پایان نامه درباره منافع اقتصادی و درجه حرارت

متحمل ترین باقلا > لوبیا چشم بلبلی > ماش > نخود > عدس > لوبیا معمولی حساس ترین
Widget not in any sidebars

ماش گیاهی است گرمسیری که معمولاً در دمای بالاتر از 16 درجه سانتی گراد رشد می کند و در دمای کمتر از (1- درجه) از بین می رود. این گیاه تابستانه بوده و دارای نیاز حرارتی زیاد و به آب و هوای گرم سازگار است (خیالپرست،1370).
مجموع حرارت مؤثر برای رشد و نمو ارقام دیررس 2400-2300 ، ارقام متوسط رس حدود 2000-1800و در ارقام زودرس 1800-1600 درجه‌ سانتی گراد می‌باشد (مجنون حسینی، 1375).
دمای مناسب برای رشد و نمو ماش 30-25 درجه‌ سانتی‌گراد است و تا 45 درجه‌ سانتی‌گراد را تحمل می‌کند. انواع پاکوتاه ماش نسبت به انواع پابلند آن به درجه حرارت کمتری نیاز دارند. درجه حرارت لازم برای جوانه زدن آن 8 درجه سانتی گراد و چنانچه در طول رشد دما کمتر از 12 درجه باشد به خوبی رشد نمی کند. ماش در مناطق خشک نیمه گرمسیر و گرمسیر، مانند ایران فقط تحت شرایط آبی محصول می دهد. این گیاه به خشکی مقاوم بوده و به ماندابی حساس است. عملکرد دانه و گره بندی در اثر ماندابی کاهش می یابد.
ماش گیاهی است روز کوتاه اما تعداد کمی از واریته های آن به طول روز بی تفاوت هستند. ماش جزو گیاهان روز کوتاه بوده و روزهای بیش از 14 ساعت برای رشد این گیاه مناسب نیست. به طور کلی اگر روزها بلند باشند، نمو آن به تعویق خواهد افتاد. البته عده‌ معدودی از ارقام ماش به طول مدت روشنایی واکنش نشان نمی‌دهند. ماش در مناطق بارانی و خشک کشت می‌شود لیکن مناسب مناطق مرطوب و گرمسیر نمی‌باشد و بارندگی شدید هنگام گل دادن برای آن بسیار مضر است. حتی بادهای مرطوب مانع لقاح گل های بارور در ماش می گردند.
ماش در مناطق خشک، نیمه خشک، نیمه ‌گرمسیر و گرمسیر فقط تحت شرایط آبیاری محصول خوبی تولید می‌کند. در مناطق مرطوب و گرمسیر هندوستان ماش هم در فصل مرطوب و هم در فصل خشک کشت می‌گردد. در فصل مرطوب به آبیاری احتیاجی نداشته و در فصل خشک تا 5 بار آبیاری می‌گردد (مجنون حسینی، 1375).
با افزایش ارتفاع از سطح دریا، گلدهی به تعویق می افتد که این امر احتمالا به دلیل کاهش دماست. ماش سبز در تابستان با تشعشع زیاد و همچنین در فصل بهار زمانی که آسمان ابری است می تواند رشد نماید.
این گیاه به صورت مخلوط با گیاهان بلندی مثل ذرت، لپه هندی و حتی نارگیل قابل کشت است البته مشاهده شده که در شرایط سایه عملکرد ممکن است بیش از 50 درصد نسبت به شرایط نور کامل کاهش یابد (صادقی پور ،1380).
ماش در خاک های مختلف قادر به رشد بوده و در خاک های سبک و غنی از مواد آلی یا اراضی لومی زهکش‌دار و شنی لومی محصول خوبی می‌دهد. اما در خاک های مرطوب سرد و رسی و خاک های آهکی موفقیت چندانی ندارد، به طوری که در خاک های آهکی قلیایی دچار کلروز (زردی) می‌شود. بهترین pH خاک برای کشت ماش بین 6- 5/5 بوده و در نواحی رسوبی واکنش اسیدیته‌ خاک جهت کشت ماش نبایستی بیش از 5/5 باشد (مجنون حسینی، 1375).
1-11- رطوبت
نیاز آبی ماش سبز بویژه در فصل تابستان بالاست. نیاز آبی گیاه با توجه به شرایط اقلیمی و نوع خاک متغیر است. ماش در مناطق خشک نیمه گرمسیری و گرمسیری فقط تحت شرایط آبی محصول میدهد (پارسا و باقری، 1387). کمبود آب خاک عمدهترین عاملی است که باعث کاهش رشد و عملکرد ماش میگردد. این مسأله بویژه در مناطق خشک و نیمه خشک گرمسیری که بارندگی کافی وجود ندارد یک مشکل جدی است ( Thomas et al, 2004).
درمناطق مرطوب گرمسیری هندوستان ماش هم در فصل مرطوب و هم درفصل خشک کاشته میشود. در فصل مرطوب نیازی به آبیاری آن نیست امّا در فصل خشک تا 5 بار آن را آبیاری میکنند. این گیاه به خشکی مقاوم بوده و به ماندابی حساس است. بطور کلی ماش در مراحل اولیه رشد سریع نسبت به مراحل بعدی رشد نیاز بیشتری به آبیاری دارد. در مراحل اولیه رشد هر 7 الی 10 روز و در مراحل بعدی رشد هر 10 الی 12 روز یکبار بایستی آبیاری انجام گیرد (پارسا و باقری، 1387).
ماش از نخود و لوبیای معمولی به خشکی مقاومتر است (مجنون حسینی، 1387). یکی از دلایل مشهور بودن ماش در مقاومت نسبی به خشکی، توانایی آن در توسعه ریشه به اعماق خاک در پاسخ به خشکی است. بعضی از ارقام ماش نسبت به سایرین مقاومت بیشتری به خشکی دارند. هر چند در مقایسه با لوبیای چشم بلبلی مقاومت کمتری به تنش خشکی دارد و کارآیی مصرف آب آن پایین تر است ولی به علّت کوتاه بودن فصل رشدو توانایی فرار از خشکی لاینهای هیبرید ماش رو به گسترش هستند(Whitmore, 2000).
ضابط و همکاران، 1384، در بررسی تنوع و مقایسه عملکرد و اجزای آن تحت دو شرایط آبیاری در 600 اکوتیپ ماش به همراه سه رقم مهر، گوهر و پرتو در دو طرح آگمنت مرکب جداگانه، یکی با آبیاری معمول و دیگری با آبیاری محدود مورد ارزیابی قرار دادند. در مقایسه ارقام شاهد در هر دو شرایط، ارقام پرتو و مهر هیچ گونه اختلاف معنی داری از لحاظ اکثر ویژگیها با یکدیگر نداشتند، در حالیکه رقم گوهر اختلاف معنیداری را با شاهدهای دیگر نشان داد.
مقایسه اکوتیپهای مورد بررسی با واریتههای شاهد نشان داد که اکثر ارقام از لحاظ ارتفاع گیاه و تعداد گره در ساقه برتر از بهترین شاهد بودند، ولی از لحاظ دیگر صفات واریتههای شاهد به طورکلی بهتر از کلیه اکوتیپها بودند.
وقتی که ماش سبز پس از فصل بارانی کشت شود با کاهش رطوبت خاک گیاهان با تنش خشکی مواجه میشوند که اثرات آن شامل کاهش مقدار نسبی آب برگ و کاهش سطح برگ درگیاه میباشد در صورتی که میزان پرولین برگ با افزایش تنش خشکی افزایش مییابد (پارسا و باقری، 1387).
1-12- درجه حرارت
ماش گیاهی است گرمسیری که معمولاً در دمای بالاتر از 16درجه سانتیگراد رشد میکند و به یخبندان حساس است و در دمای کمتر از 1- درجه از بین میرود (پارسا و باقری، 1387 و Winch, 2007). این گیاه تابستانه بوده و دارای نیاز حرارتی زیادی است. انواع پاکوتاه ماش نسبت به انواع پابلند آن به درجه حرارت کمتری نیاز دارد.
ماش از گیاهانی است که برای جوانه زنی به حداقل 8 درجه سانتیگراد دما نیاز دارد. ارقام مختلف ماش در طول دوره رویشی خود به 1600 تا 2400 درجه روز نیاز دارد. ارقام زودرس به 1800-1600 درجه روز- ارقام متوسط رس به 2000-1800 درجه روز و ارقام دیررس به 2400-2300 درجه روز نیاز دارند.
دمای مناسب برای رشد و نمو ماش 25 تا 30 درجه سانتیگراد است و به آسانی بالا رفتن دمای محیط تا 45 درجه سانتیگراد را تحمل میکند (مجنون حسینی، 1387). در ایران در مناطقی که گرمای تابستان به بالاتر از 35 درجه سانتیگراد میرسد، تاریخ کاشت محصولاتی نظیر لوبیا چشم بلبلی و ماش سبز که مقاومت بهتری در برابر گرما دارند را باید طوری انتخاب کرد که گلدهی آنها در نیمه دوم مرداد ماه، پس از کاهش نسبی حرارتهای حداکثر واقع شود و رسیدگی محصول در اواخر مهر تا اوایل آبان تکمیل شده باشد.
بنابراین با کاشت لوبیا چشم بلبلی و ماش در نیمه اول خرداد، این شرایط حاصل میشود. در مناطق دارای زمستان ملایم (مانند دزفول) دو تاریخ کاشت برای کاشت حبوبات گرمادوست وجود دارد: کشت بهاره و کشت تابستانه. ماش و لوبیا چشم بلبلی در اواخر بهمن ماه تا اوایل اسفند ماه زمانی که دمای هوا به 14 تا 16 درجه سانتیگراد میرسد کشت شده و تا اواخر تیر برداشت میگردد. کشت تابستانه ماش پس از برداشت گندم بخاطر منافع اقتصادی آن بیشتر مرسوم است (پارسا و باقری، 1387).
1-13- فتوپریود (طول روز)