پایان نامه رایگان درمورد روابط اجتماعی و آیات الاحکام

دانلود پایان نامه

1-3-2-3. اختصار در عبارات
در میان کتب استدلالی فقه گاه به آثاری بر می‌خوریم که در جامعیّت استدلال همچون جواهرند‌‌، امّا در بیان مطالب و رعایت اختصار نمی‌توان آنها را چون جواهر دانست‌. چرا که عبارات در کتاب جواهر چونان تنظیم شده است که با کمترین حذف و اضافه در آن نقصان پدید می‌آید و در هیچ صفحه یا هیچ بابی از ابواب این کتاب با مطلبی مواجه نمی‌شویم که بیان آن زاید باشد. نوع بیان و شیوه‌ی نگارش مخصوصا در کتابهایی فقهی کار بسیار دشواری است چراکه گاهی نویسنده فکر می‌کند مثلا فلان لفظ یا اصطلاح را اگر توضیح ندهد مخاطب و فهم دچار مشکل می‌شود حال آنکه گنجاندن مطلب اضافی در بین یک مبحث گاهی خواننده را سردرگم کرده و از موضوع اصلی دور می‌کند. این از جمله مسائلی است که صاحب جواهر بسیار به آن توجه داشته است.

  • 1-3-2-4. یکنواختی مباحث همه‌ی ابواب
    معمولاً شرایط محیط و اوضاع و احوال و زمان و سن و سال آدمی در روحیّات و توان علمی هر کس تأثیر می گذارد. و همین امور مشابه سبب می گردد که یک اثر فقهی و علمی از یکنواختی خارج می شود.
    مثلاً در بسیاری از کتابها می بینیم که عبارات ثقیل و سنگین در اوایل کتاب به عباراتی متوسط در اواسط کتاب و به عباراتی مختصر در پایان کتاب تبدیل می شوند. با آنکه نگارش کتاب جواهر حدود 25 سال زمان برده است،‌ تشخیص این امر که کدام مبحث در اوایل تدوین شده و کدام مباحث بعد از آن به رشته ی تحریر درآمده‌‌، کاری دشوار است و این از ویژگی‌های ممتاز این دائره المعارف بزرگ فقهی است که باید مورد تأمّل قرار گیرد.
    1-3-2-5. نگرش جامع به ادلّه برای استنباط
    از آنجا که صاحب جواهر را فقیهی همه سونگر می‌دانند‌‌، زیرا صاحب جواهر برخلاف برخی از کتب فقهی که تنها به آیات و روایات پرداخته‌اند.
    تلاش آن بزرگوار برآن بوده که در طرح مباحث از علوم دیگری مانند علم کلام‌‌، ادبیّات‌‌، تاریخ‌‌، فلسفه و‌… بهره کافی را ببرد و جالب آنکه با استفاده از همین علوم در مباحث تحقیقی‌اش گاه مباحثی را مطرح می‌کند که در جایگاه خودش نو و بدون نمونه در کتب دیگر است‌.
    1-3-2-6. توجه به دنیای معاصر
    از ویژگی‌های بارز کتاب جواهر توجه صاحب جواهر به دنیای پیرامون و معاصر خویش است.
    برای یک فقیه جامع نگر این یک ضرورت است‌‌، زیرا هرچند تشخیص موضوع را وظیفه مکلّف بدانیم‌‌، امّا شناخت و اشراف بر موضوعات برای استنباط حکم تأثیر بسزایی دارد و همین امر باعث بوجود آمدن فروع جدید فقهی می شود.
    صاحب جواهر از جمله فقهایی است که مطابق با جنبش‌های علمی‌‌، اجتماعی و تکاملی زمان به حرکت فقهی خود که بی شک بی ارتباط با آن حرکت‌ها نیست‌‌، گام برداشته است‌. به این معنا که اوضاع جغرافیایی مسلمین و علوم آنان و سیر عملی غرب را منظور نظر داشته است آن هم در عصری که اکثر فقها کمتر توجّه خود را به این گونه امور معطوف می‌کردند.
    مثلاً ایشان در باب سحر و جادو به اعمالی که در زمان وی در اروپا انجام می شد، اشاره می‌کند و می گوید: ” هر امر غریبی، سحر نیست‌. زیرا بسیاری از علوم مانند علم هیئت و جفر و اسرار جفر و غیر آن از سوی شخص دانا و عالم به آن علوم برخی آثار عجیب و غریب بروز می‌کند و برای تو بس است‌‌، آنچه فرنگ در این زمینه از برخی غرائب انجام می دهد و اینها قطعاً از سحر حرام نیست‌…”.
    از این رو می توان صاحب جواهر را تجلّی فرمایش معصومین (ع) که عالم و دانشمند دین شناس را “عارفاً بزمانه” می دانند‌‌، دانست‌.
    درباره‌ی صاحب جواهر باید این نکته را متذکر شد که با توجه به متن کتاب جواهر می‌توان فهمید که فهم دقیق و نقل صحیح و امانت‌داری ایشان نشان از شخصیت بزرگوارانه او دارد که گاهی با تعبیر ظاهر‌‌، گاهی به صراحت و گاه به میل تعبیر می کنند و بین آنچه خود در کتابها دیده با آنچه از کتاب دیگر نقل شده‌‌، تفاوت قائل است‌.
    بیشترین مراجعه‌ی ایشان بعد از قرآن و کتب روایی مثل وسائل الشیعه و تهذیب الکلام به کتابهایی همچون ” ذکری الشیعه ” و مدارک الاحکام می باشد. البته توجه وافر ایشان به کتب تفسیری را نیز نباید از نظر دور داشت‌.
    ویژگی‌های کتاب جواهر بسیار منحصر بفرد و جامع است و کمتر کتابی را می‌توانیم بیابیم که این ویژگی‌ها را داشته باشد. کتابی با گستردگی فوق العاده که مجتهدان را در مقام استنباط از مراجعه به کتب فقهی دیگر بی‌نیاز می‌کند – مسایل جزئی و فرعی زیادی در آن به چشم می خورد – احاطه ی کامل نویسنده به اقول علمای سلف و علمای هم عصر خود و جمع آوری بسیاری از مطالب فقهی و نظرات علماء و حرج و تعدیل آنها‌‌، از ویژگی‌ها و برجستگی‌های این کتاب ارزشمند می باشد.
    1-3-3. شیوه‌های استنباط در جواهر الکلام
    در این مبحث به طرح چند دیدگاه مهم صاحب جواهر که در شیوه ی استنباط فقهی وی تأثیر زیادی داشته است، می پردازیم:
    1-3-3-1. آیات الاحکام در جواهر الاحکام
    قرآن کریم حاوی تعالیم گوناکون در زمینه‌های انسان‌‌، اخلاق‌‌، عقاید‌‌، تاریخ‌‌، آفرینش و‌… و چگونگی ارتباط انسان با خداوند و روابط اجتماعی را بیان می‌کند.
    مرجع تبیین احکام در صدر اسلام حضرت نبی اکرم(ص) بوده اند‌‌، چرا که خود قرآن بر این موضوع تصریح می‌کند : «فانّما علیک البَلاغ‌…»، «و انزلنا علیک الذکر لتبیّن للنّاس ما نُزّل الیهم».
    بعد از پیامبر اکرم(ص) جایگاه تفسیر و بیان احکام الهی تنها در انحصار امامان معصوم به عنوان جانشینان آن حضرت و برخوردار از علم لدّنی و معصوم از خطا و گناه به روشنگری آیات الهی و احکام پرداختند.
    این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.