پایان نامه با موضوع فعالیت های اقتصادی و دانشگاه علوم پزشکی

دانلود پایان نامه

نمودارشماره 6. سقط های ارادی و غیر ارادی ………………………………………………………………………………………………54
مـــــــدل های تحــــقیق

  • عنــــــوان صفـــحه
    مدل شماره 1. مدل تحلیل عوامل مؤثر بر سقط جنین ( خودبخودی ) و مرده زایی ………………………………….29
    فصل اول
    سیمای پژوهش
    مقدمه
    رشد جمعیت به فرآیندهای باروری انسان وابسته میباشد . و براحتی می توان گفت باروری مهمترین تعیینکننده تغییرات جمعیت است و عوامل زمینهای میتواند نقش مهمی در تعیین سطوح و روند آن داشته باشد. عواملی وجود داردکه مستقیم و یا غیرمستقیم بر روند باروری تأثیرگذار است . از جمله این عوامل سقط جنینهای غیرارادی و مردهزایی است .و سقط جنین نیز متأثر از عوامل بسیاری است که از جمله آن، عوامل محیطی و آلودگی هواست.آلودگی هوا نه تنها برروی افراد عادی بلکه بر نتایج بارداری نیز تأثیر منفی دارد. طی سه دههی گذشته باروری در ایران به طرز چشمگیری کاهش پیدا کرده است حتی در بعضی استانها نرخ باروری به حد جایگزینی و پایینتر نیز رسیده است ( عباسی شوازی و حسینی 1386:6). نرخ رشد جمعیت اراک در طی سالهای گذشته در حدود 91/0( بر اساس دادههای مرکز آمار ایران ) می باشد . یکی از عواملی که میتواند باروری را در شهر اراک تحت تأثیر قرار دهد سقط جنینهای خودبخودی است .لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر آلودگی هوا بر شیوع سقط جنینهای خودبخودی و مردهزایی می باشد . این پژوهش شامل پنچ فصل می باشد که به تفکیک ، فصل یک شامل بیان مسئله و سپس ضرورت تحقیق و جدول آلایندههای اراک و علت انتخاب شهر تفرش را به عنوان شهر کنترل نیز بیان خواهد شدو در نهایت اهداف اصلی و فرعی پژوهش مطرح می شود و فصل دوم به ادبیات موضوع وضمن آن زمینه های تئوریک و تجربی مرتبط با موضوع پژوهش را به بحث گذاشتیم .پس از آن فرضیه های تحقیق را ارائه نمودیم. و سپس مدلی که بر اساس فرضیهها و سوالات تحقیق شکل گرفته است و در فصل سوم دیدگاه کلی روش شناختی مورد بحث قرار گرفت . روش تحقیق در این بررسی مقطعی و گردآوری اطلاعات بصورت پیمایشی و با استفاده از پرسشنامه می باشد . در فصل چهارم به تحلیل دادهها با بهره از آزمونهای دو متغیره و چند متغیره و توصیفی از ویژگی های اجتماعی – اقتصادی وجمعیت شناختی پاسخگویان پرداختیم و در فصل پنجم خلاصهای از نتایج تحقیق در کنار پیشنهادات و محدودیتها تحقیق خواهد بود .
    1-2 ) طرح مسئله
    صنعتی شدن جوامع بشری و مکانیزه شدن زندگی افراد هیچگاه بدون عارضه نبوده است . و یکی از مهمترین خطراتی که به موازات این پیشرفت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های بشر در قرن اخیر ، شرایط زیستی وی را نیز به مخاطره افکنده است، آلودگی محیطی میباشد.
    امروزه آلودگی هوا به عنوان یکی از معضلات مهم شهرنشینی و زندگی صنعتی مطرح بوده و زندگی تمام افراد جامعه تحت تأثیر این مسأله قرار میگیرد .طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال 2000 میلادی افزون بر 200 میلیون نفر از مردم جهان در محیط‌‌‌‌‌‌‌‌‌هایی به سر بردهاند که در آن سطح آلایندهها بالاتر از استانداردهای کیفیت هوا(NAAQS) بوده است.
    آلاینده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هوا به راههای مختلفی بر سلامت انسان اثر میگذارند. و تأثیر آنها بر فرد بستگی به تراکم تماس و سایر عوامل از جمله حساسیت افراد بستگی دارد .از جملهی آثار اصلی آلاینده‌‌‌‌‌‌‌های هوا میتوان از مسمومیت، بروز سرطان ، اختلالهای زایمان، خارش چشم و تحریکات سیستم تنفسی، افزایش حساسیت به عفونتهای ویروسی، و… نام برد( بوتکین،1389: 15) .
    شهر اراک به دلیل ویژگیهای اقلیمی و به دلیل محاط شدن توسط ارتفاعات، وجود کویر میقان در 5 کیلومتری شمالشرقی،که در تابستانها منبع تولید گرد و غبار و در زمستانها منبع تولید مه میباشد، همچنین پدیده وارونگی دما در فصول پائیز و زمستان و عدم جریانهای جوی تأثیرگذار به منظور انتشار آلایندهها از نظر طبیعی بسیار مساعد شرایط تثبیت آلودگی هوا میباشد. که با توجه به توسعه ناموزون شهری،وجود بنگاههای اقتصادی بزرگ مانند استقرار و فعالیت سنگین در حاشیه شهر و حمل و نقل و ترافیک این شهر به عنوان یکی از هشت شهر آلوده کشور مطرح گردیده است . شهر اراک به عنوان یکی از قطبهای صنعتی کشور مطرح است واز آنجایی که صنایع روزانه مقادیر فراوانی مواد آلاینده به هوا منتشر میسازند . لذا استقرار نامناسب این صنایع موجب تشدید پدیده آلودگی هوا در این شهر گردیده است . وجود بزرگترین کارخانه آلومینیومسازی و ماشین سازی کشور و وجود بزرگترین معدن سدیم سولفات کشور و … در بالا رفتن میزان آلودگی هوای شهر اراک تأثیر بسزایی دارند . با توجه به آمار و گزارشهای سازمان کنترل کیفیت هوا، بیشترین آلایندههای هوای اراک به ترتیب عبارتند از : ذرات معلق ، ازن ، دی اکسیدنیتروژن، دی‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اکسیدگوگرد و منوکسیدکربن است که بیشترین آلاینده استخراج ناشی از کارخانجات و صنایع است. بر اساس مطالعات انجام شده ذرات معلق در مقایسه با سایر آلایندهها برای سلامتی مخاطرهآمیزتر است و مقدار 10 Pm در تشدید بیماریهای قلبی – ریوی، کاهش مقاومت سیستم ایمنی بدن در مقابل بیماریها، ازبین رفتن بافت ریه ، آسم کودکان، مرگ ومیر زودرس و افزایش مرگ ومیر جنین و سرطان نقش عمدهای دارد .
    امروزه مشخص شده است که سرب در طول بارداری قادر به عبور از جفت بوده و از این طریق میتواند از مادر به جنین منتقل شود (ساعدی،1379: 76) منوکسیدکربن هم یک گاز بی بو و بی رنگ است که حتی در تراکمهای بسیار کم نیز فوق العاده برای انسان سمی است . به این معنی که منوکسیدکربن و هموگلوبین خون به طور طبیعی نسبت به یکدیگر میل ترکیبی شدید دارند (بوتکین،1386 :461)افزایش کربوکسی همو گلوبین در خون جنین ، باعث ایجاد ناهنجاریها و مرگ ومیرهای دوران جنینی و نوزادی میشود .
    سرب موجود در هوا که مهمترین آلاینده محیط زیست در جوامع صنعتی و نیمهصنعتی میباشد دیر گاهی است که خطرات مواجهه آن با انسان مورد مطالعه قرار گرفته است ، اگرچه اثرات تراتوژنی آن در انسان کاملاً ثابت نشده ولی ممکن است چنین عملکردی داشته باشد . جذب سرب از هفته دوازده تا پایان دوران حاملگی از طریق جفت انجام میگیرد. افزایش سقط خودبخودی، زایمان زودرس و مردهزایی وکاهش رشد ذهنی طفل با سرب در ارتباط است (افشار،1389) .
    سقط جنین به دلیل دلالت های جمعیت شناختی آن و نقشی که در حرکات جمعیتی دارد مورد توجه جمعیت شناسان است. آلودگی هوا نه تنها مادران را تحت تأثیر قرار داده بلکه جنین آنها را نیز در معرض خطرات بی شماری قرار میدهد . تحقیقات نشان داده است که رشد طبیعی جنین به دلیل قرار گرفتن در معرض هوای آلوده کاهش مییابد .
    در باروری توجه به این نکته قابل توجه است که علاوه بر عامل عدم تمایل زوجین به تولید مثل مسئله سقط جنین نیز در کاهش میزان باروری نقش به سزایی ایفا کرده است .پژوهشها نشان میدهد سقط خود به خودی جنین شایعترین عارضه بارداری میباشد و حدود 15ـ 20 درصد حاملگیهای مسجل ، به سقط خودبخود ختم میشوند (رهبر،1388:8). به گزارش دانشگاه علوم پزشکی اراک بیشترین جنینهای سقط شده در اراک در12هفته اول بارداری رخ داده است و در بسیاری از موارد مادر در شرایط خطرناک به مرکز درمانی مراجعه نموده و جنین بدون نیاز به اتاق عمل سقط میشود در این گزارش آمده است که علت بسیاری از سقطها نامشخص میباشد و عوامل مختلف از جمله آلودگی هوا در آن بیتأثیر نیست.در این گزارش همچنین اشاره شده که تأثیر آلودگی هوا و افزایش دو برابری سقطها در سال 92 در حالیست که تعداد روزهای آلوده در این سال نیز دو برابر سال گذشته بوده( گزارشی از تعداد سقطها منتشر نشده است) چرا که هر ماده سمی که مادر استنشاق میکند جنین را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.اما اینکه این آلودگی چه میزان اثر دارد نیاز است که سهم هر آلاینده در هوا مشخص شود و همچنین مقایسهی بین یک شهر سالم با اراک نیز باید انجام شود تا مشخص شود افزایش میزان سقط ناشی از آلودگی هواست یا عوامل دیگر دخلیند (ترکمانی : www.ilna.ir).در سال 2008میزان سقط جنین کل در استان مرکزی در حدود 24/0 ومیزان سقط جنین عمومی در حدود 8/6 میباشد که در مقایسه با سایر استانهای همسایه ( همدان 4/2، لرستان2/6، تهران 9/3،قم 0/0) رقم قابل توجه ایست و این در حالی است که در این رقم کل استان در نظرگرفته شده است و اگر اراک به تنهایی در این میزان محاسبه میشد چه بسا که این عدد بزرگتر نیز میبود( عرفانی،2008: 7) با وجود اینکه عوامل زیادی در بروز سقطهای خودبهخودی موثر است نظیرمشکلات ایمنولوژیکی و ناهنجاریهای رحمی و عفونتها ، اما برخی شواهد بر ارتباط بین آلایندههای محیطی در بروز سقط جنین صحه گذاشتهاند.
    اهمیت محیط زیست به اندازهای است که علاوه بر توجه جهانی به آن ، در بسیاری از برنامهریزیها و سیاستگذاریها به محیط زیست توجه شده است (حسینی و قربانی،1384 :11 ) .
    آلودگی زیست محیطی از جمله آلودگی هوا از چالشهای جدی دولتها در کشورهای توسعهیافته و کشورهای در حال توسعه ( به ویژه کلانشهرها ) میباشد . هم اکنون آلودگی هوا در بسیاری از شهرهای بزرگ جهان و حتی ایران به اندازهای اهمیت یافتهاست که دولتها را وادار به جدی گرفتن مسأله و اتحاد سیاستها و برنامههای کوتاهمدت و بلندمدت برای کاهش آلودگی و جلوگیری از آلودگی بیشتر نموده است(همان: 55).
    آلودگی هوا مسئلهی مهم واساسی است که سلامت و رفاه بشر را تهدید مینماید ، تا جایی که اصل پنجاهم ، به این موضوع می پردازد : ” در جمهوری اسلامی ، حفاظت محیط زیست که نسل امروزو نسل های بعد باید در آن حیات اجتماعی روبه رشد داشته باشند ، وظیفه عمومی تلقی می گردد. از این رو فعالیت های اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست و یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند ممنوع است ” این اصل شامل 26 ماده ، جهت جلوگیری از آلودگی هوا می باشد ( قانون اساسی ایران 1358 :42 ) .
    اگرچه کودکان و نوزادان در مقابل بسیاری از تهدیدات زیست محیطی ، ازجمله محیط فیزیکی آلوده و ناامن آسیب پذیر هستند اما توجه به این نکته نیز ضروری است که علاوه بر آلودگی محیط زیست ، عوامل خارجی دیگری چه در سطح خرد و چه در سطح کلان وجود دارند که میتوانند بر سلامت جنین مؤثر باشند. عواملی نظیر: محل سکونت ، جنسیت ، قومیت ، وضعیت تغذیه ، تحصیلات والدین و وضعیت اجتماعی واقتصادی خانواده نام برد (گوپتا و موهادا2004:21 ) .و همچنین توجه به عوامل دیگری که میتواند خطر سقط جنین را تا دوبرابر افزایش دهد. عواملی نظیر سن مادران اگر از مرز 40 سالگی رد میشوند و یا آنهایی سابقه سقط جنین متوالی دارند،و همچنین مادرانی که دچار کم کاری تیروئید و یا دیابت، سلیاک، لوپوس و اختلالات وراثتی در انعقاد خون و سندرم تخمدان پلیکسیتیک هستندو دارو مصرف میکنند. همچنین مصرف سیگار و الکل و مصرف بیش از چهار فنجان قهوه در روز و افزایش سن پدران هم خطر سقط را افزایش میدهد و همچنین وقتی پدر در معرض جیوه، سرب، و مواد شیمیایی صنعتی و آفتکشها قرار گرفته باشد، خطر سقط بیشتر می‌شود. تلاش شده در این پژوهش با کنترل این موارد عوامل محیطی دقیقتر مورد بررسی قرارگیرد .
    مسئله کاهش جمعیت به یکی از مهمترین مسائل روز مبدل شده است چنانچه سیاست گذاریهای اخیر جمعیتی به این نکته اذعان دارند . در بخشی از متن این پیام این چنین آمده است که«با عنایت به اهمیّت مقوله جمعیّت در اقتدار ملّی ؛ و با توجّه به پویندگی ، بالندگی و جوانی جمعیت کنونی کشور به عنوان یک فرصت و امتیاز ؛ ودر جهت جبران کاهش نرخ رشد جمعیت و نرخ باروری در سالهای گذشته، سیاست های کلّی جمعیت ابلاغ میگردد .با در نظر داشتن نقش ایجابی عامل جمعیّت در پیشرفت کشور ، لازم است برنامه ریزی ها ی جامع برای رشد اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشور متناسب با سیاست های جمعیتی انجام گیرد . ودر صدر این سیاست ها ارتقاء پویایی ، بالندگی و جوانی جمعیّت با افزایش نرخ باروری به بیش از سطح جانشینی است » ( سیاستهای اخیر مشوق باروری و طرح جامع خانواده و تعالی جمعیت ).
    نرخ باروری کل در ایران تا دههی 1360 در حدود 6 بوده است ، اما به سرعت کاهش یافت، بطوریکه در سال 1385 به سطح جانشینی رسید( سرایی ،1387: 120). سال 1390 این رقم به 8/1 فرزند (درکل کشور) و 6/1 (در استان مرکزی)برای هر زن کاهش یافته است.(پژوهشکده آمار براساس داده‌های سرشماری 1390)
    با توجه به اهمیت رشد معقول جمعیت ورابطهی متقابلی که بین جمعیت، محیط زیست و منابع طبیعی وجود دارد. و از آنجایی که رشد جمعیت در سطح منطقه ای ، محلی و بین المللی به طور کامل به فرآیندهای باروری انسان وابسته است از منظرسیاست گذاریهای جمعیتی دولت، باروری نقش و اهمیت بیشتری در تغییرات آتی جمعیت خواهد داشت(حاتم حسینی،1390:77 ) . بنابراین بررسی سقط جنین به عنوان یک تابع از سه عوامل مستقیم باروری حائز اهمیت میباشد .
    مسئله تأثیر آلودگی هوا بر سلامت جمعیت به عنوان یکی از مهمترین مباحث پژوهشی مطرح میباشد که دانشجویان و پژوهشگران هر کدام از رشتههای پزشکی و اپیدمیولوژیک ومحیط زیست و جمعیتشناسی میتوانند از منظری به این مسئله نگاه کنند . و آنچه در این میان تفاوت بین پژوهشهای هر رشته را ایجاد میکند اهمیت بخشهایی از این موضوع است به طور مثال برای پزشکان بحث سلامت مادر و پیشگیری از سقط جنین و نازایی و برای کارشناسان محیط زیست نجات زیستگاه انسانی و کنترل رشد جمعیت که آن را عاملی بر تخریب محیط زیست میدانند مورد توجه است . اما جمعیت شناسان به این موضوع از این منظر مینگرند که توان اقتصادی _ سیاسی و اجتماعی هر کشوری جمعیت اوست و رشد بالنده به عنوان یکی از مؤلفههای بالقوه قدرت مؤثر است . این مطالعه با هدف شناخت رابطه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ی بین قرارگرفتن در معرضآلاینده‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هوا با سقط غیرعمد (خودبخودی) و مرده‌زایی طراحی شده است .
    1ـ3)اهمیت و ضرورت تحقیق
    این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.