه‎های شخصیت و از جمله سلامت روانی آنان تأثیر مستقیم دارد.
2-2-3-2 . عوامل مؤثر در عملکرد تحصیلی عبارتند از:
2-2-3-2-1. عوامل فردی: هدف، انگیزه، هوش، توجه، برنامه‎ریزی، ابعاد شخصیتی و آمادگی جسمی و روانی
2-2-3-2-2. عوامل خانوادگی و اجتماعی:
شرایط عاطفی و امنیت خانواده، شرایط اجتماعی و اقتصادی، تحصیلات و سطح فرهنگ خانواده، تعداد اعضای خانواده و سبک والدینی
2-2-3-2-3. عوامل آموزشگاهی:
مهارت معلمان، شرایط آموزشی و امکانات مطلوب تحصیلی، تعداد دانش‎آموزان کلاس و ترکیب آن‎ها، متناسب بودن هدف‎ها و محتوای برنامه‎ها با نیازها، استعدادها و علایق دانش‎آموزان، متناسب بودن مقررات، کتاب‎های درسی و مواد آموزشی، تسهیلات مدرسه و انتظارات مدرسه از دانش‎آموزان( بیابانگرد، 1383).
2-2-3-2-4. جنس:
تحقیقات نشان می‎دهد که جنس رابطه چندانی با پیشرفت تحصیلی ندارد. با وجود این میانگین نمرات پسران در دروسی مانند ریاضی و توانایی‎های فضایی نسبت به دختران از سطوح بالایی برخوردار است (نول و هدکس، 1998).
هالپرن (2000)، عنوان می‎کند که تفاوت میان توانایی‏های کلامی و فضایی در بین مردان و زنان چندان درست نیست و این تفاوت‎ها در حوزه‎های کوچکی از استعدادهای فضایی و کلامی می‎باشد و در تحقیقات اخیر با بهره گرفتن از تست‎های استاندارد شده، نشان دهنده بهبود توانایی زنان در تکالیف فضایی می‎باشد( لینور، دیویس، اکلس، 2003).
2-2-3-3 مفهوم پیشرفت یا موفقیت تحصیلی
در روانشناسی، “موفقیت” به پاسخ یا عملی گفته می شود که به گونه ای که شخص به هدف برسد یا موفقیت یک گام قطعی است که به جانب هدف برداشته می شود. ولی در تعلیم و تربیت و موقعیت های تحصیلی موفقیت به درجه ای از کارایی اطلاق می شود که فرد به فراخور توانایی هایش در پیشرفت های خود به رضایت شایسته برسد(قاضی، 1373). در مقابل موفقیت تحصیلی، شکست تحصیلی به کار برده می شود. ” شکست” عبارت است از ناامیدی ها؛ یعنی ترسیدن به امیدها و انتظارها یا دست نیافتن به سطح استانداردهای مورد نظر. شکست یعنی نرسیدن به رؤیاها و انتظارات و برعکس، یعنی دچار شدن فرد به ان چه از آن هراس دارد. منظور از شکست تحصیلی شکستی است که در اثر کوتاهی نظام اموزشی در دست یابی مؤثر به هدف ها و برنامه های آموزشی حاصل می شود؛ یعنی عدم موفقیت فراگیران در دست یابی به کم ترین معیارهایی که برای موفیت آنان به وسیله نظام اموزشی در نظر گرفته شده است(امین فر،1365).
در مقابل موفقیت تحصیلی، اغلب اصطلاح افت یا اتلاف مطرح می شود.این اصطلاح در آموزش، از زبان اقتصاد دانان گرفته شده و نظام آموزشی را به صنعتی تشبیه می کند که بخشی از سرمایه و مواد اولیه ای را که باید به محصول نهایی تبدیل می شد، تلف نموده است و نتایجه مطلوب و مورد انتظار را به بار نیاورده است. در یک جمع بندی از تعریف ها و مفاهیم افت تحصیلی، می توان آن را عدم موفقیت در تحصیل، وقوع ترک تحصیل و یا ترک تحصیل زودرس، تکرار پایه درس هاف نسبت نامناسب میان سال های تحصیل فراگیر و سال های مقرر آموزشی، کیفیت نازل تحصیلات و آموخته های یادگیرنده در مقایسه با آن چه که باید باشد، کسب محفوظات به جای معلومات که در اندک زمانی به فراموشی سپرده می شود، نرسیدن نظام اموزشی به هدف های اصیل خود نامید(پازوکی،1371).
محققان از سال ها قبل، بیان داشته اند که یکی از ضروریات در آموزش، تجزیه و تحلیل نمرات آزمون های تحصیلی به عنوان شاخص های موفقیت فعلی و آینده دانش آموزان می باشد. هنوز هم در سنجش موفقیت های تحصیلی، از معدل نمرات فراگیران به عنوان شاخص یا یکی از شاخص های موفقیت تحصیلی بهره می گیرند، ولی در نظر گرفتن معدل نمرات، به عنوان تنها شاخص تعیین موفقیت تحصیلی، ملاک مناسبی نیست(پورکاظمی،1375 و دلاور،1375). براین اساس، محققان از مجموعه ای از معیارها و ملاک های مکمل، در تعیین موفقیت تحصیلی دانش آموزان بهره گرفته اند. به عنوان مثال در بررسی عملکرد

دانلود پایان نامه روانشناسی درباره راهبردهای شناختی

صراحت: ذهن و قلب باز،کنجکاوی ، و احترام به سنن گوناگون.
2-2-1-5-6-5-6 تسلیم آرام و بی دغدغه :
2-2-1-5-6-5-6-1 آرامش: تمامیت، تعادل فکری، پذیرش خویشتن، و رحم به خود
2-2-1-5-6-5-6-2 عدم خودخواهی، و فروتنی
2-2-1-5-6-5-7 وابستگی درونی :
2-2-1-5-6-5-7 -1آزادی درونی به همراه فعالیت معقول
2-2-1-5-6-5-7-2 آزادی: رهایی از شرطی سازی ها، ترسها، و تعلقات به همراه نمایش جرأت و خلاقیت
2-2-1-5-6-5-7-3 تشخیص: داشتن خرد با کمک تدبیر درون
2-2-1-5-6-5-7-4 درستی: درست عمل کردن، با مسئولیت بودن و پیوستن به ارزش ها
2-2-1-5-6-6 مدل نوبل
نوبل ( 2001 )، به توانایی ها و مؤلفه های اصلی ایمونز دو مؤلفه دیگر نیز می افزاید:
1- تشخیص آگاهانه این موضوع که واقعیت فیزیکی درون به صورت واقعیت بزرگتر و چند بعدی که ما هوشیارانه یا ناآگاهانه با آن لحظه به لحظه در تعامل هستیم، قالببندی می شود.
2- پیگیری آگاهانه سلامت روانشناختی نه تنها برای خودمان بلکه برای جامعه جهانی.
مدل سه مؤلفه ای وگان
1- توانایی معنی یابی براساس درک مسایل هستی و وجودی
2-آگاهی از سطوح چندگانه هوشیاری و استفاده از آن در حل مسایل روزمره
3-. آگاهی از جهان غیرمادی و تعامل بین همه موجودات و تعامل شان با ماوراء (وگان، 2003).
2-2-1-5-7. اجزای هوش معنوی
2-2-1-5-7-1 عقل شهودی:
نور بصیرت که به انسان اجازه می دهد در مورد جنبه های خاصی از واقعیت، خیالبافی کند. همچنین این ویژگی حس درک هیبت و عظمت خلقت وحس خود شناسی را امکان پذیر می سازد.
نقطه مقابل عقل شهودی است. این فرآیند شامل ترسیم، توسعه و تحلیل بصیرت به دست آمده از طریق شهود در راستای روشن کردن معنا و جزئیات خاص بصیرت است.
2-2-1-5-7-3 آگاهی بر خواسته ها و نیات :
با ترکیب عقل شهودی و ادراک مستدل انسان قادر خواهد بود که به یک حالت آگاهی وارد شود یعنی آگاهی کامل از اهداف و خواسته هایش.
2-2-1-5-7-4 قدرت و عدالت متمرکز:
نقطه مقابل عشق، زور و محدودیت است. زمانی که قدرت در شکل مثبت ظهور یابد نشان دهنده عدالت و انصاف خواهد بود. این ویژگی، ایجاد کننده نظم و احساس مسئولیت، توانایی کنترل و ارزشیابی رفتارهای خود شخص است.
2-2-1-5-7-5 عشق و شفقت:
نعمت عشق بیانگر جریان نامحدود عشق و انرژی الهی است.
شفا و بخشش :
وقتی عشق و قدرت به طور مطلوب متعادل شوند، نتیجه عبارت است از بهبود و تعدیل انرژی های متعادل نشده شامل بخشش خود ودیگران، ابراز دلسوزی، و فرونشاندن عصبانیت بدون شکستن حریم دیگران.
2-2-1-5-7-7 زندگی باشوق:
بروز کامل عشق در شخصیت فرد وایجاد توانایی برای زندگی با شادی و شوق
2-2-1-5-7-8 زندگی باوقار، یکدلی وتعهد:
به صورت پایبندی به اصول شخصی و نیروی متعالی بوده و بدون این حس شخص دچار لاقیدی می شود. در این حالت فرد می تواند وسوسه را رد کند و رفتارها و صحبت هایش تعهد به ارزش های شخصی را نشان دهد و نیز مسیر اخلاقی وی راهنمای او در زندگی و کسب و کار خواهد بود.
2-2-1-5-7-9 پیوند و خدمت خلاق:
این ویژگی بر دو عملکرد اشاره دارد: داشتن خلاقیت و ارتباط و پیوند داشتن با دیگران. در این جا شخص ترکیبی از حضور خداوند، عشق و وقار را در امور عادی زندگی اش از خود بروز می دهد و رفتار های او براساس کار های مثبت و متعهدانه است.
2-2-1-5-7-10 پادشاهی خداوند، شادی وتکامل، و زندگی همراه با هوش معنوی مطلوب:
یعنی شخص هر چه را در زندگی با آن سروکار دارد یا اساساً هر آن چه در دنیا وجود دارد، را نشانه ای از وجود خداوند و حضور پروردگار و نظارت او بر اعمالش بداند واین که همه چیز به خواست و اراده خداوند صورت می پذیرد ( لطفی وسیار،1387).
2-2-2. راهبردهای یادگیری خودتنظیمی
2-2-2-1. تاریخچه یادگیری خودتنظیمی
تئوری و تحقیق علمی در مورد یادگیری خودتنظیمی، از اواسط دهه ی 1980 در پاسخ به این سؤال مطرح شد که چه طور دانش آموزان به فرآیندهای یادگیری خودشان مسلط می شوند. در واقع از دهه ی 1980 به بعد، یادگیری خودتنظیمی به عنوان راهبردی نو برای کمک به دانش آموزان به منظور تسلط بر فرآیندهای یادگیری و به طور کلی بهبود کیفیت یادگیری، مورد توجه روان شناسان، مشاوران و متخصصان تعلیم و تربیت قرار گرفت. تا قبل از دهه ی 1980، مطالعات در حوزه ی یادگیری خودتنظیمی بر زمینه های گوناگون فردی، خانوادگی و اجتماعی متمرکز بود و پس از آن، این سازه در زمینه ی یادگیری مطرح شد و مورد توجه نظریه های گوناگون روان شناسی از جمله رفتارگرایی، شناخت گرایی و ساخت گرایی قرار گرفت(کدیور،1380).
2-2-2-2. مفهوم یادگیری خودتنظیمی:
پنتریچ(2002)، یادگیری خودتنظیمی را به عنوان فرآیندی فعال و ساختاری پردازشی تعریف می کند که با آن یادگیرنده اهداف فعالیت های یادگیری، شناخت، انگیزه و رفتار خود را تنظیم و کنترل می کند(محمدامینی،1387). هم چنین نظریه ی شناختی- اجتماعی بندورا(1993)، برای رشد مدل یادگیری خودتنظیمی چهارچوب نظری مناسبی فراهم کرد که براساس آن در هر فرد عامل های بافتی و رفتاری فرصت لازم را، برای کنترل یادگیری دانشجو، فراهم می کنند(نیکوس و جرج،2005).
مطابق نظر بندورا (1977)، خودتنظیمی کاربرد توانایی ها و قابلیت های خود هدایتی، خودکنترلی و خودمختاری می باشد. از نظر وی قابلیت های ذکر شده تحت تأثیر باور افراد درباره ی خودکارآمدی در فعالیت ها و رفتارهای مختلف است .خودتنظیمی، به عنوان
کوشش های روانی در کنترل وضعیت درونی، فرایندها و کارکردها جهت دستیابی به اهداف بالاتر تعریف شده است (کول، لوگان و والکر ،2011). به طور کلی زیمرمن(1990)، خودتنظیمی در یادگیری را به مشارکت فعال یادگیرنده (از نظر رفتاری، انگیزشی، شناختی و فراشناختی ) در فرآیند یادگیری، به منظور بیشینه کردن فرآیند یادگیری اطلاق نموده است.
خودتنظیمی رفتار، به استفاده ی بهینه از منابع گوناگون که یادگیری را بیشینه می سازد، گفته می شود. خودتنظیمی انگیزشی، به کاربرد فعال راهبردهای انگیزشی اطلاق می شود که یادگیری را بیشینه می سازد و ترس و اضطراب را کاهش می دهد . خودتنظیمی شناختی به کاربرد فعال راهبردهای شناختی (که خاص تکالیف هستند ) مربوط می شود و خود تنظیمی فراشناختی، به کاربرد فعال راهبردهای فراشناختی (که راهبردهای نظارتی و مدیریتی هستند ) اطلاق می شود که یادگیری را بیشینه می سازند(زاهد، رجبی و امیدی،1391).
بنابراین، نحوه ی مدیریت خودتنظیمی به عنوان یک عامل کلیدی در موفقیت تحصیلی کودکان، نوجوانان و بزرگسالان نقش دارد (پاجاراس و والیانته ،2002؛ کاپرارا، فیدا، وسچیون، دل بوو، وسچیو و باربارانلی، 2008)وبا ارتقای سلامتی مرتبط است و در کنترل سلامتی اهمیت ویژه ای دارد(بندورا،2005).
یادگیری خودتنظیمی بدین معنی است که دانشجو مهارت هایی برای طراحی، کنترل و هدایت فرایند یادگیری خود کسب می کند و برای یادگیری تمایل دارد و قادر است کل فرایند یادگیری خود را ارزیابی کند و در مورد آن بیندیشد(بری، 1992). اسکراو و بروکس (2000)، خودتنظیمی در یادگیری را، توانایی دانشجویان برای درک و کنترل یادگیری شان می دانند که برای موفقیت در مواد درسی بسیار مهم است و آن ها را به یادگیرندگانی اثربخش و کارامد تبدیل می کند. بنابر تعاریف بالا، می توان نتیجه گرفت که راهبرد یادگیری خودتنظیمی برای آموزش این موضوع به دانشجویان است که رفتارشان آموختنی است و می توانند اثرهای رفتاری خود را بررسی کنند و محیط یادگیری خود را چنان سازمان دهند که رفتارها و تلاش هایشان بازدهی بیشتری داشته باشد(زیمرمن،2003).
چالاوات و دیبیکز(2004)، معتقدند که یادگیری خودتنظیمی زمانی اتفاق می افتد که افراد به صورت فعال در حیطه های فراشناختی، انگیزش و رفتاری در فرایندیادگیری خودشان مشارکت کنند. استراتژی های نقشه ذهنی به دانش آموزان در توجیه تکالیف، تمرکز روی بخش مهم تکالیف، سازماندهی مواد درسی و نگهداری یک جور روانشناسی مولد برای یادگیری کمک می کند) سبحانی نژاد، 1385).
زیمر من(2000)، نیز به عنوان یکی از نظریه پردازان تئوری شناختی – اجتماعی، راهبردهای یادگیری خود تنظیمی را نوعی یادگیری تعریف کرد،که در آن دانشجویان به جای آن که برای کسب مهارت و دانش براساتید، والدین یا دیگر عوامل آموزشی تکیه کنند، شخصاً کوشش های خود را شروع وهدایت می کنند(نیکوس وجرج، 2005).
به عبارت دیگر یادگیری خودتنظیمی به مشارکت فعال یادگیرنده از نظر رفتاری، انگیزشی، شناختی و فراشناختی در فرآیند یادگیری برای بیشتر کردن یادگیری اطلاق می شود(سبحانی نژاد و عابدی،1385).
پنتریچ و دی گروت(1992)، الگوی زیر را برای یادگیری خودتنظیمی مطرح کرده اند:
باورهای انگیزشی راهبردهای یادگیری خودتنظیمی
راهبردهای شناختی
راهبردهای شناختی
فراشناختی
فراشناختی
اضطراب امتحان
اضطراب امتحان
خودکارآمدی
خودکارآمدی
ارزش گذاری درونی
ارزش گذاری درونی

شکل شماره2-3. الگوی نظریه یادگیری خودتنظیمی پنتریچ و دی گروت(1992)(کجباف،1382).
براساس این الگو خودکارآمدی(مجموعه باورهای دانشجویان درباره ی توانایی های خود در انجام دادن)، ارزش گذاری درونی(اهمیتی که دانشجو به یک تکلیف یا درس خاص می دهد) و اضطراب امتحان(حالت هیجانی خاصی که در امتحان های رسمی یا موقعیت های ارزشیابی تجربه می شود) به عنوان باورهای انگیزشی و فرآیندهای شناختی و فراشناختی به عنوان یادگیری خودتنظیمی در نظرگرفته می شوند. فرایندهای شناختی همان راهبردها یا استراتژی های یادگیری هستند که با تسهیل فرایند یادگیری، عملکرد تحصیلی فراگیران را بهبود می بخشند. همچنین باورهای فراشناختی به مجموعه فرایندهای برنامه ریزی، بازبینی و اصلاح فعالیت های شناختی اشاره می کند(کجباف و همکاران،1382).
مک کللند معتقد است که پیشرفت از جمله ویژگی های شخصیتی است که پیدایش آن در افراد بستگی به شیوه های تربیتی والدین دارد. در این ارتباط می گوید: افرادی که شدت این انگیزه درآن ها بالاست، درمحیط هایی پرورش می یابند که از آنان انتظار کفایت و شایستگی می رود. در سنین پایین به آن ها استقلال داده می شود. اقتدارگرایی اندکی وجود دارد و از سلطه گری مادری عاری هستند)کرمی، 1384).
به طور کلی یادگیری خودتنظیمی یک موضوع مهم برای یادگیری انسان است و روا نشناسان تربیتی بر شرکت فعالانه یادگیرنده در فرایند یادگیری به جای تجربه یادگیری انفعالی تاکید می کنند (اومن،2006).
پژوهش های متعدد نشان می دهند که فراگیران دارای مهارت های بیشتر در خودتنظیمی، کسب تجارب یادگیری خود را فعالانه و از را ه های بسیار متنوع هدایت می نمایند. آنان از راهبردهای نظارتی مناسبی سود می جویند و هر زمان که ضرورت داشته باشد، راهبردهای یادگیری مورد استفاده در پاسخ به ملزومات خود، ویژگی های تکلیف و شرایط محیط تغییرمی دهند)باتلر وواینر،1995).
2-2-2-3. راهبردهای یادگیری:
گرچه طبقه بندی های مختلفی از راهبردهای شناختی صورت گرفته است ولی نوعی از طبقه بندی که ارتباط بیشتری با پژوهش حاضر دارد تحت عنوان ” راهبردهای یادگیری” مورد بررسی قرار می گیرد(نکویی،1378).اصطلاح راهبردهای یادگیری به انواع زیادی از اعمال ارادی و آگاهانه اطلاق می شود که به وسیله ی یادگیرندگان برای دست یابی به اهداف یادگیری اتخاذ می شود. این راهبردها دامنه ای از فعالیت های کلی از قبیل مرور ذهنی اطلاعات یا انتقال اطلاعات جدید به دانش ذخیره شده ی موجود را در می گیرد.
2-2-2-3-1. طبقه بندی راهبردهای یادگیری
وینشتین و مایر(1986)، پنج طبقه از راهبردها را پیشنهاد می کنند که عبارتند از راهبردهای مرورذهنی، بسط دهی، سازماندهی، نظارت بر درک مطلب و راهبردهای عاطفی(گانیه و همکاران،1993، ترجمه علی آبادی،1374).
2-2-2-3-1-1. راهبردهای مرور ذهنی:
به وسیله ی این راهبردها یادگیرندگان مواد یادگرفته شده را با خود تمرین می کنند(نکویی،1378).
2-2-2-3-1-2. راهبردهای بسط دهی:
در استفاده از راهبردهای بسط دهی، یادگیرنده عملاً ماده ای را که قرار است یادبگیرد با سایر مطالبی که به راحتی قابل دسترس است ربط می دهد. مثلاً در یادگیری لغات زبان بیگانه، واژه خاصی را می توان با تصویری ذهنی از کلمه ای فارسی که رابطه ای صوتی با کلمه خارجی دارد یا با آن تلفظ یکسانی دارد نداعی کرد(نکویی،1378).
2-2-2-3-1-3. راهبردهای سازماندهی:
مرتب کردن مطالب یادگرفتنی در چارچوب سازمان یافته، فن اساسی این راهبرد است. یادگیرنده می تواند مجموعه کلماتی که باید یادآورده شود در طبقات معنی دار مرتب کرده و روابط بین واقعیت ها را در جدولی سازمان دهد و نشانه های ترتیب فضایی را برای یادآوری مطالب به کار برد(نکویی،1378).
2-2-2-3-1-4. راهبردهای نظارت بر درک مطلب:
این راهبردها که گاهی راهبردهای فراشناختی خوانده می شوند به توانایی دانش آموزان در تعیین اهداف یادگیری، تخمین موفقیت در رسیدن به اهداف و انتخاب راهبردهای جانشین برای رسیدن به اهداف مربوط می شوند. این ها راهبردهایی هستند که بر کارکرد نظارت دارند و حضور آن ها در خواندن برای درک مطلب آشکار است(نکویی،1378).
2-2-2-3-1-5. راهبردهای عاطفی:
این فنون برای تمرکز و نگهداری توجه، کنترل اضطراب و کنترل دقت به وسیله ی یادگیرندگان می تواند به نحو ثمربخش به کار رود(نکویی،1378).
2-2-2-4. راهبردهای یادگیری خودتنظیمی
یادگیری خودتنظیمی را راهبردهای شناختی و فراشناختی تشکیل می دهند.در واقع، شالوده ی این نوع یادگیری، برپایه ی راهبردها و مهار ت های شناختی و فراشناختی قرار دارد(درخشان هوره، 1389).
2-2-2-4-1. راهبردهای شناختی
راهبردهای شناختی فرآیندهایی هستند که از آن ها برای ” نظارت” و ” اداره” و کنترل کنش های شناختی خود استفاده می کنیم. آن ها میانجی یادگیری و عملکرد هستند. گرچه راهبردهای شناختی تحت عناوین مختلفی در سال های متمادی مطالعه شده اند، اما شروع آن ها احتمالاً به ” برونر”، “گودنو” و “اوستین” (1956)، برمی گردد که برای اولین بار از ساختار کنونی و در مفهوم امروزی آن از این اصطلاح استفاده کردند(گلیسن،1987).
دانش آموزان ضمن این که تکالیف را انجام می دهند، دانشی نیز در مورد فنون و راهبردها کسب می کنند. سه شکل دانش راهبردی می توان از یکدیگر تمییز داده شود” دانش اخباری” که توصیف
می کند، یک راهبرد چیست؟ دانش فرآیندی که در مورد نحوه ی استفاده کردن از یک راهبرد است قرار بگیرد و برای رسیدن به یک هدف خاص چه مقدار تلاش باید صرف شود(باتلر و واین،1995).
موفقیت در مدرسه ممکن است به استفاده از راهبردهای مؤثر بستگی داشته باشد. کودکان پر توان ممکن است به دلیل این که راهبردهای مؤثری را که کارهای تحصیلی نشان تناسب دار نشناسند و از لحاظ درسی موفق باشند چون یادگرفته اند از راهبردهای شناختی استفاده کنند و با ترکیب آن ها نقایص یادگیری خود را به حداقل برسانند(گلیسن،1987).
به عبارت دیگر، راهبردهای شناختی عمدتاً درارجاع به فعالیت های ذهنی مثل تفکر، ادراک و استدلال استفاده می شوند.در واقع این نوع راهبردها برای تسهیل یادگیری و تکمیل تکلیف به کار می روند و به دانش آموزان کمک می کنند تا اطلاعات تازه را برای ترکیب با اطلاعات قبلی آماده و ذخیره سازی آ ن ها را در حافظه ی درازمدت تسهیل کنند. این راهبردها که ابزار یادگیری هستند، عبارتنداز: راهبردهای تکرار یا مرور، بسط یا گسترش معنایی و سازما ندهی (سیفرت، 1991، ترجمه سیف،1380).
2-2-2-4-2. راهبردهای فراشناختی
راهبردهای فراشناختی ابزارهایی برای هدایت راهبردهای شناختی و نظارت بر آن ها هستند. از جمله ی این راهبردها می توان به تعیین هدف برای یادگیری، طرح سؤال درباره ی مطلبی که خوانده می شود، ارزشیابی از آن چه خوانده شده است و تنظیم سرعت مطالعه و یادگیری اشاره کرد. به بیاندیگر، یادگیرنده به کمک راهبردهای فراشناختی، از راهبرد شناختی اش حداکثر استفاده را می برد(ابراهیمی قوام آبادی،1377). به طور کلی،عمده ترین راهبردهای خودتنظیمی فراشناختی عبارتنداز: برنامه ریزی، کنترل، نظارت و نظم دهی (سیف،1380).
2-2-2-5. رابطه ی یادگیری خودتنظیمی وپیشرفت یادگیری
آ ن چه رابطه ی بین

دانلود پایان نامه روانشناسی درباره عملکرد تحصیلی-فروش و دانلود پایان نامه

:………………………………………………………………………………….54
2-2-3-2-1 عوامل فردی :…………………………………………………………………………………………………54
2-2-3-2-2 عوامل خانوادگی و اجتماعی :……………………………………………………………………………54
2-2-3-2-3 عوامل آموزشگاهی :………………………………………………………………………………………..54
2-2-3-2-4 جنس :…………………………………………………………………………………………………………..54
2-2-3-3 مفهوم پیشرفت یا موفقیت تحصیلی :……………………………………………………………………………….55
2-2-3-4 عوامل موثر بر پیشرفت و افت تحصیلی :…………………………………………………………………………56
2-2-3-5 نظریه ی یادگیری خودتنظیمی و عملکرد تحصیلی :……………………………………………………………57
2-2-3-6 نقش خودتنظیمی در پیشرفت تحصیلی :…………………………………………………………………………..59
2-2-3-7 رابطه ی خودتنظیمی یادگیری با مهارت ها و پیشرفت تحصیلی دانشجویان :………………………….62
2-3 بررسی پیشینه مطالعاتی :…………………………………………………………………………………………………………………………..64
2-3-1 پژوهش های انجام شده پیرامون رابطه بین مؤلفه ها در خارج از کشور :……………………………………………………64
2-3-2 پژوهش های انجام گرفته پیرامون رابطه مؤلفه ها در ایران :………………………………………………………………………66
فصل سوم: روش اجرای تحقیق
3-1 مقدمه :…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..69
3-2 نوع پژوهش :…………………………………………………………………………………………………………………………………………69
3-3 جامعه آماری :…………………………………………………………………………………………………………………………………………69
3-4 نمونه و روش نمونه گیری :……………………………………………………………………………………………………………………….69
3-4-1 تعیین حجم نمونه :………………………………………………………………………………………………………………………….69
3-4-2 روش نمونه گیری :…………………………………………………………………………………………………………………………70
3-5 ابزارهای پژوهش :…………………………………………………………………………………………………………………………………..70
3-5-1 معرفی پرسشنامه هوش معنوی :………………………………………………………………………………………………..70
3-5-1-1 روایی پرسشنامه هوش معنوی :………………………………………………………………………………………70
3-5-1-2 پایایی پرسشنامه هوش معنوی :……………………………………………………………………………………..71
3-5-1-3 شیوه نمره گذاری پرسشنامه هوش معنوی :……………………………………………………………………..71
3-6 پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی((MSLQ :………………………………………………………………………………….72 3-6-1-معرفی پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی :………………………………………………………………………72
3-6-2 روایی پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی :……………………………………………………………….73
3-6-3 پایایی پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی :………………………………………………………………..73
3-6-4شیوه نمره گذاری پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی :………………………………………………….74
3-7. نحوه اجرای تحقیق:…………………………………………………………………………………………………………………………………74
3-8 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات :……………………………………………………………………………………………………………….74
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل و بیان نتایج حاصل از تحقیق
4-1 مقدمه :…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..76
4-2 یافته های توصیفی پژوهش :………………………………………………………………………………………………………………………76
4-2-1 بومی و غیربومی :…………………………………………………………………………………………………………………….76
4-2-2 رشته تحصیلی :……………………………………………………………………………………………………………………….77
4-2-3 سن شرکت کننده ها :……………………………………………………………………………………………………………….78
4-2-4 وضعیت تأهل :………………………………………………………………………………………………………………………..79
4-3 یافته های استنباطی پژوهش :……………………………………………………………………………………………………………………..80
4-3-1 فرضیه پژوهشی اول :……………………………………………………………………………………………………………………….80
4-3-2 فرضیه پژوهشی دوم :………………………………………………………………………………………………………………………..81
4-3-3 فرضیه پژوهشی سوم :………………………………………………………………………………………………………………………..81
4-3-4 فرضیه پژوهشی چهارم :……………………………………………………………………………………………………………………..82
4-3-5 فرضیه پژوهشی پنجم :……………………………………………………………………………………………………………………….83
4-3-6 فرضیه پژوهشی ششم :……………………………………………………
………………………………………………………………….83
4-3-7 فرضیه پژوهشی هفتم :………………………………………………………………………………………………………………………..84
4-3-8 فرضیه پژوهشی هشتم :……………………………………………………………………………………………………………………….85
فصل پنجم : بحث و تفسیر و نتیجه گیری و جمع بندی
5-1 مقدمه :…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..89
5-2 یافته های اصلی :…………………………………………………………………………………………………………………………………….89
5-3 محدودیت های پژوهش :………………………………………………………………………………………………………………………….94
5-4 پیشنهادهای پژوهش :……………………………………………………………………………………………………………………………….95
منابع
منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..98
منابع غیرفارسی ………………………………………………………………………………………………………………………………….101
پیوست
پیوست الف) پرسشنامه هوش معنوی : ……………………………………………………………………………………………………..110
پیوست ب) پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیمی (MSLQ)……………………………………………………………….113
چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..116
فهرست جدول ها
عنوان صفحه
جدول 3-1. پرسشنامه هوش معنوی :…………………………………………………………………………………………………………………71
جدول4-1. توزیع فراوانی درصد و درصد تجمعی افراد شرکت کننده در پژوهش حاضر بر حسب بومی و غیر
بومی بودن:…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….76
جدول 4-2. توزیع فراوانی، درصد و درصد تجمعی افراد شرکت کننده در پژوهش حاضر برحسب رشته
تحصیلی :………………………………………………………………………………………………………………………………………………………77
جدول4-3. توزیع فراوانی، درصد و درصد تجمعی افراد شرکت کننده در پژوهش حاضر بر حسب سن :……………………..78
جدول 4-4 . توزیع فراوانی، درصد و درصد تجمعی افراد شرکت کننده در پژوهش حاضر بر حسب وضعیت تاهل :……..79
جدول 4-5. ضرایب همبستگی ساده بین هوش معنوی و عملکرد تحصیلی دانشجویان :……………………………………………..80
جدول 4-6. ضرایب همبستگی ساده بین خرده مقیاس های هوش معنوی و عملکرد تحصیلی :…………………………………….81
جدول4-7. ضرایب همبستگی ساده بین راهبردهای یادگیری خود تنظیمی و عملکرد تحصیلی دانشجویان :……………………81
جدول4-8. ضرایب همبستگی ساده بین راهبردهای شناختی یادگیری و عملکرد تحصیلی :…………………………………………82
جدول4-9. ضرایب همبستگی ساده بین راهبردهای فرا شناختی یادگیری و عملکرد تحصیلی :…………………………………….83
جدول4-10. ضرایب همبستگی ساده بین باورهای انگیزشی مهارت های خود تنظیمی و عملکرد تحصیلی :……………………83
جدول 4-11 . جدول خلاصه مدل رگرسیون همزمان جهت پیش بینی متغیرعملکرد تحصیلی بر اساس راهبردهای یادگیری خودتنظیمی :………………………………………………………………………………………………………………………………………………….84
جدول 4-12. جدول خلاصه نتایج تحلیل واریانس یک‎راهه برای پیش بینی متغیر عملکرد تحصیلی بر اساس راهبردهای یادگیری خودتنظیمی:………………………………………………………………………………………………………………………………………84
جدول 4-13. جدول ضرایب معادله رگرسیونی همزمان، متغیر راهبردهایی یادگیریخودتنظیمی:…………………………………….85
جدول 4-14 . جدول خلاصه مدل رگرسیون همزمان جهت پیش بینی متغیرعملکرد تحصیلی بر اساس خرده مقیاس های هوش معنوی :………………………………………………………………………………………………………………………………………………..86
جدول 4-15. جدول خلاصه نتایج تحلیل واریانس یک‎راهه برای پیش بینی متغیر عملکرد تحصیلی بر اساس راهبرد های یادگیری خودتنظیمی :……………………………………………………………………………………………………………………………………..86
جدول 4-16 جدول ضرایب معادله رگرسیونی همزمان، متغیر خرده مقیاس های هوش معنوی :……………………………………87
فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل شماره 2-1 هرم هوش های چندگانه :………………………………………………………………………………………………………..18
شکل شماره 2-2 مدل هوش معنوی زهر و مارشال :…………………………………………………………………………………………….34
شکل شماره 2-3 الگوی نظریه یادگیری خودتنظیمی پنتریچ و دی گروت(1992):……………………………………………………..42
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 4-1. نمودارتوزیع درصد شرکت کنندگان در پژوهش حاضر بر حسب بومی و غیربومی :…………………………………77
نمودار4-2. نمودار ستونی توزیع درصد افراد شرکت کننده در پژوهش حاضر بر حسب رشته تحصیلی :………………………78
نمودار4-3. نمودار ستونی
توزیع درصد افراد شرکت کننده در پژوهش حاضر بر حسب سن :…………………………………….79
نمودار 4-4. نمودار ستونی توزیع درصد افراد شرکت کننده در پژوهش حاضر بر حسب وضعیت تاهل:……………………….80
چکیده:
در این تحقیق ارتباط بین هوش معنوی و راهبردهای یادگیری خودتنظیمی با عملکرد تحصیلی دانشجویان پسر دانشگا

1 2 3 4