پایان نامه ارزیابی عملکرد HSE/آلودگي نوری

آلودگي نوری

منظور از آلودگی نوری، وجود نورهاي مصنوعي است كه در زمان يا مكان نامناسب از استاندارد خود خارج شده و با كيفيت نامطلوب محيط زيست و آسمان شب را آزاردهنده و آلوده ميسازند.

گسترش نامناسب و بي‌رويه شهرها، استفاده گسترده از لامپ‏هاي غير استاندارد، عدم آگاهي مردم در استفاده صحيح از نور و وسايل توليد كننده آن و سياست‏هاي نادرست مديريت شهري در به‏كارگيري نور در معابر و گذرگاه‏ها، سبب بروز آلودگي نوري در شهرها شده است. با گذشت سال‌ها از اختراع لامپ و منابع نوري، بسياري از مردم كره زمين نمي‏دانند كه استفاده از اين وسايل و منابع الگوي مصرف داشته و سوء مصرف آن‏ها، اثرات مخربي بر زندگي انسان و حيوانات مي‏گذارد.

منابع اصلی نور مصنوعی عبارتند از:

  • لامپ‏هاي بخار جيوه‌اي.

این لامپ‏ها به دليل يكنواختي پراكنش نور از كيفيت خوبي برخوردارند و استفاده از آن‏ها آسيب‏هاي كمتري دارد.

  • لامپ‏هاي سديم كم فشار

این لامپ‏ها مضرترين نور را دارند، زيرا نور حاصل از تجزيه آن‏ها تك رنگ است و مانند نور خورشيد از 7 رنگ تشكيل نشده است، اين در حالي است كه تحقيقات نشان مي‏دهد، نوري براي سلامت ما بهترين است كه بيشترين شباهت را به نور خورشيد دارد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که  آلودگی نوري بر زندگی انسان، جاندارن و گیاهان می‌تواند تاثیرگذار باشد که در ذیل به آن اشاره شده است. (نصر آزادانی, و غيره 1388)

  • اثر بر روی انسان

از آنجایی که ساعت درونی بدن که کنترل کننده سيستم‏هاي زيسـتي و ريتـم‏هاي رفتـاري مثل چرخه خواب و بیداری، حرارت بدن و… می‏باشد با طلوع و غروب خورشید هماهنگ است، هر نوع نور مصنوعی که خللی در تاریکی حاصل از نبود خورشید یا ماه وارد کند باعث بروز افسردگی، استرس، كاهش تمركز فكر، تضعيف دستگاه ايمني بدن و کاهش آستانه تحمل در انسان می‌شود. هورمونی در انسان ترشح می‌شود که وظیفه کنترل رشد غدد سرطانی را بر عهده دارد. میزان ترشح این هورمون در شب 10 برابر میزان آن در روز می باشد اما حتی کمترین مقدار نور مخصوصاً نور آبی ترشح آن را متوقف می‌سازد. یکی از سرطان‏های شایع این هورمون سرطان سینه است. این سرطان مقدار 48% در پرستاران و زنان شب کار، بیشتر مشاهده شده است.  (نصر آزادانی, و غيره 1388)

تابش نور مزاحم خیابان‌ها به اتاق خواب، روشن بودن چراغ خواب در اتاق یا آباژور در پذیرایی از مواردی هستند که می‏توانند منجر به آسیب شوند.

به طور خلاصه آلودگی نوری می‏تواند در دراز مدت باعث عوارض ذیل شود:

  • آسيب‌هاي چشمي
  • بروز استرس و اضطراب
  • كاهش تمركز فكر
  • بر هم خوردن ساعت دروني بدن و تضعيف دستگاه ايمني
  • افـزايش احتمـال ابتلا به انـواع سرطـان

لازم به يادآوري است كه نور بيش از اندازه نیز می‏تواند باعث كاهش آستانه تحمل، خیرگی و افسردگي شود.

  • اثر بر روی گياهان و جانوران

در قرن گذشته وسعت و شدت استفاده از نورهای مصنوعی به طوری افزایش یافته است که تاثیرات مهم و اساسی بر روی زیست شناسی و اکولوژی گونه‏های موجود در طبیعت گذاشته است. لازم به ذکر است که بین آلودگی نوری نجومی که باعث محدود شدن دید نسبت به آسمان می‏شود و آلودگی نوری اکولوژیکی که باعث تغییر نور طبیعی در اکوسیستم‏های خاکی و آبي می‏شود تفاوت وجود دارد. بعضی از عواقب فاجعه بار نور برای برخي از گروه‏های جانوری شناخته شده هستند؛ همانند مرگ پرنده‌های مهاجر در اطراف ساختمان‏های بلند روشن، گم شدن لاک پشت‌ها دریایی به دلیل وجود نورهای موجود در ساحل‌های محل تولدشان و ايجاد اختلالات رفتاري در كرم‌هاي شب‏تاب در اثر طيف نور ممتد.

در نوعی تقسیم‏بندی، گیاهان به دو دسته نورپسند و سایه‏پسند تقسیم می‏شوند. هر گیاه بنا به این تقسیم‏بندی مقدار معینی نور برای زندگی و فتوسنتز لازم دارد که به حیات خود ادامه دهد. برای سایه پسندها 27 لوکس و نورپسند ها 4200 لوکس نور در طول روز برای زندگی كافی است. اما تاباندن نورهای لیزری در میادین یا هر نوع رساندن نور به گیاهان در ساعات تاریکی موجب بر هم خوردن حالت موازنه در گیاهان شده و ادامه زندگی آن‏ها را به خطر می‌اندازد. همچنین گیاهان میل دارند ساقه خود را به سمت منبع نور بکشانند، این مساله می‌تواند موجب رشد نامطلوب آن‏ها شود.

درختان برگ ريز كه برگ‌هايشان در روزهاي پاييزي مي ريزد تحت تاثير نور غير طبيعي موفق نمي‌شوند رنگ‌هاي پاييزيشان را نشان دهند.

اين آلودگي‌ها در پروژه‌هاي عمراني- شهري كه در شب‌ فعاليت دارند به علت استفاده از نورهاي مصنوعي زياد مصداق پيدا مي‌كند. از اين رو بايد از استفاده لامپ‌هاي غيراستاندارد جهت نورپردازي در شب خودداري شود .  (اداره‏بهداشت،ایمنی‏ومحیط‏زیست‏وزارت‏نفت 1384)

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

ایجاد ساختاری برای ارزیابی عملکرد HSE پیمانکاران در پروژه‌های عمرانی (با مطالعه موردی پیمانکاران سازمان مهندسی و عمران شهر تهران))

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *