پایان نامه جاذبه‌های فرهنگی و مردم‌شناسی و نوجوان و جوان

بقعه خواجه محمد خوشنام
زیارتگاه خواجه محمد خوشنام در شهر خواجه از توابع شهرستان هریس قرار دارد. این زیارتگاه در انتهای خیابان اصلی و در بالای تپه‌ای نزدیک به پارک کوچکی واقع شده است. خواجه محمد خوشنام با هشت واسطه منسوب به حضرت علی(ع) می‌باشد(حبیبی،174:1389).


Widget not in any sidebars

تصویر(3-13): بقعه خواجه محمد خوشنام در شهر خواجه
بقعه‌ی سید صمدبن‌حسین
این بقعه در روستای هرزندیق(هرزنق) در 23 کیلومتری شمال شهر خواجه واقع شده است. این زیارتگاه بر بلندای تپه‌ای در دویست متری شمال روستا واقع شده و به همین دلیل به خوبی از اطراف قابل مشاهده است. دسترسی به این مکان از طریق جاده‌ای که به باغ‌های روستا منتهی می‌شود، امکان‌پذیر است. طبق اعتقاد محلی این امام‌زاده از نوادگان امام سجاد(ع) می‌باشد. این بقعه در تاریخ 1383 شمسی تجدید بنا شده‌است.
مقبره‌ی ارمیای پیامبر
این آرامگاه در روستای جیغه در دهستان بدوستان‌غربی یکی از توابع شهرستان هریس قرار دارد. بنای تازه ساخت فعلی قدمتی کمتر از دوازده سال دارد که دو مناره و یک گنبد آجری با روکش سیمانی نیز آن را زینت یخشیده‌اند. در داخل آرامگاه علاوه بر قبر ارمیای پیغمبر، قبر دیگری وجود دارد که به گفته‌ی راویان محلی متعلق به دختر پیامبر و قبر سومی متعلق به نوه‌ی ایشان می‌باشد. به تازگی با تخصیص اعتباری توسط اداره‌ی کل اوقاف و امور خیریه‌ی استان، این مقبره بازسازی خواهد شد. روستای جیغه یکی از روستاهایی است که در زلزله‌ی 21 مرداد 1391 صددرصد تخریب شده بود.
3-2-4-جاذبه‌های فرهنگی و مردم‌شناسی
استان کهن، زیبا و با اصالت آذربایجان‌شرقی علاوه بر طبیعت منحصر به فرد خود، جاذبه‌های تاریخی و معماری با ارزش و جاذبه‌های اجتماعی بسیار دیدنی، ازجاذبه‌های بی‌شمار فرهنگی نیز برخوردار است. صنایع‌دستی هنرمندانه و زیبای استان آذربایجان‌شرقی تبلور فرهنگ و روحیه هنرشناسی و هنردوستی مردمان این خطه از ایران است. لباس‌های رنگارنگ محلی که هریک دنیایی حرف و سخن با خود دارند، موسیقی و نمایش‌های ملی و محلی، زبان، خط و ادبیات حاکم بر این استان، در مجموع دیدنی‌های کم‌نظیری را فراهم نموده و از این لحاظ نیز استان آذربایجان‌شرقی را به یکی از متنوع‌ترین و دیدنی‌ترین مناطق ایران از لحاظ جاذبه‌های فرهنگی تبدیل کرده است. هریس نیز به عنوان یکی از شهرستان‌های این استان، دارای جاذبه‌های فرهنگی متعددی می‌باشد که توجه به این جاذبه‌ها از طرف مسئولان و متولیان صنعت گردشگری، می‌تواند این عوامل را به عنوان عاملی قوی در جهت جذب گردشگر به کار ببرد و به احیای این عوامل فرهنگی که هویت یک منطقه می‌باشد و بعضی از آن ها به خصوص توسط نسل جوان در حال فراموشی می‌باشد کمک کند.
آداب و رسوم
شهرستان هریس دارای آداب و رسوم جالب و خاصی است که از جذابیت و ویژگی منحصر برخوردار است که از باورهای دینی و قومی و مذهبی نشأت گرفته است. طرز برگزاری جشن‌های ملی مثل مراسم نوروز و چهارشنبه سوری و مراسم عزاداری به شکل‌های مختلفی اجرا می‌شود. در چهارشنبه سوری که در این منطقه به آن چرشنبه خاتون می‌گویند، مراسم شال سالاماق(شال اندازی) انجام می‌شود که پسران نوجوان و جوان، شال را از سوراخ بام خانه پایین می‌اندازند. صاحب خانه نیز مقداری آجیل یا شیرینی به شال می‌بندد تا پسر بالا بکشد. قبل از نوروز، نوروزخوانى‌ها بیشتر توسط تکم‌چی‌ها یا سایاچى‌ها اجرا مى‌شده که در روستاها و گذر از روستایى به روستاى دیگر و شهرى به شهرى دیگر، مژده رسیدن بهار را مى‌دادند. مراسم عزاداری در این شهرستان به شکل های گوناگونی در ماه محرم و صفر انجام می‌گیرد. یکی از این مراسم که در روز عاشورا اجرا می‌شود، مراسم شبیه خوانی در شهر بخشایش می‌باشد. این مراسم شاید یکی از مهم‌ترین و باشکوه‌ترین عزاداری در ایام محرم و صفر در کل کشور است که هر ساله حدود هزاران نفر از مردم این شهر و مناطق دیگر این مراسم را از نزدیک مشاهده می‌کنند. در بعضی از سال‌ها حدود 30 هزار نفر این مراسم را از نزدیک مشاهده کرده‌اند.
زبان و گویش
زبان امروزی ساکنان شهرستان هریس، ترکی آذربایجانی می‌باشد که در نقاط مختلف آن با لهجه‌های گوناگون تلکم می‌شود. زبان نوشتار و رسمی آذربایجان و این شهرستان در بیشتر دوره‌های تاریخی آن، زبان آذری بوده ‌است.
بازی‌های محلی
بازی‏های سنتی و محلی هر منطقه در جهان، ریشه در فرهنگ و نگرش جامعه‌شناسی و مردم‌شناختی مردمان آن منطقه دارد. به عبارت دیگر بخشی از اندوخته‌های فرهنگی در منطقه از بازی‏های محلی و سنتی آن منطقه ریشه می‏گیرند. در استان آذربایجان‌شرقی با توجه به تنوع این منطقه انواع بازی‌های محلی مشاهده می‌شود. از جمله بازی‌های محلی در شهرستان هریس می‌توان به بازی‌های هفت‌سنگ، طناب‌کشی، قایش‌ ووردی، چیلینگ آغاج(پیل دسته) و آرادا ووردی اشاره کرد.
جاذبه‌های خرید(سوغات)
بعضی از مردم و گردشگران به قصد خرید سوغات یک منطقه به آنجا مسافرت می‌کنند. مهم‌ترین سوغات این شهرستان، لبنیات و فطیر می‌باشد که در کنار دیگر عوامل می‌تواند به عنوان یکی از عوامل جذب گردشگری عمل کند. فطیر که در قدیم درتنورهایی که در داخل خانه ها وجود داشت و بیشتر برای نذر و نیاز و همچنین سوغاتی برای خویشاوندان پخته می‌شد، در سال‌های اخیر در کارگاه‌های مخصوصی پخته می‌شود و به عنوان یکی از عوامل در جذب گردشگر خود را نشان داده است.

تصویر (3-14) : فطیر سنتی هریس
صنایع‌دستی شهرستان
مهم‌ترین صنعت‌دستی این منطقه، فرش این شهرستان می‌باشد که شهرت جهانی دارد. شهرستان هریس یکی از جالب ‌توجه‌ترین و بکرترین نواحی فرشبافی ایران محسوب می‌شود. قالی‌بافی در هریس قدمت طولانی دارد و به 13 قرن پیش برمی‌گردد. قالی هریس بدون نقشه بافته می‌شود. اکثر بافندگان نقشه را از مادر و مادربزرگان خود سینه به سینه یاد گرفته‌اند و به نسل بعدی منتقل کرده‌اند. فرش شهرستان هریس به خصوص فرش مرکز شهرستان(شهر هریس) دارای کیفیت عالی و بادوام بوده که در طرح‌ها و رنگ‌های مختلف بافته می‌شود که می‌تواند به عنوان بهترین صنعت‌دستی این منطقه مورد توجه گردشگران قرار گیرد. فرش‌های هریس با وجود آنکه همگی در یک سبک بافته می‌شود ولی کمتر مشابه یکدیگر هستند.

تصویر(3-15) : فرش هریس
فصل چهارم
تجزیه و تحلیل یافته‌های پژوهش