پایان نامه در دوران پیش از اسلام و جاذبه‌های گردشگری


Widget not in any sidebars

3- انگیزه‌ها و اهداف مسافرت
2-1-3-تاریخچه گردشگری
بشر اولیه از آغاز در سطح زمین به دنبال کنجکاوی، شناخت طبیعت و برای یافتن غذا، پناهگاه، فرار از خطر و کسب امنیت و گذران اوقات فراغت، در زمین به جستجو و گردش مشغول بوده‌ است. با گذشت زمان چنین حرکت‌ها و جنبش‌هایی به صورت میل به گردش همراه با شور و نشاط، ماجراجویی و اکتشاف تغییر شکل داد و امروزه میل به سیر و سفر به عنوان گردشگری مطرح گردیده است. درطو ل تاریخ همیشه افراد ثروتمند برای دیدن اماکن دیدنی و شاهکارهای هنری، آموختن زبانی جدید و تجربه کردن فرهنگی متفاوت، همراه با چشیدن طعم غذاهای تازه به نقاط مختلف دنیا سفر می‌کردند.
پدیده‌ی گردشگری ریشه در حرکت و جا به جایی دارد و تحرک بخش لاینفک زندگی انسان‌هاست. از این رو می‌توان گفت که تاریخ صنعت گردشگری شاید به قدمت فعالیت‌های نوع بشر است و فقط اشکال و اهداف آن متفاوت بوده است(حیدری،11:1389).
گردشگری پدیده‌ای است کهن که از دیر زمان در جوامع انسانی وجود داشته است و به تدریج در طی مراحل تاریخی مختلف، به موضع فنی، اقتصادی و اجتماعی کنونی رسیده است.گردشگری بر بنیاد عامل اساسی سفر و جا به جایی قرار دارد. در نتیجه دگرگونی‌های آن تابع تغییرات مختلفی از قبیل دگرگونی‌های ناشی از انگیزه سفر و وسیله حمل و نقل می‌باشد.انسان از دیرباز برای رهایی از تنهایی و سختی و نیز وابستگی های محلی و عادات و آداب و رسوم یکنواخت و مکرر زندگی دست به سفر می‌زده‌ است(رضوانی، 27:1379).
از گذشته‌های دور مردم به منظور خرید، گشت‌وگذار، بازدید از اماکن تاریخی و شهرهای بزرگ، با ابتدایی‌ترین وسایل به سفر می‌رفتند. آنان اغلب در قالب کاروان و بطور دسته‌جمعی سفر می‌کردند. بسیاری از این کاروان‌ها راهنمایانی نیز داشتند. سفرهای فردی نادر و خطرناک بود. شاید بتوان سومریان را اولین قومی دانست که اقدام به سفرهای تجاری می‌کردند. در مصر حدود پنج هزار سال پیش سفرهای دریایی آغاز شد. پس از اختراع چرخ، چرخ و ارابه‌های چرخدار را از هر راهی نمی‌توانستند عبور دهند. به همین منظور راه‌ها ساخته شدند. اورها، بابلیان، مصریان، ایرانیان و یونانیان در این زمینه پیشگام بودند. آتن از نیمه دوم قرن پنجم پیش از میلاد به شهری با جاذبه‌های فراوان برای گردشگری تبدیل شده بود. اما امپراطوری روم با ثروت و امکاناتی که برای مردمانش فراهم کرده بود و جاده‌ها و جاذبه‌های گردشگری و امکانات اقامت مسافران، جزء اولین کشورهایی بود که نوعی از گردشگری را پایه‌گذاری کرد که به سبک و سیاق گردشگری امروزی نزدیک است. رومی‌ها برای دیدن بناهای تاریخی مانند معابد مشهور در مدیترانه به ویژه اهرام و آثار تاریخی مصر سفر می‌کردند. یونان و آسیای صغیر محل بازی‌های المپیک، آب‌گرم‌های طبی، استراحتگاه‌های ساحلی، تماشاخانه‌ها، جشن‌ها و رقابت‌های پهلوانی از جاذبه‌های گردشگری آن دوران به شمار می‌آ‌ید(الوانی و پیروز بخت، 19:1385).
قدیمی‌ترین اشکال گردشگری که در اروپا بسیار رایج بوده، مسافرت‌های اشراف و شاهزاده‌های جوان بوده است که به منظور آشنایی با شیوه‌های مختلف حکومت و زندگی مردم به نقاط مختلف صورت می‌گرفته است. چنین مسافرت‌هایی جزئی از برنامه‌های سنتی آموزش و پرورش آنان را تشکیل می‌داده که بعضاً تدارک آن توسط سازمان‌های ویژه‌ای که مأموریت ترتیب دادن آن را به عهده داشتند انجام می‌گرفته است. گردشگری و سفر از جمله عادات قدیم طبقه حاکم و ثروتمند بوده است، هاردین، امپراطور رم در فاصله سالهای 117 تا 138 میلادی به قصد سیاحت و نظاره لحظه طلوع آفتاب از ستیغ قله اتنا رنج سفر را بر خود هموار کرد تا به خواسته‌هایش دست یابد و رومیان صاحب مال و جاه و مقام نیز همواره به منظور اقامت و کسب درآمد و گذران اوقات فراغت، خانه‌هایی را در روستاهای پیرامونی شهر محل سکونت خود خریداری کرده و مورد استفاده قرار می‌دادند. (رضوانی، 27:1379).
در تمامی دوران باستان (قبل از اسلام) شهرها، راه‌ها، اقامتگاه‌ها در امپراطوری ایران در حال گسترش بودند و به دلیل وجود یک امنیت نسبی سفر نیز در بین بازرگانان و اشراف رواج داشت. نوشته‌هایی در دست است که از سفر بعضی از یونانیان و رومیان به ایران در دوران پیش از اسلام حکایت دارد. پس از ورود اعراب مسلمان به ایران تا قرن‌ها وضعیت آبادانی در ایران رو به اضمحلال گذاشت، با این حال به دلیل بنیان‌هایی که از دوران باستان در ایران وجود داشت از رونق و امکانات سفر برخوردار بود. از آنجا که مسلمانان در پی فتح و اکتشاف دیگر سرزمین‌ها بودند جهانگردی در قرون 9 و 10 میلادی به بعد در ایران رواج یافت. از جمله معروف‌ترین جهانگردان این دوران می‌توان ناصرخسرو قبادیانی (قرن 9 میلادی) اشاره کرد. از سوی دیگر به تدریج و به ویژه طی قرون هفتم به بعد جهانگردان غربی نیز در پی سفر به شرق و از جمله ایران برآمدند. در قرون اولیه دوران اسلامی به پیروی از دوران پیش از اسلام سعی شد اقامتگاه‌هایی در ایران تأسیس شود که بسیاری از آنها همچنان بر جای مانده است (همایون،65:1385).
ایران در در دوران صفویه (قرون 16 و 17 میلادی) و به خصوص در دوره شاه عباس اول به عنوان کشوری جذاب نظر بسیاری از جهانگردان اروپایی را به خود جلب کرد. دوره سلطنت «شاه عباس اول» تا انقراض سلسله صفوی را می‌توان یکی از مهمترین ادوار توسعه جهانگردی در ایران به حساب آورد، این توسعه به چند عامل بستگی داشت که مهمترین آنها عبارت بود از امنیت و توسعه راه‌های ارتباطی و تأسیسات اقامت(همایون، 68:1385).
در مورد تاریخچه‌ی گردشگری در شهرستان هریس اطلاعات دقیقی در دست نیست ولی با توجه به موقعیت این منطقه و قرار گرفتن این شهرستان در یکی از استان‌های گردشگرپذیر و همچنین پیشینه‌ی تاریخی این شهرستان و وجود آب و هوای مناسب این منطقه و نیز وجود جاذبه‌های متعدد، می توان حدس زد که گردشگری در این منطقه، سابقه‌ی کهن دارد.

2-1-4-تأثیرات گردشگری
1-افزایش درآمد
وقتی گردشگران به مکانی وارد می‌شوند، الزاماً باید هزینه‌هایی را در آن مکان بپردازند مثل هزینه غذا و هزینه محل اقامت و هتل و مهمانخانه، هزینه تفریحات، هزینه حمل و نقل، هزینه گشت‌ها، تورها و همچنین پولی که بابت خرید سوغاتی و کالای بومی آن منطقه می‌پردازند و هزینه ورود به موزه یا مکان دیدنی، این هزینه‌ها از طریق پولی که وارد منطقه میزبان می‌کنند باعث رونق اقتصادی آن منطقه می‌شوند. به همین علت به گردشگری صادرات نامرئی هم می‌گویند.
2-ایجاد شغل
با توسعه فعالیت‌های جهانگردی زمینه برای ایجاد اشتغال فراهم می‌شود و این امر برای کشور‌هایی که با جمعیت جوان و متقاضی روبه رو هستند بسیار مفید است. از هر ده نفرگردشگر که وارد کشور میزبان می‌شود یک فرصت شغلی ایجاد می‌گردد.
3-تقویت درک فرهنگی
گردشگری می‌تواند اعتماد به نفس ایجاد کند و مشوقی برای حفظ هنرهای سنتی وصنایع‌دستی، دانش سنتی و روش‌هایی باشد که منجر به استفاده پایدار از تنوع زیستی می‌شود. با این حال تعامل بین گردشگری و ارزش‌های فرهنگی محلی پیچیده است.
4-فراهم نمودن فرصت‌های جدید برای فروش محصولات خاص
مسلم است که فعالیت‌های صنعتی خاص، تا حد زیادی به وسیله نیازهای گردشگران تعیین می‌شود. کار در هتل‌ها و رستوران‌ها، خدمات فرهنگی و تفریحی، خدمات حمل و نقل، برگزاری سفر، تولید صنایع‌دستی و گردشگری و غیره. به علاوه گردشگری، محرک تجارت در طیف گسترده‌ای از حوزه‌های مرتبط از قبیل ساخت و ساز، خدمات مالی، تجارت، صنایع غذایی، صنایع روشنایی، فعالیت‌های فرهنگی-هنری یا خدمات کلی عمومی)حمل و نقل محلی، پست، تلفن، تبادل ارز و غیره) است.
5-بهبود کیفیت محیط‌زیست
گردشگری منجر به بهبود کیفیت محیط‌زیست می‌شود، زیرا گردشگر ترجیح می‌دهد مکان‌های تمیز، جذاب و به دور از آلودگی را بازدید کند. از نظر گردشگران، یکی از شرایط اساسی گردشگری، یک محیط تمیز و به دور از درگیری‌های اجتماعی است.
2-1-5-اشکال گردشگری
با توجه به طول مدت مسافرت، نوع تأسیساتی که به خدمت گرفته می‌شود،فصل و چگونگی سازماندهی مسافرت، همچنین انگیزه‌های گوناگون که موجب پیدایش یک جریان گردشگری می‌شوند، می‌توان اشکال مختلفی از گردشگری را از یکدیگر تمیز داد. لیکن عواملی که برای طبقه‌بندی اشکال مختلف گردشگری مورد استفاده قرار می‌گیرند یکسان نیستند. تا قبل از جنگ جهانی اول، امکان تفکیک اشکال گردشگری با توجه به طبقات اجتماعی وجود نداشت، در حالی که امروزه باید عواملی را مورد استفاده قرار داد که این عوامل شامل عامل زمان، مکان و انگیزه و هدف است. با توجه به مدت زمان اقامت و یا به عبارت دیگر طول مدت مسافرت، می‌توان از گردشگری کوتاه‌مدت و گردشگری درازمدت صحبت نمود و آن‌ها را از یکدیگر تفکیک نمود. فصل سال نیز می‌تواند دو نوع از گردشگری را که شامل گردشگری زمستانی(از آبان تا فروردین) و گردشگری تابستانی( از اردیبهشت تا مهرماه) است، مشخص نماید. مکان مسافرت و یا محل اقامتی که گردشگر انتخاب می‌کند نیز شکل معینی را عرضه می‌دارد. اقامت ممکن است در هتل، ویلای شخصی، کمپینگ و یا خانه‌های اجاره‌ای باشد. انجام چنین مسافرت‌هایی معمولاً توسط وسایل حمل و نقل زمینی، هوایی و یا دریایی صورت می‌گیرد که این عامل نیز خود می‌تواند شکل خاصی از گردشگری به نام گردشگری زمینی، هوایی و دریایی را به وجود آورد.انگیزه و هدف نیز می‌تواند عاملی برای گردشگری و مسافرت باشد. مجموعه چنین عواملی در کنار سایر خواسته‌ها، نیازها و اهدف انسان، اشکال متنوعی از مسافرت‌های گردشگری را به وجود می‌آورند(رضوانی، 18:1379).
2-1-5-1-گردشگری تفریحی و استفاده از تعطیلات
این نوع گردشگری شامل افراد یا گروه‌هایی است که جهت استفاده از تعطیلات، تفریح، استراحت، استفاده از آب و هوای گرمتر یا خنک تر از محل اقامت خود به مسافرت می‌روند. نیاز به مسافرت برای تفریح و استفاده از مرخصی‌های سالیانه و تعطیلات معمولاً با میزان درآمد، سطوح آموزش، میزان جمعیت، درصد شهرنشینی، طول مدت تعطیلات و اوقات فراغت در رابطه است. در انتخاب شهر و یا کشور محل اقامت نیز عواملی مانند هزینه رفت و برگشت، هزینه هتل، غذا و نوشیدنی و خریدهای اضافی مؤثر است. با توجه به نزدیکی این شهرستان به مرکز استان و اقلیم مناسب منطقه به خصوص در فصول گرم سال و همچنین هزینه‌ی پایین، این شکل از گردشگری در این منطقه بسیار رایج است و گردشگران زیادی تعطیلات آخر هفته و کوتاه‌مدت خود را در این منطقه سپری می‌کنند.