پایان نامه رایگان درمورد برقراری ارتباط با دانش آموزان و برنامه های آموزشی تربیت معلم

امروزه،کیفیت معلم به عنوان یکی از عوامل تعیین کننده کیفیت آموزش و پرورش قلمداد میشود و همانگونه که پیش از این اشاره شد عواملی چون میزان تحصیلات، آموزشهای لازم برای تعلیم، علاقه و انگیزه به تدریس تعهد و مسئولیت در امر آموزش، میزان تجربه و میزان حقوق و دستمزد دریافتی در کیفیت معلم موثر هستند.
Widget not in any sidebars

آموزش، از جمله مهمترین عوامل موثر بر کیفیت معلم است آموزش معلمان یک امر تخصصی است و شیوههای خاص خود را دارد، چنانچه معلم در خصوص نحوه ارائه مطالب روشهای ارتباط با دانش آموزان، شیوههای استفاده از منابع علمی مورد نیاز و … آموزشهای لازم را دریافت نماید کیفیت تدریسش ارتقا خواهد یافت.
امروزه در اکثر کشورهای در حال توسعه، دورههای متنوع تربیت معلم وجود دارد. زیرا علاوه بر میزان تحصیلات، معلمین بایستی از شیوههای آموزشی اطلاع کافی داشته باشند. اکنون آموزش دروس علوم و ریاضی در دوره های ابتدایی و راهنمایی نیازمند متون خاص خود میباشد. کم بودن تسلط معلم بر متون، تفهیم مطالب را با مشکلات بسیاری مواجه خواهد ساخت.
بنابراین، چنانچه معلمین از آموزشهای لازم برخوردار شوند، نه تنها کیفیت آموزش آنها بهتر خواهد شد بلکه معلم خوب، مانع افت تحصیلی و تکرار پایه میگردد و از آن طریق در کاهش هزینههای آموزش در سطح ملی تاثیر بسزایی دارد.
تغییرات سریع اجتماعی و پیشرفت دانش بشری در دورههای کوتاه مدت از ویژگیهای اصلی جوامع امروزی است. معلمان به عنوان عرضه کنندگان علم لازم است در جریان این تغییرات قرار گیرند و دانش، مهارت و بینش خود را متناسب با وضعیت جامعه خود توسعه دهند. اهمیت موضوع با گذر از دورههای ابتدایی و راهنمایی به دوره متوسطه بیشتر میشود. در این دوره آموزش دروس تا حد زیادی تخصصی شده است و لزوم برخورداری دبیران از یافته های جدید رشتهای را که در آن تدریس میکنند به مراتب بیشتر از سایر دوره های تحصیلی است. با اعتقاد به اینکه دبیران باید آموزشهای لازم را فرا گیرند و همگام با رشد علم و تکنولوژی معلومات خود را افزایش دهند و حتی هدایت کننده تحولات و پیشرفتهای جدید باشند نباید انتظار داشت که در حد یک دانشمند باشند بلکه در حد ضرورت از مواد و محتوای رشته های تخصصی خود آگاه باشند.
در کشورهای مختلف جهان آموزش دبیران دبیرستان بین 3 تا 5 سال طول میکشد اکثر کشورها 4 سال تعداد کمی 3 تا 5 سال آموزش می بینند. بنابراین لازم است همه دبیران دبیرستانها تحصیلات دانشگاهی داشته باشند و در رشته تحصیلی خود متخصص باشند. به عبارت دیگر در آن رشته مدرک (حداقل) لیسانس داشته باشند زیرا تحقیقات نشان داده است که دبیران با تحصیلات دانشگاهی، دانش آموزان خود را بهتر از دبیران بدون تحصیلات دانشگاهی آموزش و ارتقاء تحصیلی میدهند در دنیای پیشرفته امروز داشتن مدرک لیسانس نه تنها برای دبیران دبیرستان لازم است، بلکه برای معلمان سایر دورهها نیز ضروری است. چنانچه این امر در بعضی ممالک سالها پیش بوقوع پیوسته است در سال 1981ـ49 درصد دوره های مختلف مدارس آمریکا لیسانس و50 درصد آنها درجات فوق لیسانس و بالاتر را داشته اند.
آموزشهای لازم برای همه معلمان شامل معلومات عمومی، مهارت در موضوع تدریس، تسلط بر روانشناسی تربیتی و شیوههای تدریس است و معلم باید علاوه بر آگاهی کامل از موضوع درس روانشناسی تربیتی و استراتژیهای تدریس را هم بداند. او باید از نیازها و علایق دانش آموزان به خوبی آگاه باشد و بتواند علاقمندی دانش آموزان را به درس افزایش دهد. همچنین معلم باید آمال و آرزو و احساسهای دانش آموزان را برای بهبود کیفیت تدریس مد نظر قرار دهد و در کنار همه این تواناییها قدرت اداره کلاس را نیز داشته باشد.
2-10 ضرورت آموزش مداوم و دانش افزایی
معلمان و به ویژه دبیران باید متناسب با پیشرفت زمان دانسته های خود را توسعه داده و از یافتههای جدید رشته تحصیلی و مورد تدریس خود آگاه شوند.
اگر دبیران به مطالب فرا گرفته زمان تحصیل خود اکتفا کنند و یا به محتوای کتب مورد تدریس بسنده نمایند. نقش چندانی در توسعه علوم بشری نخواهند داشت. در نتیجه دانش آموزان آنها از تحولات علمی بی خبر مانده و توانایی تطبیق با شرایط جدید اجتماعی سیاسی و علمی را بدست نخواهند داشت. بنابراین، ضروری است در برنامهریزیهای کلان نیروی انسانی جایگاه ویژهای برای آموزشهای مداوم برای دبیران در نظر گرفته شود و تدابیر لازم برای تشویق آنان به شرکت در دورههای دانش افزایی بکار گرفته شود. داشتن معلومات عمومی از یک طرف و اطلاعات لازم و کافی در رشته و موضوع تدریس از طرف دیگر برای یک معلم خوب و شایسته لازم است، اما کافی نیست. معلم علاوه بر شایستگی عقلانی و صلاحیت علمی نه تنها باید دارای اطلاعات و نگرشهای تربیتی لازم باشد. بلکه بتواند آنها را در عرصه عمل یعنی آموختن و هدایت کردن به مورد اجرا بگذارد. به این مناسبت است که در اکثر کشورها آموزش و پرورش معلم بویژه در نیم قرن اخیر از اهمیت خاصی برخوردار است.
2-11آموزش ضمن خدمت
تلاش نظامهای آموزشی برای ایجاد و توسعه آموزشهای ضمن خدمت به خاطر اهمیت و تاثیری است که این آموزشها بر عملکرد معلمان می گذارد در اکثر نظامهای آموزشی ارتقاء سطح مهارتهای معلم و کمک به او در استفاده از تکنولوژی جدید تدریس و یافتههای جدید علمی در رشته مورد تدریس از اهداف آموزش ضمن خدمت است.
آموزش ضمن خدمت، اگر موثرتر از آموزش قبل از خدمت نباشد در مجموع کمتر از آن نیست. این آموزش روش موثری در اجرای اصلاحات آموزشی یا معرفی تکنولوژی یا روشهای آموزشی جدید است. آموزش ضمن خدمت صرفاً در نظام تعلیم و تربیت صورت نمیگیرد. زمان صرف شده در کار یا کسب مهارت در بخش اقتصادی یا نزدیک کردن دانش و فنون به هم منافع بسیاری در بر دارد. جهان به طور کلی با چنان سرعتی دارد دگرگون میشود که معلمان هم مانند دیگر گروههای حرفهای باید با این واقعیت روبرو شوند که آموزشهای اولیه آنان در بقیه عمرشان چندان کارساز نخواهد بود. آنها باید در سرتاسر زندگی شغلی دانش خود را تقویت و روز آمد کنند. باید موازنهای دقیق میان موضوع تدریس و صلاحیت تدریس برقرار گردد. در بعضی از کشورها نظام آموزشی به دلیل نادیده گرفتن تدریس و در بعضی دیگر به دلیل تأکید بیش از اندازه به این روش مورد انتقاد قرار میگیرد.
2-12ویژگیهای دوره آموزشی معلمان
در مورد ویژگیهای دوره آموزشی مناسب برای معلمان دیدگاههای متفاوتی وجود دارد. به تناسب دورهای که معلم در آن مشغول به تدریس است یا رشته تحصیلی وی و یا تغییرات ایجاد شده در محتوای دروسی که معلم تدریس میکند میتوان دورههای آموزشی را طراحی کرد. به هر حال یک دوره آموزشی معلمان باید کسب دانش و مهارتهای زیر را برای آنها میسر سازد.
دانش پایه لازم درباره موضوع درسی، کسب تجربه درباره فعالیتهای یادگیری، اطلاعاتی درباره چگونگی تدوین برنامههای درسی، فهمیدن هدفهای برنامه درسی و برقراری ارتباط بین تجربههای یادگیری و هدفها.
درک نقش معلم در بکار بردن برنامه اصول سازماندهی کلاس و نوع برقراری ارتباط با دانش آموزان.
مهارت اداره کلاس و تضمین پیشرفت دانش آموزان فرصتی برای خودسازی و رشد مداوم.
2-13 اهمیت فراگیری مهارتهای تدریس
انتقال اطلاعات، برقراری ارتباط بین معلم و دانش آموز و هدایت جریان یاددهی ـ یادگیری از جمله مهارتهایی است که بیشتر از مسیر آموزش کسب میشوند. اگر چه داشتن معلومات تخصصی در رشته تدریس امری ضروری است اما، بدون بکارگیری شیوههای برقراری ارتباطی موثر در فرآیند تدریس معلومات تخصصی به موضوعات قابل درک برای دانش آموز تبدیل نمیشود. در مورد اینکه تدریس از کدام نوع مهارتهاست و آیا مبنای علمی مشخصی دارد میان صاحبنظران اختلاف نظرهایی وجود دارد.
آیا تدریس یک فن است؟ یا یک هنر؟ و چگونه میتوان بر آن مبنای علمی در نظر گرفت؟ تدریس عبارت است از هر فعالیتی که از جانب یک فرد به منظور تسهیل یادگیری فرد دیگری انجام میپذیرد تدریس به عنوان یک هنرعملی، لازم است به منزله فرآیندی که نیازمند شهود خلاقیت فی البداهگی و آشکارسازی مکنونات است شناخته شود. همچنین زمانی که تدریس بصورت ارتباط رو در روی معلم و فراگیر جریان مییابد میتوان چهره زیبایی شناختی تدریس را مشاهده کرد. تدریس به مثابه یک فن رویکرد دیگری است که در آن معلم روشهای مختلف یاد دهی را ماهرانه انجام میدهد و عمل او یک فعالیت تکنیکی است مانند فن پرسش و پاسخ یا مهارت ایجاد انگیزه. گیج مبنای علمی هنر تدریس را متشکل از روابط متغیرها و تعاملهای پیچیده آن میداند که تکلیف تعاملهای پیچیده را بایستی معلم در مقام یک هنرمند روشن سازد. فعالیت یاددهی هم در یک رویکرد مهارتی، هم هنری و هم علمی تحت تاثیر دورههای آموزشی است که برای معلمان طراحی میشود.
مطالعه در نظامهای آموزشیای که کارایی در آنها در سطح پائینی قرار دارد نشان داده است که: یکی از عوامل پائین بودن کارایی، شیوه های تدریس معلمان است. بعبارت دیگر برای داشتن آموزش و پرورش کارا تدریس نیز باید کار آمد باشد.
تدریس کارآمد، فعالیتی پیچیده است که با دانش تخصصی در زمینه موضوع، چگونگی یادگیری دانشآموزان، راههای شناخت آنان و همچنین آشنایی باشیوههای مختلف تدریس و مهارت در بکارگیری این شیوه ها سروکار دارد. علاوه بر ویژگیهای شخصی و علاقمندی درونی به آموزش و یاد دهی (که این ویژگی نیز در اثر آموزش و تجربه کسب شدنی است) بسیاری از ویژگیهای تدریس کارآمد را میتوان از طریق آموزش به معلم و فراهم آوردن شرایط مناسب برای تدریس بوجودآورد. ایجاد برنامههای مناسب آموزش قبل از خدمت- ضمن خدمت ،ایجاد شرایط مناسب حمایتی- تخصصی، تشکیل جلسات بحث و گفتگو،سمینارهای تخصصی در زمینه های مختلف یاددهی ـ یادگیری زمینه ساز رشد دانش، نگرش و مهارت معلم برای تدریس کارآمد خواهد بود.
2-14 برنامه های آموزشی تربیت معلم
برنامه های درسی تربیت معلم از هدفهای تربیت معلم ناشی میشود. هدف تربیت معلم، از آن مجموعه تواناییهایی که از یک معلم آزموده انتظار میرود تاثیر میپذیرد.
شایستگی و اهلیت معلم را برای اشتغال در کار آموزش و پرورش را در سه بعد اساسی زیر باید دید.