احوال پرسی و مرور خلاصه جلسات قبل

 

جلسه نهم:آموزش رو ش های مقابله با استرس

دستور جلسه:

۱- تعریف استرس

۲- بررسی علائم استرس در ابعاد مختلف فیزیولوژیک،روانی ،شناختی ورفتاری.

۳- معرفی شیوه مقابله با استرس

  • آموزش شیوه های مقابله با استرس
  • ارائه تکلیف و بازخورد

با سلام و احوال پرسی جلسه را شروع کرده، ابتدا خلاصه جلسه قبل توسط اعضا مرور شود. در این جلسه می خواهیم در مورد استرس و سازش با آن صحبت کنیم. سؤالی که اینجا مطرح می شود این است استرس چیست؟ آیا می توانید مثالی بزنید؟

استرس مهارت پاسخگویی به فشار ناشی از شیوه ی زندگی است. به عبارت دیگر بدن به عوامل استرس زایی  که ما را دچار ناراحتی و یا هیجان می کند، اعم از مثبت یا منفی یکسان واکنش نشان می دهد. شاید در اینجا مفید باشد بین منابع استرس( درد،ازدحام، یا لحظات شاد) واکنش های استرس (پاسخ جنگ یا گریز، اضطراب عصبانیت و خشم) و استرس و فشار روانی تمایز قائل شویم. در ادامه بحث بر موارد زیر تأکید می گردد.

  • استرس تا حدی معقول و منطقی لازمه ی زندگی است.
  • شیوه ی زندگی هدفمند، نوع استرس های وارد بر او را تعیین می کند، پس استرس های وارد بر شما با استرس های وارد بر دیگران متفاوت است.
  • پاسخ به استرس در همه ی افراد تقریباً مشابه است مانند کوتاه تر و سریع تر شدن ضربان قلب.
  • با وجود تفاوت در نوع استرس های وارد بر شخص راهکارهای مقابله با آن مشابه است.
  • عوامل ایجاد کننده استرس می تواند، محیط فیزیکی و یا غیر فیزیکی باشد.
  • نشانه های استرس می تواند به صورت علائم فیزیکی یا روانشناختی ظاهر شود.

 

علائم فیزیکی: فایل متن کامل این پایان نامه در سایت abisho.ir موجود است.

  • تغییر در آهنگ تنفس، سر درد، تغییر در اشتها

علائم شناختی

  • اشکال در تمرکز، فراموشی، افزایش افکار ناکارآمد

علائم رفتاری

  • انزوای اجتماعی، تغییر در عادات غذا خوردن،

علائم هیجانی

  • افسردگی، اضطراب، انواع ترس ها

 

سپس به بررسی شیوه های مقابله با استرس پرداخته می شود. معرفی شیوه های مسئله مدار و هیجان مدار

دو نوع مهارت اساسی سازشی وجود دارد. یکی سازش مسئله محور و دیگری سازش هیجان محور است. راهبرد اولی روی کنار آمدن با موقعیت یا مشکل متمرکز است و سازش هیجان محور بر هیجان ایجاد شده در ارتباط با موقعیت یا مشکل متمرکز است. مشکل زمانی ایجاد می شود که فرد به جای استفاده از راهبرد مناسب از راهبردهای سازشی نامناسبی را اتخاذ کند.

معرفی کارآمد ترین روش ها با ویژگی ها:

  • کاهش آسیب ناشی از شرایط محیطی
  • تحمل آگاهانه حوادث یا واقعیت های منفی و تطابق آن با خود
  • تکیه بر گفتار های درونی مثبت
  • حفظ تعادل احساس و عاطفی
  • حفط روابط رضایت بخش با دیگران

مراحل مهارت های مقابله با استرس

  • خودآگاهی هیجانی
  • خنثی کردن استرس

الف)شیوه های بلند مدت: ورزش هوازی، آرمیدگی، پیش بینی

ب) خودآگاهی، تنفس عمیق، حواس پرتی، شمردن اعدا، شمارش معکوس، یک خاطره یا یک تصویر خوشایند

آموزش مهارتهای مقابله با استرس:

اولین راه کنترل استرس استفاده از شیوه های رفتاری است. آرمیدگی از جمله روش های رفتاری کنترل استرس است. در این قسمت آرمیدگی به اعضاء آموزش داده می شود. بدین صورت که از آنها خواسته می شود که در راحت ترین وضعیت ممکن قرار بگیرند و سپس بر بدن خود متمرکز کنند و سپس شروع به اجرای تکنیک آرمیدگی شود.

راه دیگر برای مهار استرس استفاده از راهکارهای شناختی است. همانطور که قبلاً ذکر گردید افراد در برخورد با  استرس به ارزیابی آن می پردازند و در درجه اول به این می اندشیند که آیا عامل استرس زا برای آنها تهدید آمیز است یا نه و در مرحله دوم به ارزیابی منابع موجود برای برخورد با استرس می پردازند. حال اگر نظام شناختی فرد به گونه ای باشد که بیشتر مسائل را برای خود تهدید کننده ببیند و منابع موجود خود را برای سازش با استرس را ناچیز بداند دچار فشار روانی شدید می شود. پس برای کنترل استرس افراد باید روی شناخت های خود کار کنند.
حال الگوی شناختی را توضیح دهید:

در برخورد با استرس این موقعیت استرس زا نیست که ایجاد هیجانات اضطراب خشم، عصبانیت و غیره می کند بلکه افکاری که در پشت این هیجانات وجود دارد باعث ایجاد اضطراب با خشم می شود. پس در برخورد با استرس باید افکار و باورهای غیر منطقی و مخرب تغییر کند و به جای آن افکار و باورهای منطقی و سازنده جانشین شود.

حل مسئله

حل  مسئله فرآیندی است که در مواجهه با مشکلات به کار می رود و نوعی مهارت عملی در مقابله بشمار می رود که فواید روانی زیادی دارد. این فرآیند پنج مرحله دارد: در مرحله اول  افراد به این حقیقت پی می برند که مشکلات جزئی از زندگی هستند و باید با آنها با خونسردی روبرو شد. در مرحله دوم مشکل تعریف می شود یعنی شخص باید بفهمد که دقیقاً چه اتفاقی رخ داده است. در مرحله سوم، همه راه حل های ممکن که به ذهن فرد می رسد یاداشت می گردد. در مرحله چهارم، راه حل های ممکن انتخاب می گردند و فهرست قابل انعطافی از راه حل های مختلف تهیه می گردد. و در مرحله پنجم راه حل های بیان شده مورد آزمایش قرار گرفته و درستی آنها بررسی می شود.

سپس به افراد تکلیف داده می شود که نتیجه ی کاربرد این تکنیک ها را در جلسه ی بعد گزارش دهند.

 

 

جلسه دهم: سلامت معنوی

دستور جلسه:

  1. تاثیر معنویت در سلامت جسم وروان
  2. بررسی دیدگاه افراد خصوص اهمیت معنویت
  3. نقش دین در کاهش اضطراب ها و نگرانی ها
  4. طرح داستان ها و حکایات و احادیث از طرف اعضا در خصوص نقش دین در سلامت روان و آرامش در زندگی
  5. بیان تجربیاتی توسط اعضا در خصوص مواردی که با کمک مذهب توانسته اند آرامش یابند
  6. چگونگی نقش مذهب در بهبود وضعیت کنونی افراد

 

طبق معمول جلسات قبل، این جلسه نیز با سلام و احوالپرسی و دریافت بازخورد از جلسه قبل، شروع شد و از اعضا خواسته شد تا خلاصه ای از جلسه قبل را بیان کنند. سپس به صورت زیر جلسه ادامه پیدا کرد.
جلسه قبل در مورد سلامت هیجانی و روش های مقابله با فشار روانی بحث و گفتگو شد، امروز می خواهیم درباره آخرین بعد سبک زندگی سالم، یعنی سلامت معنوی و ارزشهای اعتقادی صحبت کنیم، اگر شما در زندگی احساس  ارزشمندی کنید و زندگی معنی دار و هدفمندی داشته باشید و فعالیت هایتان در راستای اعتقادات و نظام باورها و ارزش هایتان باشد و همچنین در مقابله این سوالات که من کی هستم؟ برای چه زندگی می کنم؟ و عاقبت زندگی من چه می شود؟ جواب های منطقی و درستی داشته باشید آن وقت می توان گفت که دارای سلامت معنوی هستید، پس می توان گفت که سلامت معنوی احساسی از امیدواری، لذت بردن، شجاعت و قدردانی را برای انسان به وجود می آورد.

فردی که دارای سلامت معنوی است، هیچوقت در زندگی احساس پوچی و بی هدفی نمی کند و همواره زندگی کردن برایش معنی دار و هدفمند است. از زندگی کردن لذت می برد و شاد است و نسبت به زندگی سپاسگذار و قدردان است. سلامت معنوی باعث می گردد که دیدگاه ها و نظرات انسان ها نسبت به زندگی گسترش یافته، ارزش ها و اعتقادات انسان ها رشد پیدا کرده و اهدافی که انسان ها در زندگی دارند به روشنی تعریف شوند. در خصوص معنویت، مفاهیم زیر در ذهن انسان شکل می گیرد:

ایمانی که زندگی انسان و رفتار او را تحت الشعاع خود قرار می دهد.

باور و اعتقادی که در زندگی معنی و هدف می آفریند.

نیرویی که باعث آسودگی و توانمندی شدن انسان می گردد.

احساس امنیت و ایجاد حس علاقه

فلسفه ای برای تشریح مرگ و زندگی

ایجاد امید، پویایی و توانایی برای برخورد با استرس ها و فشار های روانی

احراز ارزشها ی ایدآل و تلاش برای بهتر شدن.

معنویت یک کیفیت روانی است که فراتر از باروهای مذهبی قرار دارد و در زندگی ایجاد انگیزه می کند. معنویت یک انگیزه ای است قوی که به کمک آن انسان پویا در جستجوی یافتن زندگی و ایجاد روابط معنی دار تلاش می کند. با تلاش گرفتن معنویت انسان می تواند خودآگاهی خود را نشان دهد و نقاط مثبت و منفی خود را بدون اضطراب شناسایی کند. از طریق معنویت، ارائه حمایت های عاطفی و اجتماعی و حفظ این روابط با اعضای خانواده و شبکه دوستان تسهیل می گردد. معنویت باعث می گردد انسان درک صحیحی از واقعیت ها داشته باشد. تحقیقات نشان داده است که افرادی که زندگی معنی داری دارند و هدف مشخصی  در زندگی دارند بهتر می توانند فشار های شدید اجتماعی و روانی را تحمل کنند و با آن مقابله نمایند.

توصیه های عملی در مورد سلامت معنوی:

  • زندگی خود را بر اساس اعتقادات و ارزشهایی که به آنها باور دارید بنا کنید.
  • همواره در زندگی کردن دنبال هدفی باشید که به آن اعتقاد دارید.
  • امیدواری را در زندگی خودتان گسترش دهید.
  • از اینکه ارتباط خود را با خداوند به عنوان خالق عالم هستی بیشتر کنید ، از طریق خواندن نماز، قران خواندن، شرکت در مراسمات مذهبی.
  • از اینکه زندگی هدفمندی دارید شاد باشید و احساس لذت نمایید.
  • سعی کنید زندگی روزانه خود را با دادن صدقه آغاز کنید.

سپس به طرح داستان ها و حکایات و احادیث از طرف اعضا در خصوص نقش دین در سلامت روان و آرامش در زندگی، بیان تجربیاتی توسط اعضا در خصوص مواردی که با کمک مذهب توانسته اند آرامش یابند و همچنین چگونگی نقش مذهب در بهبود وضعیت کنونی افراد صحبت های در پایان جلسه صورت گرفت.

پس از توصیه های عملی از جلسه امروز بازخورد دریافت شد و پس از آن به اعضاء تکلیف داده شد که گزارش آنچه به عنوان توصیه های عملی گفته شد را انجام داده و سعی کنید آنها جزء رفتارهای همیشگی شما باشد گزارش انجام آن را  ارائه دهید.

 

 

 

جلسه یازدهم:سلامت معنوی(۲)

دستور جلسه:

– بررسی نماد های آرام بخش مذهبی از منظر اعضا

– بازدید از مکان های زیارتی

– برنامه ریزی جهت برگزاری نماز جماعت

– اهدای کتابچه های مبنی بر نقش مذهب در سلامت روان و کاهش استرس

 

جلسه دوازدهم: جمع بندی جلسات و خاتمه جلسات و اجرای پس آزمون

دستور جلسه:

۱- خلاصه و جمع بندی جلسات

۲- ارائه خلاصه ای از جلسات به صورت فیلم و بروشور

۳- بررسی نظر افراد راجع به جلسات

۴- بررسی تکالیف داده شده به افراد در قالب یک برنامه کلی و ترغیب اعضا جهت انجام دادن تکالیف به صورت برنامه ریزی روزمره

۵ – در پایان اجرای پس آزمون

در این جلسه مشاور خلاصه ای از مجموع جلسا ت را ارائه می کند در این پژوهش متناسب با جامعه ی پژوهش خلاصه به صورت فیلم ها  و عکس و کتابچه به اعضا داده شد.