پایان نامه با موضوع فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و سیستم اطلاعات جغرافیایی

دینو و نیدکارنی ( 2007) در بررسی باعنوان « راهنماییهایی برای استفاده موثر از مدلسازی موجودیت- ویژگی – ارزش برای پایگاه داده پزشکی » اشاره دارند که مدل داده موجودیت – ویژگی –ارزش، جایگزین مناسبی نسبت به روش‌های رابطهای مرسوم از مدلسازی پایگاه داده می‌باشد. در شرایطی این مدل مناسب میباشد که دادهها دارای شرایط زیر باشند: دادههای پراکنده، دارای ویژگیهای بیشمار، وجود کلاسهای ترکیبی بیشمار.
قهرودی تالی در سال 2006 در پژوهشی به تدوین مدل مفهومی برای مدیریت مخاطرات در حوضه های رود ایران پرداخت.
Widget not in any sidebars

جیمن و باز Geyme & Baz, 2007)) پژوهشی با عنوان «پتانسیل سنجش از راه دور برای نظارت بر تغییرات پوشش زمین و اثرات آن بر جغرافیای طبیعی در منطقه کوه کایسداگی Kayisdagi) ) و اطراف آن (استانبول) » انجام دادهاند. اطلاعاتی از فرآیندهای تخریب در مراتع منطقه را با استفاده از داده‌های ماهواره ای ارائه داده‌اند. نتایج این پژوهش نشان داد که ژئومورفولوژی و فرآیندهای طبیعی مانند فرسایش، جنبش توده‌ای، هوازدگی فیزیکی و هوازدگی شیمیایی تغییرات غیرطبیعی قابل ملاحظه‌ای داشته‌اند.
سینر و همکاران، (2010(Sener, et al., در پژوهشی تحت عنوان « ترکیب AHP با GIS برای انتخاب محل دفن زباله: مطالعه در حوضه آبریز بیشر در ترکیه» برای تعیین مناسب ترین محل دفن زباله فرآیند تحلیل سلسله مراتبی با GIS ترکیب شد. در این پژوهش به بررسی معیار های مختلف مانند زمین شناسی، هیدروژئولوژی، استفاده از زمین، شیب، ارتفاع، جهت و فاصله از شهرک، آبهای سطحی، جادهها، و حفاظت مناطق (اکولوژیک، علمی یا تاریخی) پرداخته شد. هر معیار با AHP مورد بررسی قرار گرفت و توسط سیستم اطلاعات جغرافیایی ترسیم گردید.
مارینونی و همکاران Marinoni, et al., 2013)) در مطالعهای با عنوان «هدایت توسعه شهری به مکانهای مناسب: بررسی تاثیر توسعه شهری در کیفیت آب در محیط دهانه رودها» به توصیف روش جدیدی پرداختهاند که توسعه مسکن از نظر فضایی تاثیر بر کیفیت آب را به حداقل برساند. در حال حاضر، این مدل با ظرفیت آلایندههای نیتروژن کل (TN)، فسفر کل (TP) و رسوبات معلق (TSS) می باشد اما می تواند توسعه یابد. این روش بر اساس برنامه ریزی ریاضی مرتبط با تجزیه و تحلیل چند معیاره، و معادلات موج حرکتی می باشد.
آندرو و همکاران Andrew, et al.,2010) ) در پژوهشی با عنوان «ارتقاء توسعهی مدل مفهومی اجتناب : اجتناب از عملکرد پایین با توجه به ابهامات پروژه، مدیریت زیست محیطی و برنامههای تحقیقاتی بازسازی » به این نتایج رسیدند که عدم قطعیت در نتیجهی یک پروژه می‌تواند از شکاف در داده‌ها، دانش کافی در مورد یک اکوسیستم، و یا تغییرپذیری طبیعی ساده منجر شود. توصیف اثرات این ابهامات گام ضروری در توسعه مدل مفهومی موثر است. یک روش مشخص برای یکپارچه سازی و تجسم این اطلاعات می‌تواند به تیم توسعه پروژه (PDT) اجازه اولویت‌بندی فرمول‌های جایگزین و مقایسه کارآمد دهد. در نتیجه احتمال موفقیت پروژه بهتر می‌شود.
مارگالیوس و همکاران Margoluis, et al., 2009)) در پژوهشی تحت عنوان « استفاده از مدل‌های مفهومی بهعنوان ابزار ارزیابی و برنامهریزی در حفاظت» مدل‌های مفهومی را اینگونه توصیف می‌کنند: ابزاری که به بیان و شفاف کردن مفروضات در مورد چارچوب یک پروژه و آنچه که تیم پروژه برای رسیدن به آن امیدوار است، کمک می‌کند. این مقاله ارائه داده است مدل‌های مفهومی از دنیای واقعی، بحث وروابط بین مدل‌های مفهومی و سایر ابزار‌های ارزیابی و توصیف شیوه‌های متفاوتی که مدل‌های مفهومی بعنوان ابزار ارزیابی و کلید برنامه‌ریزی خدمت می‌کنند.
پوآل و همکاران (Paul, et al.,2011 ) در بررسی دیگر با عنوان « مدل نهاد- ویژگی- ارزش بهینه شده: نمایندگی کارآمد جستجو از دادههای پراکنده و ابعاد بالا » اشاره دارد که نهاد- ویژگی- ارزش به عنوان راه‌حلی برای نشان دادن داده‌های پراکنده و ابعاد بالا میباشد. در نهاد- ویژگی – ارزش هر واقعیت ذخیره می‌شود در یک جدول با سه ستون: نهاد، ویژگی، یک ویژگی برای ارزش. در این طرح یک سطر، یک واقعیت واحد را ذخیره میکند . مدل EAV انعطاف پذیری شدیدی را فراهم می‌سازد.
مبانی نظری مدل داده مفهومی
مرور مدل داده
به دلیل تازگی استفاده از مدل داده در پژوهشهای جغرافیایی مفاهیم و اصول مدلسازی داده جغرافیایی مورد بحث قرار میگیرد.
«قلب هر تحلیل مکانی مدل داده است، که مجموعه‌ای از ساختارها برای نمایش اشیاء و فرآیندها در محیط رقومی کامپیوتر است. از سیستمهای اطلاعات مکانی به منظور انجام وظایفی مانند ایجاد نقشه، استعلام پایگاه‌های داده و انجام تجزیه و تحلیل مناسب بودن مکانگزینی، استفاده می‌کنند. از آنجا که تجزیه و تحلیلهایی که می‌توانند انجام شوند به شدت تحت تاثیر روشی که دنیای واقعی مدلسازی شده است، قرار دارند، تصمیم در مورد نوع مدل داده اتخاذ شدهی برای موفقیت یک پروژه تحلیل مکانی، حیاتی است. یک مدل داده مجموعه‌ای از ساختار‌ها برای توصیف و نمایش جنبه‌های انتخابی دنیای واقعی در کامپیوتر است. واقعیت جغرافیایی مستمر و بینهایت پیچیده است، اما کامپیوترها متناهی و نسبتأ ساده هستند و تنها می‌توانند با داده‌های دیجیتالی کار کنند. بنابراین، انتخاب‌های دشواری باید در مورد اینکه چه چیزهایی در سیستمهای اطلاعات جغرافیایی مدلسازی می‌شوند و اینکه چگونه ارائه می‌شوند، باید گرفته شود. به دلیل آنکه افراد مختلف به دلایل مختلف ازسیستمهای اطلاعات جغرافیایی( GIS) استفاده می‌کنند، و پدیده‌هایی که این افراد مطالعه می‌کنند مشخصه‌های متفاوتی دارد، نوع واحدی از مدل داده همه جانبه که برای همه شرایط بهترین باشد، وجود ندارد».(Longley, et al., 2005: 178)
سطوح انتزاعی مدل داده
«وقتی دنیای واقعی را در کامپیوتر نمایش می‌دهیم، بهتر است در قالب چهار سطح مختلف انتزاع، فکر شود (سطوح تعمیم یا ساده‌سازی). ابتدا، واقعیت از پدیده‌های دنیای واقعی ساخته شده است (ساختمان‌ها، خیابان‎‌ها، چاه‌ها، دریاچه‌ها، مردم و غیره) و شامل تمام جنبه‌هایی هستند که مردم می‌توانند درک کنند یا نکنند، یا وابسته به کاربردی خاص در نظر گرفته شوند. دوم، مدل مفهومی یک مدل انسان‌گرا، اغلب نیمه ساختار یافته، از اشیاء و فرآیندهای منتخب است که وابسته به دامنهی یک مساله خاص در نظر گرفته می‌شود. سوم، مدل منطقی شکل اجرا-گرا از واقعیت است که اغلب به صورت نمودار و لیست بیان می‌شود. در آخر، مدل فیزیکی، اجرای واقعی را در GIS به تصویر می‌کشد، و اغلب شامل جداولی به صورت فایل یا پایگاه داده می‌باشد. استفاده از واژه “فیزیکی” در اینجا در واقع گمراه کننده است چرا که مدل‌ها فیزیکی نیستند، آنها تنها به صورت دیجیتالی در کامپیوتر موجودند. در مدلسازی داده، کاربران و سیستم‌گستران، در فرآیندی که به طور متوالی با هریک از این سطوح درگیر است، شرکت می‌کنند. اولین فاز مدلسازی با تعریف نوع اصلی اشیاء ارائه شده در سیستم اطلاعات جغرافیایی شروع می‌شود و با یک توصیف مفهومی از انواع اصلی اشیاء و روابط میان آنها، نتیجه‌گیری می‌کند.

مدلسازی دادهی مکانی
ایجاد یک مدل از واقعیت برای کمک به توسعهی ادراک ما از مسائل جغرافیایی ایجاد شده است. برای درک این ایده از مدل باید تصور کرد که چگونه می‌توان توضیح داد یک ماشین چیست و چه کمکی برای شخصی که تا به حال در مورد ماشین ندیده و نشنیده می‌توان انجام داد. برای انجام این کار باید مدل را از ماشین توسعه و انتقال داد. این کار را می‌توان در دو بخش انجام داد: اول فرم فیزیکی ماشین را توضیح داد- مانند شکل، اجزای موتور، تعداد چرخ‌ها و رنگ؛ و سپس چگونه کار می‌کند – چه اتفاقی برای سوخت می‌افتد، اجزای موتور چگونه تعامل دارند، ترمزها چگونه سرعت ماشین را کم می‌کنند و غیره. یک مدل تحلیل مکانی می‌تواند به دو بخش تقسیم شود: مدلی با فرم فضایی و مدلی با فرآیندهای فضایی. مدل با فرم فضایی، ساختار و توزیع اشکال در فضای جغرافیایی را نمایش می‌دهد. در مدل با فرآیندهای فضایی، تعامل میان این اشکال در نظر گرفته می‌شود»(Heywood, et al.,2006:72).
«ساخت یک مدل از جهان برای تحلیل مکانی، گام کلیدی در هر پروژه تحلیل مکانی است. مثلأ میتوان تصور کرد شما یک تحلیل‌گر خورده فروش هستید که می‌خواهد یک مکانگزینی برای کمک به تصمیمات در مورد مکان یک مغازه جدید ایجاد کند. شما نقشه‌ها، آمار جمعیت، عکس‌های هوایی و اطلاعات کد پستی مشتری را جمع‌آوری کرده‌اید. باید آنها را وارد سیستم اطلاعات جغرافیایی کرد. اما قبل از انجام آن باید تصمیماتی در مورد اینکه داده‌ها چگونه باید در سیستم اطلاعات جغرافیایی مدلسازی شوند گرفت. برای انجام این کار باید یک سری گام‌های انتزاع داده را انجام داد. با اعمال این فرآیند انتزاع از موضع مشاهدهی پیچیدگی‌های جغرافیایی دنیای واقعی به شبیه سازی آن در کامپیوتر انتقال می‌یابد. هر پروژه تحلیل مکانی این فرآیند را شامل میشود:
1. تشخیص اشکال فضایی از دنیای واقعی که مورد توجه در مفهوم کاربردی می‌باشند و انتخاب چگونه نمایش دادن آنها در یک مدل مفهومی.
2. نمایش مدل مفهومی به وسیلهی مدل دادهی فضایی مناسب. این شامل انتخاب میان یکی از دو روش است: رستری یا برداری.