پایان نامه درباره پرونده های کیفری:تاثیر پذیری ناخودآگاه‌

تاثیر پذیری ناخودآگاه‌

اين اثر پذيري براي شهود به نحوي ناخود آگاه است. گذشت زمان بين زمان تحمل شهادت و زمان اداي شهادت باعث کمرنگ شدن حافظه شاهد گشته و يافته هاي روانشناسي جنائي نشان مي دهد که خاطرات با گذشت زمان ساده تر مي شوند يا اينکه در مقوله اي به هم در مي آيند و در تکميل مجدد آن براي يادآوري ذهن متحمل فشار بيشتري مي شود و به علت تاثير بيشتر نقش تداعي اشتباهات بيشتر در آن راه مي يابد[1] . از سوي ديگر اين ياد آوري جزئيات نا صحيحي را به خاطرات وارد مي كند که با قدرتي هر چه تمامتر در حافظه سامان مي يابند و از آغاز اين لحظه خاطراتي را که بر زبان مي آوريم جانشين خاطراتي مي شوند که قبلا درک کرده بوديم . اخبار بازتاب داده شده از جرایم رسانه ای شده نمونه ی بارز اين خاطرات است و در این گزارش ها ضمن اینکه سعی می شود تمام ابعاد واقعه توصیف شود ، برداشت های شخصی گزارشگران که در این اخبار بیان می شود موجب اختلال در روند یاد آوری این وقایع برای شهود می گردد.

روانشناسان اين دو نوع اطلاعات را به واقعه اولي يعني آنچه مستقيما درک شده و واقعه ي ثانوي يعني آنچه از قول ديگران شنيده مي شود تقسيم مي کنند امری که باعث مي شود شاهد به طور ناخود آگاه در واقعه ي اولي تغييراتي داده وادراک ساده سمعي خود را به داستاني پيچيده تبديل کرده ودر آن اطلاعاتي راه يافته اند که از جاي ديگر کسب کرده است[2] . با توجه به مطالبي که در خصوص محتوی و ويژگي هاي اخبار جنائي بيان شد و اينکه اخبار رسانه در خصوص واقعه مجرمانه به نکات فني بها نداده نشده و به آنها اشاره نمي شود حال آنکه آنچه براي قضات در اداي شهادت مهم است همين نکات فني است که با توجه به عدم انعکاس آن در رسانه ومرور زمان دستخوش تغيير شده و در حافظه ی  شاهد کمرنگ مي گردد و در مقابل اطلاعاتي که در رسانه ها مطرح شده و فاقد ارزش فنی مي باشد برجسته شده و کيفيت اداي شهادت را به شدت تحت تاثير قرار مي دهد، تاثیر این اخبار بر اظهارات شهود غیر قابل انکار می‌گردد.

 

گفتار دوم : دروغ خود آگاه

روانشناسان علل عمده دروغ های خود آگاه توسط شهود را ترس مي دانند به اين ترتيب که ترس از خطر مي تواند منبع القاي شهادت دروغ يا دست کم کتمان باشد . بخصوص شاهد از اين مي ترسد که در مظان اتهام شرکت در جرم قرار گيرد .[3]اين ترس به خصوص زماني بيشتر مي شود که شهود با حضور در دادگاه در مقابل قاضي بايد شهادت دهند و قبل از اداي شهادت نيز طبق درک عواقب شهادت شهود به شهود تذکر داده مي شود که اين امر موجب افزايش ترس از اتهام مشارکت خواهد شد .

در اين حالت با توجه به اينکه رسانه هاي گروهي به بيان گسترده واقعه جرم مي پردازند . شهود ممکن است تصور کنند که اگر چيزي بر خلاف محتويات اخبار بگويند به اتهام شهادت تحت تعقيب قرار خواهد گرفت چون گمان مي کنند که به اطلاعات رسانه ها بيشتر ا زاطلاعات آنها بها داده مي شود[4]. واکنش های مقامات دستگاه قضایی و مصحبه های آن ها و اظهارات قضات دادگاه که افکار عمومی شکل گرفته توسط رسانه ها را به رسمیت می شناسند موجب تقویت این برداشت در شهود می گردد.

همجنین با توجه به تاکيد رسانه ها بر جنبه هاي خاصي از حوادث که باعث جذابيت و جذب مخاطب مي گردد و اینکه در مسائل جنائي هيجان انگيز بيشتر طالب اخبارند وکمتر به صحت اخبار اهميت مي دهند بر وضع رواني گواه اثر مي گذارند . مولفان آمريکايي پرنوولافتوس (1982) در پي بررسي نظامدار تاثير جراید بر شهود  به اين نتيجه رسيد ند که خواندن يک شرح نادرست از رويدادي که فرد شاهد آن بوده است اين تمايل را در وي ايجاد مي کند تا شهادت خود را با اين برداشت جديد که برايش جنبه عمومي دارد منطبق کند[5] .

با توجه به اينکه نوشته ها و گزارشات خبرنگاران برداشت هاي خود از حادثه واقع شده است واز اقبال و توجه عمومي قابل توجهي نيز برخوردار است و در جامعه عموميت یافته و شايع مي شود به راحتي بر اظهارات و خاطرات شهود تاثير گذاشته و شاهد يا مطلع سعي خواهد کرد که اظهارات خود را با آن منطبق کند .

 

 [1] ويلا ، التا – روانشناسي قضائي جلد اول –– ترجمه مهدي کي نيا – انتشارات مجد – چاپ اول- 1374ص 288

[2]– همان – ص 298

[3] – همان – ص 335

 

[4] – فرهمند ، جعفر – جايگاه رسانه هاي گروهي در سياست جنائي -ص 102

 

[5] – دادستان ، پريرخ – روانشناسي جنائي – انتشارات سمت – چاپ اول – 1383 – ص 263

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تاثیر رسانه ای شدن پرونده های کیفری بر رسیدگی قضایی

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *