منبع مقاله درباره جنبه های اقتصادی و آلودگی محیط زیست

دانلود پایان نامه

عدم مدیریت درکاربرد نامتعادل‌ کودهای‌ ازته‌ ممکن‌ است‌ سبب‌ کاهش‌PH و کم‌ شدن‌ قابلیت‌ دسترسی‌ گیاهان‌ به‌ فسفر شود. همچنین‌ استفاده‌ مداوم‌ از کودهای‌ مصنوعی‌ سبب‌ کاهش‌ عناصر کمیاب‌ مانند روی‌، آهن‌، مس‌ و منگنز خواهد شد که‌ بر روی‌ سلامت‌ گیاهان‌، جانوران‌ و انسان‌ تاثیر خواهند گذاشت‌. کودهای‌ شیمیایی‌ مصرفی‌ درکشورهای‌ توسعه‌ یافته‌ و درحال‌ توسعه‌ سبب‌ تشدید خطرات‌ جانی‌ ناشی‌ از افزایش‌ اکسید ازت‌ در اتمسفر و استراتوسفر می‌شود. شایان‌ ذکر است‌، در بدن‌ نیز مصرف‌ سبزیجات‌ یا آب‌ آشامیدنی‌ محتوی‌ نیترات‌ زیاد به‌ تولید ماده‌ نیتروز آمین‌ در سیستم‌ گوارشی‌ منجر می‌شود. در کشور ما سالانه بیش از5/2 میلیون تن اوره جهت تامین نیاز ازت گیاهان در صنایع کشاورزی استفاده می شود. استفاده از کود اوره سبب کاهش راندمان خاک و آلودگی شدید آن ، تشکیل نمکها و کمپلکسهای دیگر در خاک (شوره بستن) و تجمع اوره در بافت گیاهان (عامل سرطانهای دستگاه گوارش در انسان) می گردد (ملکوتی، 1378).
1-13- کودهای بیولوژیک

  • استفاده از کودهای بیولوژیک در کشاورزی از قدمت بسیار زیادی برخوردار است و در گذشته نه چندان دور تمام مواد غذایی مورد استفاده انسان با استفاده از چنین منابع ارزشمندی تولید می شده است ولی بهره برداری علمی از اینگونه منابع سابقه چندانی ندارد. اگرچه کاربرد کودهای بیولوژیک به علل مختلف در طی چند دهه گذشته کاهش یافته است ولی امروزه با توجه به مشکلاتی که مصرف بی رویه کودهای شیمیایی بوجود آورده است، استفاده از این مواد در کشاورزی مجددا مطرح شده است. بدون تردید کاربرد کودهای بیولوژیک علاوه بر اثرات مثبتی که بر کلیه خصوصیات خاک دارد، از جنبه های اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی نیز مثمر ثمر واقع شده و می تواند به عنوان جایگزینی مناسب و مطلوب برای کودهای شیمیایی باشد. در حال حاضر نگرش های جدیدی که در ارتباط با کشاورزی تحت عنوان کشاورزی پایدار، ارگانیک و بیولوژیک مطرح می باشد به بهره برداری از چنین منابعی استوار است.
    کودهای بیولوژیک منحصرا به مواد آلی حاصل از کودهای دامی، اضافات گیاهی و غیره اطلاق نمی شود بلکه تولیدات حاصل از فعالیت میکروارگانیزم هایی که در ارتباط با تثبیت ازت و یا فراهمی فسفر و سایر عناصر غذایی در خاک فعالیت می کنند را نیز شامل می شود.
    بشر امروزه با استفاده از ماشین آلات سنگین اقدام به بهره برداری بی رویه از خاک نموده است. سیستم های جدید خاک ورزی مثل سیستم های بدون شخم و شخم حداقل برای جلوگیری از فرسایش خاک پیشنهاد شده است. موفقیت این سیستم ها بدون فعال نگه داشتن جامعه میکروبی (میکروارکانیزم ها) خاک یک تلاش بیهوده است.به همین دلیل به دنبال تخریب خاک و نیاز به راه حل های مناسب، یک رشته علمی بنام بیوتکنولوژی خاک در کشاورزی ایجاد شده است که هدفش استفاده از ارگانیزم های مفید خاکزی برای تولید حداکثر است. موجودات خاک عامل محرکه تمام فعل و انفعالات خاک می باشند. اکنون تلاش های زیادی صورت گرفته که بتوان با تقویت میکروارگانیزم های خاک و تلقیح خاک با آنها حاصلخیزی خاک را حفظ کرد. به مجموعه بحث هایی که در این زمینه مطرح است، تهیه کودهای بیولوژیک گفته می شود.
    نخستین کود میکروبی که به بازار عرضه شد نیتراژین بود که بیشتر دررابطه با عنصر نیتروژن بوده لذا باکتری استفاده شده در آن ریزوبیوم است. این کود بیولوژک حدود یک قرن پیش تولید شده و به فروش هم رسیده است(1895). بدنبال تهیه آن انواع و اقسام ریزوبیوم ها را معرفی کردند. علاوه بر باکتری ریزوبیوم از باکتری های دیگر هم مثل ازتوباکتر استفاده شد. اما این فعالیت های مرتبط با تولید کودهای زیستی به دلیل تقارن با تولید کودهای شیمیائی و صنعتی چندان دوام نیاورد. زیرا کودهای شیمیایی رقیب بسیار قدرتمندی برای کودهای بیولوژیک بودند و تمام سرمایه ها صرف قسمت شیمیایی می شد. گذشته از آن کودهای شیمیایی جاذبه های گمراه کننده ای از قبیل: ارزان بودن، حمل آسان کاربرد سهل و آسان، درآمد سریع و کوتاه مدت و… که در اینجا مستهلک شدن زمین و از بین رفتن موجودات زنده میکروبی خاک در نظر گرفته نمی شد. این مسائل باعث شد چند دهه تولید کودهای بیولوژیک در یک وقفه ای قرار بگیرد.این قضیه تا سال 1970 ادامه داشت که بهای نفت افزایش یافت. با اوج گیری بهای نفت، بهای کودهای شیمیایی افزایش یافت و قدری از رقابت با کودهای بیولوژیکی کاسته شد.سال های بین 1973 تا 1975 دوره حیات مجدد کودهای بیولوژیک بود (کوچکی و همکاران،1387).
    1-14- کودهای بیولوژیک و نقش آن‌ها در تغذیه و سلامت افراد جامعه
    کاربرد روزافزون کودهای شیمیایی باعث بروز خسارات جبران ناپذیر زیست محیطی، بهداشتی و اقتصادی شده است . کاربرد کودهای شیمیایی ازته به واسطۀ برجای ماندن آنها در طبیعت، باعث آلودگی آب و خاک شده و از این طریق باعث ایجاد بیماری های مختلفی از قبیل سرطان و مت هموگلوبینا در انسان می شوند . این معایب کودهای شیمیایی و هزینه بالای تولید آنها باعث شد که تولید کودهای بیولوژیک مورد توجه جدی قرار گیرد . امروزه انواعی از کودهای بیولوژیک با منشأ باکتری، قارچ، جلبک و یا دیگر موجودات خاک در جهان قابل تولید است که مکانیسم عمل تمامی آنها قابل جذب کردن عناصر غذایی گیاه در خاک است . با توجه به سازگاری میکروارگانیزم ها با شرایط محیطی و اقلیمی زیستگاه خود، استفاده از باکتری های خارجی که از مناطقی با ویژگی های متفاوت نسبت به شرایط اقلیمی کشور به دست آمده اند، جهت تولید کود بیولوژیک و استفاده از آنها در شرایط اقلیمی کشور ، مسلماً از کارایی کافی برخوردار نخواهد بود . بنابراین، استفاده از باکتری های بومی که با شرایط خاک و اقلیم کشور سازگار هستند، برای تولید کود بیولوژیک از ارزش ویژه ای برخوردار است . در ایران استفاده از کود های بیولوژیک وارداتی در سال های اخیر به صورت تحقیقاتی و محدود مورد استفاده قرار گرفته است و با توجه به نتایج حاصل تولید بومی این گونه کود ها در دستور کار موسسات و مراکز تولیدی قرار گرفته است . کودهای بیولوژیک در مقایسه با کودهای شیمیایی از منافع اقتصادی و زیست محیطی فراوانی برخوردار هستند . کودهای بیولوژیک علاوه بر صرفه اقتصادی، باعث پایداری منابع خاک، حفظ توان تولید در دراز مدت و جلوگیری از آلودگی محیط زیست می گردد . از سوی دیگر، تولید محصولات غذایی با کیفیت، که محصول کودهای بیولوژیک است، نه تنها باعث رضایت خاطر مصرف کنندگان می شود بلکه تأمین و تضمین سلامت جسمی آنان را نیز در پی دارد . امروزه اهمیت کودهای بیولوژیک نه به خاطر تأمین نیازهای گیاه، بلکه کاربرد آنها از آن جهت که به محیط زیست آسیب نمی رساند و به بهبود کیفیت محصولات کشاورزی و در نتیجه سلامت مصرف کنندگان کمک می کند، از توجه ویژه ای برخوردار است (کوپاهی، 1386).
    امروزه با افزایش تولید کشاورزی به جهت رفع نیازمندی‌های رو به رشد جمعیت در حال گسترش، نگرانی در مورد آینده تأمین غذا برای مردم مطرح گردیده است. آلودگی‌های آب، خاک، هوا و فرسایش خاک، مقاومت آفات به سموم و گسترش کود شیمیایی سبب گردید تا به جهت حفظ منابع به گذشته و کشت‌های صنعتی برگردیم. پس برای تولید محصولات سالم و پاک و در نتیجه انسان‌هایی سالم و با نشاط، هیچ راهی جز کشاورزی ارگانیک نداریم، استفاده از فرآورده‌های گیاهی ارگانیک رابطه تنگاتنگ با سلامت افراد جامعه دارد.
    با توجه به تقاضای روزافزون برای محصولات کشاورزی ارگانیک، در این نوع از کشاورزی که اساس آن بر مدیریت صحیح خاک و محیط رشد گیاه و درخت استوار است، به گونه‌ای عمل می‌شود که در تغذیه گیاهان و درختان، تعادل بین عناصر مورد نیاز در خاک به هم نخورد و در هنگام رشد نیز، نیازی به استفاده از سموم و آفت‌کش‌ها نباشد. و در تغذیه خاک کشاورزی، به جای استفاده از کود شیمیایی ار کودهای طبیعی نظیر خاک برگ، جلبک و کودهای حیوانی و بیولوژیکی استفاده شود. در صورت نیاز به مبارزه با آفات نیز به جای کاربرد سموم و آفت‌کش‌های شیمیایی، از شیوه‌های بیولوژیک همچون زنبورها و باکتری‌‌ها و یا از ارقام مقاوم به آفت‌ها در کشت و زرع، بهره‌برداری می‌شود و در این نوع کشاورزی از دانه‌های اصلاح شده ژنتیکی و در معرض تابش اشعه قرار گرفته استفاده نمی‌شود. به این ترتیب محصول نهایی که به دست مصرف کننده می‌رسد عاری از باقیمانده‌های سمی و شیمیایی و ماده نگه‌دارنده خواهد بود. از سوی دیگر، محصولات غذایی با کیفیت که محصول کودهای بیولوژیک است نه تنها باعث رضایت مصرف کنندگان می‌شود بلکه تأمین و تضمین سلامت جسمی آنان را نیز در پی دارد.
    ماده بیولوژیک به مواد آلی اطلاق می‌شوند که حاوی یک یا چند عنصر غذایی ضروری گیاه است و به جهت فعالیت موجود زنده برای گیاه فراهم می شود و روی مواد نگه‌دارنده مناسبی عرضه می‌شوند. کودهای زیستی به صورت مایه تلقیح میکروبی و به عنوان یک ترکیب حاصل سوش‌های میکروبی مؤثر و با راندمان بالا برای تأمین یک یا چند عنصر غذایی مورد نیاز گیاه تعریف می‌شوند. کودهای بیولوژیک، میکرو ارگانیسم‌هایی هستند که قادرند یک یا چند عنصر غذایی را از شکل بلا استفاده به شکل قابل استفاده تبدیل کنند و این تبدیل در یک پروسه بیولوژیکی انجام می‌گیرد. هزینه تولید کودهای بیولوژیک کم و در اکوسیستم آلودگی به وجود نمی‌آورد (نصر اصفهانی و همکاران، 1385).
    مصرف کودهای بیولوژیک قدمت بسیار طولانی دارد. تولیدکنندگان محصولات برای تقویت زمین‌های کشاورزی، گیاه تیره‌ای به نام لگومینوز را کشت می‌کردند و معتقد بودند که با کشت آن حاصلخیزی خاک افزایش پیدا می‌کند. در نوشته‌های تاریخی کاشت گیاه شبدر، باقلای مصری و… برای تقویت خاک‌ها گزارش شده است.
    کودهای بیولوژیک مواد نگه‌دارنده‌ی میکرو ارگانیزم‌های مفید خاک می‌باشند که به طور متراکم و با تعداد بسیار زیاد در یک محیط کشت تولید شده‌اند. معمولاً به صورت بسته‌بندی قابل مصرف در اراضی کشاورزی‌اند.ارگانیزم‌هایی که در تولید کودهای بیولوژیک مورد استفاده قرار می‌گیرند عمدتاً از خاک جداسازی می‌شوند. در شرایط آزمایشگاه در محیط‌های کشت مخصوص تکثیر و پرورش پیدا می‌کنند و بعد به صورت پودرهای بسته‌بندی شده و آماده، مصرف می‌شوند.
    1-15- طبقه‌بندی کودهای بیولوژیک
    بر اساس پیشنهاد آقای کوپاهی طبقه بندی کودهای بیولوژیک به شرح ذیل می باشد:
    الف) با توجه به نوع میکروارگانیسم‌ها، کودهای بیولوژیک را می‌توان به صورت زیر طبقه‌بندی کرد:
    1- کودهای بیولوژیک باکتریایی( ریزوبیوم- ازتوباکتر- آزوسپریلیوم، …)
    2- کودهای بیولوژیک قارچی (میکوریزا)
    3- کودهای بیولوژیک جلبکی (جلبک‌های سبز- آبی و آزولا)
    4- کودهای بیولوژیک اکتینومیست‌ها (فرانکیا)
    ب) با توجه به اعمالی که میکروارگانیسم‌ها انجام می‌دهند کودهای زیستی به شرح ذیل تقسیم‌بندی می‌شوند:
    1- تثبیت کننده‌های ازت مولکولی
    2- قارچ‌های میکوریزا
    3- میکروارگانیسم‌های حل کننده فسفات‌های نامحلول
    4- باکتری‌های ریزوسفر محرک رشد
    این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.