پایان نامه رایگان درمورد شبیه سازی انسان و موضوع شناسی

دانلود پایان نامه
  • بنابراین لازمه‌ی انفتاح باب اجتهاد و اعلم به زمان و مسایل نوظهور بودن همانا حیات مجتهد است تا بتواند پویایی فقه شیعه را تضمین نماید.
    2-1-3. حکم‌شناسی و موضوع‌شناسی
    برخی از اهل لغت حکم را به معنای بازداشتن مصلح اند‌یشانه دانسته‌اند که با شناخت کامل از موضوع و ابعاد آن به حکم شرعی قطعی می‌رسند، چذاکه با شناخت موضوع و رسیدن به حکم، به قوانین یعنی بایدها و نبایدهایی که از سوی خداوند برای هدایت مردم و افعال مکلفین آمده است می‌رسند. پس در حقیقت حکم کردن اظهار رأی و نظر دادنی است که خیراندیشی را به همراه دارد و حکم را تنظیم کننده حیات بشری می‌دانند.در تعریف حکم‌‌، شهید صدر می‌نویسد: “حکم شرعی‌‌، قانونی است که از طرف خداوند برای نظم بخشی زندگی انسان صادر شده است و خطابهایی شرعی در کتاب و سنّت کاشف از حکم هستند نه خود حکم “‌.
    احکام شرعی فرعی به 2 قسم تکلیفی و وضعی تقسیم می‌شوند که ذیلا به توضیح آن می‌پردازیم:
    الف) حکم تکلیفی
    هر عملی که شخص مکلف انجام می‌دهد از نظر شرعی یکی از عنوان‌های پنجگانه‌ی واجب، حرام، مستحب، مکروه و مباح را دارد. هر یک ازا ین عناوین حکم تکلیفی‌اند. حکم تکلیفی می‌تواند در مورد واحدی برای دو نفر یکسان یا متفاوت گردد؛ مثل نمازهای پنجگانه‌ی روزانه که برای همه‌ی مکلفین اعم از سالم و مریض، جوان و پیر حکم یکسان دارد. اما تکلیفی مانند روزه‌ی ماه رمضان برای مکلف بیماری که روزه گرفتن برایش ضرر دارد حرام و در عین حال برای فرد سالم واجب می‌باشد.
    ب) حکم وضعی
    غیر از احکام تکلیفی بقیه‌ی احکام را وضعی می‌نامند مثل طهارت و نجاست، صحت و بطلان، مالکیت و زوجیت و … . حکم وضعی به علت اینکه غالبا موضوع و زمینه برای حکم تکلیفی می‌باشد به این اسم نامیده شده است. به عنوان مثال مردی قصد ازدواج با زنی را دارد. آن زن نباید با مرد دیگر پیوند زوجیت داشته باشد در غیر اینصورت ازدواج جدید صحیح نیست و هرگونه زندگی و ارتباط زناشویی برای آنان حرام است. در این مثال زوجیت حکم وضعی است که زمینه‌ی تحقق یافتن حکم تکلیفی حرمت می‌باشد.
    برداشت سنّتی و رایج درباره فرآیند اجتهاد آن را تنها در “حکم شناسی” منحصر می‌کند و به “موضوع شناسی” و نقش اساسی آن در صدور حکم هیچ ارتباطی ندارد و حال آنکه اجتهاد پدیده‌ای است مرکّب از موضوع و حکم که شناخت هر کدام از آنها برای حل مشکلات و پاسخ گویی به شبهات می‌تواند کمک شایانی را نماید.
    بررسی نقش زمان و مکان در تحوّل موضوعات بدون شناخت موضوع امکان ندارد و چه بسا حکمی که صادر می‌شود صحیح نباشد و یا دور از ذهن باشد. به همین خاطر فقیه ناگزیر است که موضوع را شناسایی کند و احاطه‌ی کامل به همه‌ی جنبه‌های موضوع و نوع تأثیرپذیری آن داشته باشد. لذا فقط صرف خواندن و آموختن‌‌ صرف، نحو، منطق و اصول و رجال و‌… راهگشایی برای یک فقیه نیست. بلکه فقیه موفق کسی است که در متن جامعه حضور یابد و بر موضوعات شناخت دقیق پیدا کند.
    امام خمینی(ره) در موضوعاتی که شناخت کافی داشتند حکم می‌دادند و در موضوعاتی مانند شطرنج‌‌، ماهی‌های فلس‌دار و‌… به متخصصان آن موضوع مراجعه می‌کردند. چرا که عقیده داشتند که هر موضوعی را نمی‌توان در حجره‌های حوزه‌های علمیه و لابه لای کتاب‌های سنّتی پیدا کرد.
    2-1-4. توجه به زمان و مکان
    فقیه در شرایط امروز با مسایل جدیدی مواجه می شود که لازم است احکام آنها را در پرتو قوانین کلی قرآن و حدیثی استنباط نماید. مسایل جدیدی پیش روی مردم است که قبلاً و در زمان‌های گذشته مطرح نبوده است‌. مثل مسأله بیمه که یک مسأله نوظهور و جدید است و ” اوفوا بالعقود ” شامل این قرار هم می‌شود.
    تغییر و تحول در زمان و مکان سبب می شود که فقیه با مسایل نوظهور مواجه گردد. مسایلی چون شرکت‌‌، پول و ارز‌‌، شبیه سازی انسان ‌‌، فقیه باید قدرت پاسخ گویی داشته باشد. باید در مورد تمام مسایل مستحدثه فکر کند و راه حل ارائه نماید و با حفظ فقه جواهری و با استفاده از همان اصول چهارگانه که ذکر شد‌‌، مسایل جدید را حل نماید.
    2-1-4-1. تأثیر زمان و مکان در استنباط مسائل جدید و بررسی تطبیقات
    تأثیر زمان و مکان در مصداق استطاعت مالی
    خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید : ” وللّه علی الناس حجّ البیت من استطاع الیه سبیلاً “‌.
    مصداق استطاعت در زمان نزول این آیه شریفه در زمان کنونی متفاوت است‌. چراکه درگذشته استطاعت حج خیلی آسان و منحصر در امنیّت وسیله رفت و آمد بود‌‌، اما الان استطاعت حج اینگونه نیست و مصداق تغییر پیدا کرده است چراکه ممکن است کسی استطاعت مالی و امنیّتی داشته باشد ولی شرایطی در دولت‌ها باشد که فرد را از تشرّف به حج منع نماید.
    پس مفهوم استطاعت عوض نشده ولی مصداق آن تغییر یافته‌‌، به همین علّت مراجع تقلید می‌فرمایند: ” اگر کسی برای حج ثبت نام کرده ولی قبل آنکه نوبتش برسد از دنیا برود‌‌، قضای حج بر ذمّه این شخص نیست‌. چون استطاعت او محقق نشده است “‌.
    تأثیر زمان و مکان در مصداق فقیر و مسکین
    مصادیق فقیر و مسکین با توجه به تغییر شرایط زمانی و مکانی دگرگون می شود. چرا که فقیر دیروز غیر از فقیر امروز است‌. چون فقیر در گذشته کسی بود که به نان شب هم محتاج بود‌‌، ولی امروزه کسی که در زندگی حوائجی دارد ولی برآورده نمی‌شود و بنا بر شأنیّت آن شخص مثلاً اینکه ایجاب می‌کند وسیله‌ی نقلیه داشته باشد و ندارد‌‌، او نیز فقیر محسوب می شود.
    تأثیر زمان و مکان در مصادیق جدید مسابقه
    در شرع مقدّس اسلام مسابقه با برد و باخت حرام است‌‌، مگر در اسب سواری و تیراندازی و شنا که در این سه مورد چون جنبه عقلایی دارد و مقدمه ایجاد قدرت در مقابل دشمن است شرع مقدّس برد و باخت را تجویز کرده است‌.
    این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.