نگهداری و فرآیند


Widget not in any sidebars
همانطور که در شکل فوق نشان داده شد ، صورت بندی پایدار رنگ آزو فرم ترانس آن خواهد بود . البته فرم سیس نیز وجود دارد و قابل جدا سازی از فرم ترانس خواهد بود .
3-3 فرآیند تهیه رنگ های آزو
روش های مختلفی برای تهیه رنگ ها وجود دارد ، ولی عموما آن ها را از کوپلاسیون مواد دی آزونیوم تولید می کنند . این مواد از واکنش دی آزوتاسیون آمین های آروماتیک نوع اول حاصل می شوند . واکنش دی آزوتاسیون در سال 1862 توسط پیتر گریس کشف شد و باعث تحول در صنایع رنگ سازی گردید.
در این واکنش ، فنول ها ، نفتل ها ، آریل آمین ها به عنوان مواد کوپلاسیون به کار برده می شوند . در رنگ های گروه آزو به عنوان رنگزا و گروه های هیدروکسی یا آمینو به عنوان اکسوکروم ( تشدید کننده قدرت نفوذ رنگ ) شناخته می شوند .
در ادامه به طور مختصر دو مرحله ای اساسی تولید رنگ یعنی دی آزوتاسیون و جفت شدن را مورد بررسی قرار می دهیم .
1-3-3 تشکیل رنگ آزو در نیمه ی فرآیند دی آزوتاسیون
در این مرحله باید از یک آمین آروماتیک نوع اول استفاده کرد ، چرا که با حذف دو هیدروژن استخلاف آمینو ، نمک دیازونیوم تشکیل می شود که بار مثبت ایجاد شده توسط حلقه پایدار می گردد ، نمک های آلیفاتیک دیازونیوم پایدار نیستند و با از دست دادن گاز نیتروژن به کربوکاتیون های آلیفاتیک تبدیل می شوند . طی این مرحله دما توسط یخ بین 0 تا 5 درجه سانتی گراد نگهداری می شود تا از تخریب یون دیازونیوم و تشکیل گاز نیتروژن جلوگیری شود.
بر اساس قدرت بازی و حلالیت امین های به کار رفته در تولید رنگ های آزو ، این مرحله به چهار صورت در صنعت اجرا می شود .
1-1-3-3 دی آزوتاسیون مستقیم
باید آمین های اولیه در اسید سولفوریک یا هیدروکلریک به نسبت 3:1 حل شده و نیترین سدیم غلیظ به ان اضافه می شود .
2-1-3-3 دی آزوتاسیون غیر مستقیم
آمین هایی با استخلاف سولفوریک یا کربوکسیلیک به سختی به اسید ها حل می شوند . از این رو برای حل کردن این آمین ها از آب با محلول قلیایی رقیق استفاده می کنند.
3-1-3-3 دی آزوتاسیون آمین های با خاصیت بازی ضعیف
آمین هایی با خاصیت بازی ضعیف در اسید سولفوریک غلیظ حل شده و توسط اسید نیتروزیل سولفوریک که به راحتی با استفاده از روش مخلوط کردن اسید سولفوریک و سدیم نیتریت حاصــل می شود ، به کمک دی آزو تبدیل می گردند.
4-1-3-3 دی آزوتاسیون در حلال آلی
آمین های محلول یا کم محلول در آب در حلال های سرد شده آلی نظیر اسید استیک حل شده و توسط موادی نظیر آلکیل نیتریل ، نیترول کلراید ، نیتروزیل سولفوریک اسید به نمک های دی آزو تبدیل می شوند.
2-3-3 تشکیل رنگ ازو در نتیجه ی فرآیند جفت شدن
طی این مرحله یک مولکول غنی از الکترون نظیر بتا نفتل یا یون دیازونیوم وارد واکنش می شود . البته برای فعال تر شدن واکنش می توان محیط را قلیایی کرد.
1-4-3 رنگ های مونو آزو
این رنگ ها دارای یک گروه آزو بوده از پر استفاده ترین گروه های آزو هستند .
این رنگ ها به دو دسته تقسیم می شوند.
الف) رنگ های دارای گروه های آنیونی و اسیدی:
ب) رنگ های فاقد گروه های آنیونی و اسیدی ، کربوکسیلیک و سولفونیک که این گروه از رنگ ها با توجه به کاربردشان دسته بندی می شوند.
1. رنگ های حلال