نقش مهارت‏های اجتماعی:/پایان نامه درباره یادگیری مشارکتی

هارجی[1] (1998) با مرور تعاریف ماهرانه به نقش مهارت‏های اجتماعی اشاره می‏کند و می‏گوید:

مهارت‏های اجتماعی عبارت است از: مجموعه‏ای از رفتارهی هدفمند و به هم مرتبط و مناسب با وضعیت که آموختنی بوده و تحت کنترل فرد می‏باشد. نخست اینکه رفتارهای اجتماعی هدفمند هستند، اما از این رفتارها برای کسب نتایج استفاده می‏کنیم.

بنابراین خلاف سایر رفتارهایی که اتفاقی یا غیرتعمدی هستند مهارت‏های اجتماعی هدفمند می‏باشند.

دومین ویژگی رفتارهای اجتماعی ماهرانه، به هم مرتبط بودن این توانایی هاست. یعنی آنها رفتارهای متفاوتی هستند که به منظور دستیابی ویژه مورد استفاده قرار می‏گیرد و ما به طور همزمان از آنها استفاده می‏کنیم.

سومین ویژگی مهارت‏های اجتماعی متناسب بودن آنها با وضعیت فردی از لحاظ اجتماعی ماهر است که بتواند رفتارهایش را متناسب با انتظارات دیگران تغییر دهد. به این ترتیب داشتن ارتباط ماهرانه نیاز به استفاده صحیح و تسهیل کننده (از لحاظ رفتاری) شیوه‏های برقراری ارتباط مناسب و کارآمد با دیگران دارد  (اریکسون[2] و همکاران، 1998، ترجمه بیگی و فیروزبخت، 1377).

چهارمین ویژگی این تعریف آن است که مهارت‏های اجتماعی در واقع واحدهای رفتار مجزایند. فردی که از لحاظ اجتماعی مهارت دارد قادر است رفتارهای مناسب داشته و این توانایی‏های اجتماعی را در قابل عملکرد رفتاری پی ریزی کند، یکی از ویژگی‏های ارتباط اجتماعی ماهرانه است (سگرین[3]، 1999).

پنجمین ویژگی این تعریف آموختنی بودن مهارت‏های اجتماعی است، در حال حاضر محققان اتفاق نظر دارند که اکثر رفتارهای اجتماعی آموختنی هستند، زیرا کودکانی که در بین انسان‏ها بزرگ نشده اند، از لحاظ اجتماعی و رفتارهای متفاوت و نامقبول دارند و قادر به تکلم نمی باشند، همچنین شواهد نشان می‏دهد کودکانی که محیط خانوادگی گرمی نداشته اند رفتار اجتماعی نامعقولی دارند. (ایسلر فریوریکرن[4]، 1999، به نقل از بیگی و فیروزبخت، 1382).

آخرین بخش تعریف مهارت‏های اجتماعی گویای این است که افراد بر این مهارت‏ها کنترل شناختی دارند، بنابراین کسانی که از لحاظ اجتماعی کمبود مهارت دارند، ممکن است عناصر اصلی مهارت‏های اجتماعی را فرا گرفته باشد اما فرایندهای فکری لازم برای استفاده از این عناصر در تعاملات خود بی بهره باشد، یکی از جنبه‏های مهم کنترل زمان بندی رفتارهای اجتماعی است، اگر فایده رفتار اجتماعی دستیابی به نتایج مطلوب آن است، پس زمان بندی رفتار اهمیت زیادی دارد. یعنی باید از رفتارهای ماهرانه در موقعیت مناسب استفاده کرد. مثلا اگر می‏خواهیم بر توان تقویت‏های کلاسی بیفزاییم باید آن را بلافاصله پس از اظهار نظرهای طرف مقابل استفاده کنیم.

در واقع یکی از نشانه‏های بی‏کفایتی اجتماعی بیان بی موقع مطلب است پس شش ویژگی زمان استفاده از رفتارهای اجتماعی به اندازه ماهیت این رفتارها و نحوه انجام دادن آنها اهمیت دارد (هارجی و مک کارتن، 1999، ترجمه فیروزبخت و بیگی، 1382).

فیلیپس[5] (2000) با مرور تحلیل‏های ارائه شده در مورد مهارت‏های اجتماعی نتیجه می‏گیرد کسی دارای مهارت‏های اجتماعی است که با دیگران طوری ارتباط برقرار کند که به حقوق و الزامات و رضایت خاطر و با انجام وظایف خود در حد معقولی دست یابد، بی آنکه حقوق الزامات، رضایت خاطر و یا وظایف دیگران را نادیده بگیرد و در عین حال بتواند در این مورد مبادله‏ای باز و آزاد با دیگران داشته باشد.

در این تعریف به عناصر کلان برخوردهای اجتماعی یعنی تقابل بین افراد اشاره شده است (هر چند فیلیس خاطرنشان می‏کند: “دانستن چگونه رفتار کردن در وضعیت‏های گوناگون” بخشی از مهارت‏های اجتماعی است) در تعریف بازرگان (1378) نیز به این نکته اشاره شده است: “مهارت‏های اجتماعی عبارت است از فرایندهای مرکبی که فرد را قادر می‏سازد به گونه‏ای رفتار کند دیگران او را باکفایت تلقی کنند، مهارت‏های توانایی‏های لازم را برای انجام رفتارهای هدفمند و موفقیت آمیز است در این تعریف مهارت‏های اجتماعی را بر اساس رفتار اشخاص تعریف می‏کنند تا حدی متفاوت است مک کوایر و پریستلی[6] (2001) می‏گویند: مهارت‏های اجتماعی به رفتارهایی گفته می‏شود که شالوده ارتباط‏های موفق رو در رو را تشکیل می‏دهند. آرکایل[7] (2002) با در نظر گرفتن اهداف در تعریف خود این تاکید رفتاری تعمیم می‏دهد، او می‏گوید: “منظور من از رفتارهای اجتماعی ماهرانه رفتارهایی است که به تکامل گران کمک می‏کند به اهداف خود دست یابند”.

[1] – Harji

[2] – Erikson

[3] – Segrin

[4] – Friver

[5] – Filipse

[6] – Mackkovayer and Prastli

[7] – Arkile

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تأثیر یادگیری مشارکتی (جیگ ساو) بر مهارت‏های اجتماعی و پیشرفت تحصیلی دانش ‏آموزان دختر پایه هفتم شهرستان جم

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *