منابع تحقیق درمورد نظریات و دیدگاهها و طبقه بندی بر اساس

دانلود پایان نامه
  • 5) ویتامین : ویتامین های ث و ای دارای اثر آنتی اکسیدان هستند که آسیب های ناشی از واکنش اکسیژن فعال را در سلولهای موکوس معده کاهش می دهند. بر اساس این مکمل های ویتامین ها همانند ادجوانت تراپی در درمان ریشه کنی هلیکوباکتر پیلوری مورد ارزیابی قرار گرفتند. در مطالعه ای در ترکیه اثر بخشی بیشتر ریشه کنی هلیکوباکتر پیلوری با استفاده از رژیم سه درمانی استاندارد به همراه مکمل های ویتامین به اثبات رسید(26).
    1-12-تاریخچه استفاده از گیاهان دارویی
    هزاران سال است که بشر دریافته گیاهان منابع بسیار خوبی برای درمان بیماری‌ها هستند. استفاده از گیاهان دارویی قدمتی به اندازه عمر تمدن بشری دارد که در این اثر به اختصار در رابطه با تاریخچه استفاده از گیاهان دارویی در تمدن های مختلف و اهمیت آن در عصر حاضر توضیح داده خواهد شد(24).
    1-12-1-تاریخچه گیاهان دارویی در ایران تاریخچه پزشکی و درمان در ایران به دوران آریایی، در حدود 7000 سال قبل از میلاد مسیح بر می گردد و نیز نخستین نوشته ها و نسخه های به دست آمده از گیاهان دارویی در تمدن های مهم دنیا نظیر ایران باستان، مصر، خاورمیانه، یونان باستان، هند و چین به 3000 سال قبل از میلاد بر می گردد. برخی از دانشمندان ونویسندگان معتقدند که تحول بزرگ در طب یونان باستان الهام گرفته از طبایران باستان بوده است و مکتب طبی زرتشت خیلی زودتر از طب یونانی به وجودآمده بود. آن گونه که جنگ های میان ایرانیان و یونانیان منجر شد تا آثارطبی بقراط و سایر دانشمندان به دست ایرانیان بیفتد و اولین مدرسه به نامجندی شاپور تاسیس شود. پس از ورود سپاه اسلام به ایران، این مدرسه به عنوانبزرگترین مرکز تعلیم پزشکی در سر تاسر ممالک اسلامی درآمد. دراین زمان که یکی از طلائی ترین ادوار علم پزشکی در ایران است. دانشمندانبزرگی چون (ابوریحان بیرونی، زکریای رازی و ابوعلی سینا) پا به عرصه گذاشتند. آن ها توانستند در مدت کوتاهی، پیشرفتهای چشم گیری، در جهان طببه وجود آورند.
    کتاب قانون یکی از معروف ترین آثار پزشکی دنیا، از ارزشمندترین منابع قدیمی طب سنتی است که ابوعلی سینا پزشک و فیلسوف ایرانی آن را به رشته تحریر درآورد. او در این اثر گران بها 811 داروی گیاهی و خواص مهم درمانی آنها رامعرفی کرده است. با کمال افتخار در حال حاضر اثر این دانشمند بزرگ ایران زمین به عنوان یکی از منابع مهم در دانشگاه های پزشکی سراسر دنیا، مورد تدریس و مطالعه قرار می گیرد(24).
    1-12-2- تاریخچه گیاهان دارویی یونان و روم
    نخستین رساله مکتوب و مدون در زمینه گیاه شناسی دارویی مقارن ظهور تمدن یونان توسط تئوفر ( 285-370 ق.م) ارائه شد. این رساله با عنوان تاریخچه گیاهان بود و گرچه نمایانگر تلاش ارزنده نویسنده در ارائه یک موضوع مهم با انسجام علمی لازم می باشد، ولی در عین حال نشانگر مرزهای محدود کار مؤلف است که خود ناشی از محدودیت اطلاعات و دانش موجود در زمینه گیاهان دارویی در آن زمان بوده است.به هر حال کتاب طبی تدوین شده توسط پدانیوس دیوسکوریدس اهمیت بیشتری دارد. وی به بررسی گیاهان و جانوران برخی مناطق از جمله ایتالیا، یونان، آسیای صغیر، اسپانیا و فرانسه پرداخت و تعداد زیادی از نمونه های معدنی، گیاهی و جانوری را جمع آوری نمود و درهر فرصت ممکن به تحقیق پیرامون خواص درمانی نمونه های جمع آوری شده پرداخت.اثر مذکور در 5 جلد به رشته تحریر در آمده و حاوی تمام اطلاعات مربوط به دانش پزشکی در آن روزگار و شامل شرح و توصیف 600 نمونه گیاهی می باشد. دراین اثر نیز تلاشی برای طبقه بندی بر اساس حروف الفبا نبوده، بلکه مبتنی بر وجوه اشتراک گیاهان و شباهتهای آنهاست. توصیفها بسیار دقیق و به زبانی بسیار ساده و دور از ابهام ارائه شدهاند و روشهای تهیه نیز به نحو دقیق و صحیح بیان گردیدهاند. سفرهای مکرر دیوسکوریدس به عنوان پزشک ارتش فرصت مناسبی برای مطالعه و ثبت تمام کاربردها و فواید گیاهان سرزمین های بیگانه را برای او فراهم نمود. در واقع تقریباً تا پایان قرن شانزدهم میلادی نوشتههای او اثر مرجع و استاندارد در حوزه فارماکولوژی به شمار می رفت و این نشانگر وسعت اطلاعات او درباره موضوع مورد بحث است(24).
    1-12-3- طب سنتی در چین
    قدیمی ترین شواهد نوشتاری در مورد استفاده پزشکی از گیاهان در چین، مجموعه نوشتههای مربوط به ۱۱ درمان پزشکی است که از یک آرامگاه در ایالت هانان به دست آمده است. تاریخ آرامگاه به ۱۶۸ سال قبل از میلاد می رسد و نوشته ها که بر روی ابریشم نگاشته شده اند مربوط به حدود سه قرن قبل از میلاد است. برخی از این نوشته ها به بحث درباره ورزش و رژیم غذایی پرداخته اند(24). بزرگ ترین، واضح ترین و مهم ترین این دست نوشتهها که توسط کاشفان آن به نام (نسخی برای پنجاه و دو بیماری) نامیده میشود، یک کار فارماکولوژی برجسته است که بیش از ۲۵۰ ماده درمانی در آن نام برده شده است و اغلب آن ها موادی هستند که از گیاهان و جنگل به دست آمده اند و علاوه بر آن غلات، حبوبات، میوه ها، سبزی ها و قسمت های حیوانی نیز در آن نام برده شده اند. پیش زمینه تمام متون نشانگر این است که بیماری، تظاهرات روح شیطانی است و باید از جادو، ورد و دعا به همراه گیاهان در درمان مدد جست. در آخرین سلسله هانها (۲۵ تا ۲۲۰بعد از میلاد) طب در چین تغییر یافت. مردم در نتیجه رشد فکری و با مشاهده و فهم طبیعت دریافتند که سلامتی و بیماری نتیجه اصول طبیعی است. با این وجود گیاهان هنوز هم نقش مهمی را در طب داشتند. مفردات پزشکی در قرن یک میلادی در آن کشور نوشته شد. در این کتاب که نویسندگان آن گمنام هستند، گیاهان به خصوصی توصیف داشت. وی دراین اثر، دانش و اندیشه علمی زمان خود را به دقت شرح داده است. حاصل کار او که گردآوری نظریات و دیدگاههای حدود 400 محقق آن دوران بود، هم اکنون به عنوان یکی از کتب مرجع فارماکولوژی دنیای قدیم به شمار می رود(24) .
    1-12-4- طب گیاهی در قرن بیستم
    داروهای گیاهی طی جنگ جهانی اول به خاطر کمبود دارو به طور وسیعی استفاده شدند.بعد از جنگ، صنایع داروسازی رشد زیادی یافتند و درطب قانون پزشکی و داروسازی سال ۱۹۴۱ حق فروش داروی گیاهی توسط اطبای گیاهی را به بیماران لغو کرد. جنجال عمومی باعث شد تا این قانون هیچ گاه اجرا نشود. بعد از یکسری بحث ها قانون پزشکی در ۱۹۶۸ حقوق این اطبا را دوباره برقرار کرد و انجمن پزشکی گیاهی بریتانیا تأسیس شد. این انجمن فارماکوپه گیاهی بریتانیا را منتشر ساخت. این کتاب با بازنگری در سال ۱۹۹۰ مجدداً چاپ شد (53).
    1-13- اهمیت استراتژیک عصاره گیاهان دارویی در دنیای امروز
    عصاره گیری از گیاهان داروئی به منظور تولید داروهای گیاهی یکی از مهمترین موارد مصرف این گیاهان است. رویکرد روزافزون استفاده از گیاهان داروئی و فراورده های حاصله از آنها نقش این گیاهان را در چرخه اقتصاد جهانی پررنگ کرده است به طوری که مصرف رو به تزاید آنها تنها اختصاص به کشورهای در حال توسعه نداشته بلکه یکی از فاکتورهای مهم بهداشتی کشورهای پیشرفته نیز محسوب می شود. بر اساس گزارش FAO ارزش صادرات گیاهان داروئی در سال 1995 بالغ بر 1300 میلیون دلار بوده است. در چین در حدود 200 نوع گیاه داروئی مختلف کشت می شود و در سال 1995 با 337 میلیون دلار مقام اول را در صادرات گیاهان داروئی به خود اختصاص داده است. در ضمن تولید، عصاره گیری و اسانس گیری در همین کشور باعث اشتغال حدود 100 میلیون نفر شده است. کشورهای اروپایی در سال 1989 اقدام به ورود گیاهان داروئی مختلف به ارزش 550 میلیون دلار نموده اند- که این رقم در سالهای اخیر به شدت افزایش یافته است- و در همان سال از این مواد 76 میلیارد دلار دارو، عصاره و اسانس ساخته و به همان کشورهای تولید کننده گیاهان داروئی برگردانده شد. طی سالهای 2001-2000 تعداد کارخانه های داروئی در دنیا دو برابر شده است. تقاضا برای عصاره گیاهان داروئی در جهان رو به افزایش است(53).
    1-14- جایگاه داروهای گیاهی در ایران
    گرایش به مصرف گیاهان دارویی در ایران (که یکی از هفت کشور آسیایی است کهبیشترین گیاهان دارویی را دارد) از دیرباز وجود داشته است و در سه دههگذشته شاهد روند رو به رشد مردم در زمینه استفاده از این داروهای گیاهی واحیای طب سنتی هستیم. براساس آمار موجود در کشورمان نیز بیش از 130 نوع داروی گیاهی وجود دارد. جایگاه داروهای گیاهی در چند سال اخیر در کشور با تحولات علمی تخصصی نظام مندتر شده است. تشکیل ستاد گیاهان دارویی و طب ایرانی، تاسیس دانشکده طب سنتی،ایجاد درمانگاه ها و مراکز تحقیقاتی و آموزش تخصصی گروهی از پزشکان وداروسازان نمادی از تحول و نظام مندی نسبت به جایگاه طب سنتی ایران و درمانداروی گیاهی است (53).
    1-15-معرفی گیاه مرزنگوش
    گیاهی است پایا به ارتفاع 30 تا 60 سانتی متر و دارای بوی معطر که به حالت خودرو در نواحی خشک،سواحل دریاها،دامنه کوهستانهاو جنگلهای نواحی مختلف اروپا و نواحی جنوب غربی و مرکزی آسیا می روید بعلاوه برای مصارف درمانی نیز پرورش می یابد.از مشخصات آن اینست که ساقه راست، منشعب، پوشیده از کرک و به رنگ سبز مایل به قرمز دارد.برگهای آن بیضوی،به رنگ سبز تیره و پوشیده از کرک در سطح تحتانی پهنک و کناره های آزاد آن است.گلهای مجتمع آن که در خرداد تا مرداد ظاهر می گردد رنگ گلی یا سفید دارد.هر یک از گلهای آن دارای کاسه منتهی به 5 دندانه مساوی و جام بزرگتر از کاسه است.درون جام گل آن 4 پرچم(2 بزرگ و 2 کوچک)جای دارد. میوه آن چهار فندقه ای و محصور در بقایای کاسه گل است در بین پایه های متعدد این گیاه در یک ناحیه غالبا دو نوع گل دیده می شود.یکی گلهایی با وضع طبیعی و مشخصاتی منطبق با آنچه که ذکر شد و دیگری گلهایی که پرچمهای آنها رشد کمتری حاصل نموده،در عوض مادگی بزرگتر از حالت طبیعی دارند.کاشت : تکثیر مرزنگوش به دو روش رویشی و تکثیر توسط بذر صورت می گیرد. تکثیر رویشی : تکثیر رویشی به روش تقسیم بوته انجام می گیرد اواخر بهار بوته های سالم 2 تا 3 ساله را از خاک خارج می کنند. هر بوته را به 2 تا 3 قطعه تقسیم می کنند فاصله ردیفهای کاشت بین 50 تا 60 سانتی متر و فاصله دو بوته روی ردیف کاشت بین 20 تا 25 سانتی متر میباشد. تکثیر توسط بذر : بذور را در خزانه (زیر پلاستیک یا هوای آزاد) در اوایل فروردین در ردیفهایی به فاصله 25 سانتی متر کشت می نمایند.عمق بذر مرز نگوش در هنگام کاشت باید 2 تا 3 میلی متر باشد. اگر از خزانه زیر پلاستیک استفاده شده باشد اواخر اردیبهشت ماه و چنانچه از خزانه هوای آزاد استفاده شده باشد، اوایل پائیز همان سال نشاء ها را به زمین اصلی منتقل می کنند. فاصله ردیفهای کاشت در زمین اصلی 50 سانتی متر و فاصله دو بوته روی ردیف کاشت 15 تا 20 سانتی متر باید باشد برای هر متر مربع به یک گرم بذر با کیفیت مطلوب نیاز است(56). رشد مرزنگوش در سال اول رویش بسیار کند است و علفهای هرز بدون رقابت و به سرعت توسعه می یابند از این رو کنترل علفهای هرز قبل از کاشت و تهیه بستر عاری از علفهای هرز ضرورت دارد. مبارزه مکانیکی با علفهای هرز، آبیاری به موقع بخصوص پس از انتقال نشاء ها به زمین اصلی و همچنین در فصول خشک سال مهم است. در سال اول اواسط تابستان (مرداد ماه) بریدن گیاهان از فاصله 8 تا 10 سانتی متری از سطح زمین سبب گسترش انشعابهای ساقه ای شده و در افزایش محصول نقش موثری دارد. نیاز گیاه به آب از سال دوم رویش کمتر می شود(56). برداشت محصول بستگی به شرایط اقلیمی محل رویش گیاه دارد. در سال اول تنها یکبار می توان محصول را برداشت نمود. اما از سال دوم به بعد می توان 2 و یا حتی 3 بار محصول برداشت کرد. گیاهان در مرحله گل دهی (اواخر خرداد – اوایل تیر) حاوی حداکثر مقدار اسانس هستند. از این رو اولین برداشت در همین مرحله انجام می گیرد. پس از رویش مجدد گیاهان و تولید شاخ و برگهای جدید و نمو گلها، ماههای مرداد – مهر زمان مناسبی برای دومین برداشت خواهد بود. برداشت محصول در سطوح کوچک با داس ولی در سطوح وسیع کشت توسط کمباین مخصوص انجام می گیرد هنگام برداشت ،پیکر رویشی از 40 سانتی متری قسمت فوقانی بریده می شود. سپس پیکر رویشی جمع آوری شده را خشک می کنند.درجه حرارت مناسب برای خشک کردن به وسیله خشک الکتریکی 40 درجه سانتی گراد است.مقدار محصول 2 تا 3 تن در هکتار می باشد نسبت اندام تازه به خشک 5 تا 6 به 1 می باشد(56).
    1-15-1- خواص گیاه مرزنگوش
    ترکیبات تشکیل دهنده این روغن عبارتند از تیمول، کارواکرون، کاریو فیلن، پاراسیمن، بورنئول، لینالول، زرانیل استات و… نسبت این ترکیبات در گیاهان تهیه شده از منابع مختلف متفاوت است. مرزنگوش به عنوان ضدنفخ، خلط آور، مسکن، مدر، در درمان ناراحتى هاى تنفسى (آسم) و اشتها آور مصرف مى شود(7). همچنین براى آن اثر التیام دهنده و ضدعفونى کننده ذکر شده است. در طب گذشته از مرزنگوش در تسکین دل پیچه و دردهاى مختلف به ویژه سردرد و کمردرد استفاده شده و براى آن اثر قاعده آور و مدر نیز قائل بوده اند. از فرآورده هاى موجود در بازار مى توان به بخور اکالیپتوس اشاره کرد که گونه اى از مرزنجوش یکى از اجزاى تشکیل دهنده آن است. اندام هاى هوایى گیاه خشک شده باید در بسته بندى هاى مناسب و دور از رطوبت و حرارت زیاد نگهدارى شود. اسانس گیاه مانند دیگر اسانس ها باید در ظروف شیشه اى تیره رنگ و در بسته و تخلیه شده از هوا نگهدارى شود.اﯾﻦ ﮔﯿﺎه دارای ﺧﻮاص ﺿﺪ ﻣﯿﮑﺮوﺑﯽ و ﺿﺪ ﻗﺎرﭼﯽ فراوانی ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ.
    1-15-2-ترکیبات موثر ضد میکروبی موجود در گیاه مرزنگوش
    1) تیمول : روغن تیمول یا تیمن که در ترکیب اسانس گیاه وجود دارد،منشا اصلی خواص ضد عفونی کننده بسیاری از گیاهان می باشد،از طریق مخاط جذب می شود و از راه ادرار دفع می شود ور نگ ادرار را تیره یا سیاه می سازد. خاصیت ضد میکروب و ضد قارچ و ضد انگل تیمول در طب جدید نیز مورد توجه است(9)
    این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.