پایان نامه اداره امور دانشگاه و ارزش های فرامادی


Widget not in any sidebars

نحوه رفتار دولت در مقابل منافع اقتصادی گروههای اجتماعی: منظور اینکه دولت در مقابل منافع گروههای مختلف اجتماعی چه نوع برخورد و رفتاری را از خود نشان می دهد. مثلا دولت سرمایه دار در سیاستهای خود ناخواسته منافع گروههای سرمایه دار را در مقابل منافع عامه مردم بیشتر مورد ملاحظه قرار می دهد و همین امر موجب نارضایتی سیاسی شده و مشروعیت دولت به زیر سوال می رود. این متغیر در سطح فاصله ای و از طریق گویه های 32 تا 34 اندازه گیری شده است.
میزان توزیع مناسب فرصت های اقتصادی: منظور اینکه فرصت های اقتصادی از جمله اعطای وام و تسهیلات بانکی، در نظر گرفتن تخفیف های مالیاتی، اعطای یارانه های اقتصادی و… در بین گروههای مختلف اقتصادی تا چه حد به صورت عادلانه انجام می گیرد. این متغیر در سطح فاصله ای و از طریق گویه های 35 تا 37 اندازه گیری شده است.
متغیرهای وابسته این تحقیق، رضایت سیاسی و اعتمادسیاسی می باشند که به شرح زیر تعریف شده اند:
رضایت سیاسی: برای سنجش رضایت سیاسی ، نگرش مثبت پاسخگویان به اصل نظام، میزان رضایت از عملکرد آن و قوانین حاکم بر آن مورد سوال قرار گرفته است. این متغیر در سطح فاصله ای و با استفاده از گویه های 1 تا 8 در طیف پنج گزینه ای لیکرت اندازه گیری شده است.
اعتماد سیاسی: استون، اعتماد سیاسی را مجموعه ای از نگرش های مثبت نسبت به موضوعات سیاسی می داند که این موضوعات هم به رژیم سیاسی و هم متصدیان اقتدار در جامعه بر می گردد. بریتزر نیز اعتماد سیاسی را به سه بخش اعتماد به نظام سیاسی، نهادهای سیاسی و کنشگران سیاسی تقسیم می کند. بر اساس تعاریف فوق تعریف نظری از اعتماد سیاسی عبارتست از : نگرش مثبت و حامیانه اعضای یک جامعه اعم از فرد یا گروه نسبت به مجموعه نظام سیاسی، نهادهای سیاسی و کنشگران سیاسی جامعه است. این متغیر در سطح فاصله ای و با استفاده از گویه های 9 تا 12 در طیف پنج گزینه ای لیکرت اندازه گیری شده است. البته لازم به ذکر است که دو اصطلاح »رضایت سیاسی» و »اعتماد سیاسی» در حوزه انتزاع و تحلیل از یکدیگر جدا شده است در حالی در حوزه عمل و واقعیت این دو به راحتی از یکدیگر قابل تفکیک نیستند.
فصل دوم
پیشینه تحقیق و مبانی نظری
تحقیق حاضر در پی بررسی تاثیر رضایت اقتصادی بر رضایت سیاسی (با تاکید بر اعتماد به نظام سیاسی) در بین دانشجویان دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز می باشد. در رابطه با عنوان تحقیق باید گفت به جز یک عنوان تحقیق که مربوط به کار تحقیقی آقایان ایمان و منفرد می باشد، تحقیقی که مستقیما به موضوع مرتبط باشد وجود ندارد؛ ولی تحقیقات دیگری در زمینه های مشابه با آن انجام گرفته است که می تواند مورد استفاده قرار گیرد.
می دانیم که در تحقیقات تبیینی، آنچه مورد بررسی قرار می گیرد، متغیر وابسته می باشد. در این تحقیق نیز، “رضایت سیاسی” به عنوان متغیر وابسته باید مورد تبیین قرار گیرد. اما منظور از رضایت در این تحقیق، بیشتر آن نوع رضایتی هست که به اعتماد به نظام سیاسی (نه صرفا رضایت حاصل از کنشگران سیاسی) منجر شود. بنابراین برای اینکه این منظور حاصل شود در قسمت مبانی نظری، نظریات مربوط به رضایت و اعتماد سیاسی ذکر خواهد شد و در پایان با استفاده از نظریات مذکور، مدلی نظری برای تحقیق حاضر تدوین خواهد شد تا راهنمای محقق برای حرکت در مسیر تحقیق گردد.
2-1. پیشینه تحقیق
مطالعات و پژوهش های بسیاری درباره ی رضایت افراد از شغل، زندگی، رابطه زناشویی و کاربرد فناوری های گوناگون در زندگی صورت گرفته اما درباره سیاست به عنوان موضوعی که به راهبردی صلح آمیز یا غیر صلح آمیز روابط میان افراد، گروه ها، نیروهای اجتماعی و فعالیت های حکومتی در داخل یک کشور و روابط خارجی آن کشور اطلاق می شود (عالم، 1378: 30) تاکنون فقط یک پژوهش مستقل و تحت عنوان رضایت مندی سیاسی در ایران توسط ایمان و منفرد انجام گرفته است و در خارج از کشور تا آنجا که امکانات پژوهشگر موضوع را مورد تفحص قرار داده، پژوهش مستقلی انجام نشده است. با این حال تحقیقات دیگری به ویژه در زمینه سنجش نگرش های سیاسی، نارضایتی جوانان و جنبش های دانشجویی و رضایت از زندگی وجود دارد که ادبیات آن به موضوع رضایت مندی سیاسی نزدیک و نتایج آن برای این پژوهش قابل استفاده است. از این روی چکیده ای از آنها در دو قسمت تحقیقات داخلی و خارجی عرضه خواهد شد.
2-1-1. پیشینه تحقیق داخلی (ایران)
در حوزه رضایت اجتماعی وابعاد گونان آن در ایران، پژوهشکده علوم ارتباطی وتوسعه ایران در سال 1353 مطالعه ای را در 24 شهرستان در کشور در حوزه های شهری و روستایی به مرحله اجرا درآورد. پژوهشکده مذکور در سال 1358 نیز موضوع رضایت اجتماعی را در حوزه های: رضایت کلی، رضایت از درآمد، رضایت شغلی، رضایت خانوادگی را در 700 خانوار به مطالعه درآورده بود.
طالبی و همکاران(1387) اعتماد سیاسی را در بین380 نفر از دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف بررسی کردند. نتایج تحقیق آنها حاکی از این است که متغیرهای میزان دینداری، ارزش های مادی و میزان استفاده از رسانه های داخلی با متغیر وابسته اعتماد سیاسی رابطه مستقیم دارند؛ در حالی که متغیرهای ارزش های فرامادی و میزان استفاده از رسانه های خارجی با متغیر وابسته اعتماد سیاسی رابطه معکوس دارند و متغیرهای عام گرایی، مشارکت در انجمن های غیردولتی و پایگاه اقتصادی-اجتماعی با متغیر وابسته اعتماد سیاسی رابطه معناداری را نشان ندادند. در این تحقیق، متغیرهای مستقل42 % از تغییرات متغیر اعتماد سیاسی را تبیین کردند.
مرتضی نصفت سال 1354 در پژوهشی به سنجش افکار دانشجویان کشور با انتخاب 13584 نفر نمونه از کل 77482 دانشجوی شاغل به تحصیل در سال 51-1350 پرداخته و نتایج تحقیق گویای این است که بی توجهی کارگزاران نظام نسبت به آراء و انتظارات دانشجویان در راس عوامل ناراضی کننده ی یک دانشجو قرار دارد و بعد از آن مشکلاتی چون زندگی شخصی، خانوادگی واجتماعی دانشجو، پایین بودن سطح علمی و آموزشی استادان، عدم مشارکت دانشجو در اداره امور دانشگاه، احساس ناامنی نسبت به آینده ی شعلی و… قرار دارند. نتیجه تحقیق اینکه از 32 درصد اظهارات دانشجویان درباره ی مسائل سیاسی70 درصد بیانگر اظهار رضایت از وضع سیاسی مملکت، ثبات و امنیت بوده است. 5/7 درصد از پاسخگویان در حد زیادی از اوضاع عمومی وسیاسی کشور انتقاد کردند. در این پژوهش، میان پژوهش شاخص رضایت دانشجو از موسسه ی محل تحصیل، رضایت از اوضاع سیاسی و اجتماعی کشور و تحلیل رابطه مثبت و معنادار وجود داشته است. دانشجویان شهرستانی بیشتر از دانشجویان تهرانی از نظام سیاسی کشور رضایت داشتند.
معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی واحد شهید بهشتی به سفارش و نظارت معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی در سال 1357 پژوهشی درباره ی«بررسی نگرش های سیاسی دانشجویان» انجام داده است. دراین پژوهش تبیین وتحلیل انواع نگرشی های سیاسی دانشجویان نسبت به نظام و حاکمیت سیاسی ،اصول وارزش های آن شناخت موانع مشارکت سیاسی دانشجویان و بررسی میزان تاثیر متغیرهای اجتماعی- اقتصادی بر نگرش های آنان ، سه هدف عمده ی تحقیق بوده است. نتایج پژوهش در بعد سنجش نگرش گویای آن است که فقط 2 درصد از نمونه های آماری 55 نفری، نسبت به ارزش و اصول نظام نگرش منفی داشته اند. به عبارت دیگر 88 درصد نگرش آنان متمایل به متوسط و 10 درصد اعتقاد بسیار زیادی به ارزش واصول نظام داشته اند. درباره نگرش به حاکمیت موجود و نهادهای آن، 1 درصد نظر مخالف و 78 درصد نظری ببینابین و در حد متوسط و 21 درصد به حاکمیت اعتقاد کامل را اعلام کرده اند. نتایج دیگر نشان می دهد که نگرش دانشجویان زیر تاثیر متغیرهای سال ورود و محل زندگی از لحاظ اجتماعی ارتباط معناداری وجود دارد. میان سال ورود به دانشگاه و نگرش به حاکمیت سیاسی رابطه ی معکوس وجود داشته ومتغیرهای تاهل، سن، تحصیلات والدین و پایگاه طبقاتی دانشجو ، با نگرش به ارزش ها و اصول نظام ، رابطه معنادار دیده شده است (معاونت فرهنگی جهاد دانشگاهی شهید بهشتی1378)
فریبا شایگان (1387) با “بررسی عوامل تأثیرگذار بر اعتماد سیاسی” در بین 441 نفر از شهرواندان بیست سال به بالای تهرانی دریافت که اعتماد سیاسی مردم در حد متوسطی است ( 52% اعتماد سیاسی بالا) و اعتماد به نظام سیاسی بالاتر از اعتماد به نهادها و کنشگران سیاسی است. از بین عوامل تأثیرگذار، وضعیت رفاهی، رضایت از ز ندگی و نگرش مردم نسبت به تلاش دولت در ایجاد رفاه اجتماعی اقتصادی مهمترین نقش را در اعتماد سیاسی پاسخگویان دارد. همچنین سن، اعتماد بنیادی ، میزان رضایت از زندگی ، نگرش افراد نسبت به رضایت از عملکرد نقاط تماس، نگرش افراد نسبت به تلاش دولت برای ایجاد رفاه بالا تر، نگرش افراد نسبت به عمل به وعده مسئولان، نگرش افراد نسبت به مسئولان بلندپایه کشور، اعتقاد به دینداری مسئولان سیاسی و نگرش افراد نسبت به طبقه اجتماعی خودشان با اعتماد سیاسی رابطه مستقیم دارد ولی هیچ رابطه معناداری بین تحصیلات و اعتماد سیاسی مشاهده نشد. این تحقیق توانست 39 درصد از واریانس متغیر اعتماد سیاسی را تبیین نماید.
محمد تقی ایمان و حسین منفرد در پژوهشی تحت عنوان “بررسی عوامل اجتماعی-اقتصادی موثر بر رضایت مندی سیاسی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز” با روش پیمایش و با استفاده از تکنیک پرسشنامه با نمونه 384 نفری به این نتایج دست یافتند: رضایت مندی سیاسی پاسخگویان در حد کم است. در مجموع، یافته های تحقیق نشان می دهد که رضایت مندی سیاسی پاسخگویان، بیش از هر عاملی با رابطه منفی، تحت تاثیر بیگانگی سیاسی آنان است و سپس با رابطه مثبت متاثر از رضایت تحصیلی و درجه مذهبی بودن آنان است.
2-1-2. پیشینه تحقیقات خارجی
در خارج کشور نیز «جفری پایج» در سال 1971 با استفاده از یک نمونه ی 237 نفری از سیاه پوستان به بررسی رابطه ی میان اعتماد سیاسی وکارایی سیاسی با مشارکت آشوبگرانه (مشارکت در آشوب های سیاسی) پرداخته است. یافته ها دلالت بر سهم شدید نارضایتی در مشارکت آشوبگرانه دارد. آشوبگران سیاسی در میان ناراضیان، کسانی هستند که اعتماد سیاسی پایینی به حکومت دارند.
انگوس کامپل، بلارد راجرز و فلیپ کانورس از اعضای مرکز پزوهش های پیمایشی دانشگاه میشیگان در سال 1971 مطالعه ای درباره ی رضایت مندی از کیفیت زندگی انجام دادند. در مجموع نتایج تحقیق گویای این است که رضایت مندی از خود، درآمد خانوار، زندگی خانوادگی و ازدواج مهمترین عناصر در رضایت مندی کلی فرد از زندگی می باشد. در این میان بعد اساسی رضایت مندی، شاخص بیگانگی سیاسی معرفی گردیده است. درباره ی احساس مسئولیت مقامات کشور، وجود آزادی برای زندگی و رضایت مندی از زندگی در آمریکا 22 درصد کاملا خشنودند. بیش از 60 درصد سطوح متفاوتی از رضایت مندی را ابراز داشته و 11 درصد اعلام بی تفاوتی و 7 درصد خبر از نارضایتی داده اند. قابل توجه اینکه نارضایتی وبیگانگی سیاسی در میان سیاه پوست ها، جوانان و دانشگاهیان رواج بیشتری داشته است.
رونالد اینگلهارت استادعلوم سیاسی دانشگاه میشیگان آمریکا با بهره گیری از حاصل مطالعاتی که در سطح کشورهای اروپایی و آمریکایی در طی سال های 1986 تا 1970 میلادی انجام شده است تحول ارزش ها و رضایت افراد را در جوامع صنعتی مورد نقد وبررسی قرار داد ونتیجه یافته ها حاکی از آن بود در جوامع خواسته های انسان ها در زندگی دستخوش تحول شده و در نتیجه نوع رضایت از زندگی در آنها تغییر کرده است.
در ژاپن نیز موسسه «ریاضیات آماری» توکیو از سال 1961 به بعد در فاصله های مختلف رفتارها و نگرش های اجتماعی از جمله رضایت اجتماعی را مورد بررسی های میدانی قرار داده است وهدف این موسسه بررسی دگرگونی در اندیشه ژاپنی ها بوده است.