منابع تحقیق درباره مهارت‌های حرکتی بنیادی و موقعیت جغرافیایی

3-2-1:مدل آنیتا هارو
یکی از جامع‌ترین طبقه‌بندی‌ها در زمینه روانی – حرکتی تقسیم‌بندی خانم‌ هاروست. در این تقسیم‌بندی سطوح طبقه‌بندی به طور سلسله‌مراتب و زنجیره‌ای از پایین‌ترین سطح رفتار حرکتی قابل‌مشاهده تا بالاترین سطح رفتار حرکتی به طور پیوسته تنظیم شده است.
Widget not in any sidebars

رفتارهای یک سطح نیز به قسمت‌های جزئی تر تقسیم‌شده‌اند که آن‌ها نیز به طور پیوسته از پایین به بالا تنظیم‌شده‌اند. سطوح مختلف در این حیطه عبارت‌اند از
1- حرکات بازتابی 2- حرکات بنیادی 3- تواناییهای ادراکی 4- تواناییهای جسمانی 5- مهارت حرکتی6- ارتباطات غیرکلامی
حرکات بازتابی، پایه همه رفتارهای حرکتی است و اعمالی که فراگیر در پاسخ به برخی از محرک‌ها به طور ناآگاهانه انجام می‌دهد.
سطح دوم، حرکات اساسی و بنیادی، در واقع ترکیبی از حرکات انعکاسی، الگوهای حرکتی ذاتی است. یادگیرنده در سطح اول به طور غیرارادی پاسخ میدهد، اگر چه الگوهای حرکتی به طور ذاتی رشد میکنند، ولی یادگیرنده از این الگوهای حرکتی به طور ارادی استفاده می‌کند.
بر اساس این الگوهای حرکتی ارادی است که یادگیرنده حرکات مهارتی خود را بنیان می‌گذارد. دو سطح بعدی یعنی تواناییهای ادراکی و جسمانی از طریق رشد و یادگیری تکامل می‌یابند. رشد و کارایی فرد در حرکات مهارتی بستگی کامل به چگونگی رشد و تکامل وی در سطوح حرکات اساسی، تواناییهای ادراکی و جسمانی دارد. وقتی یادگیرنده شرایط لازم را برای انجام حرکات مهارتی کسب نمود، ابزار لازم را برای تغییر و تعدیل و خلق الگوهای حرکت زیبا به دست می‌آورد. بالاترین حد مهارت که یادگیرنده می‌تواند کسب کند، در آخرین سطح طبقه‌بندی قرار دارد.
از آنجایی که سطح دوم طبقه‌بندی باید در سال‌های پیش‌دبستانی و سال‌های آغازین مدرسه تکامل یابد ولی به علت شهرنشینی و مسائل همراه با مدرنیته این مهارت‌ها به رشد و تکامل نمی‌رسد (گالاهو و ازمون، 2006).
3-2-2:مدل ساعت شنی گالاهو
گالاهو رشد حرکتی در طول عمر را به ساعت شنی تشبیه کرده است این ساعت شنی با دو عامل وراثت و محیط پر می‌شود.
شکل1-2: مراحل و سطوح رشد حرکتی از دیدگاه گالاهو
مراحل رشد حرکتی به این ترتیب است که: دوره اول در رشد حرکتی، مرحله حرکات بازتابی است که این دوره حرکات به صورت غیرارادی انجام می‌شوند، این دوره تا یک سالگی است. دوره دوم، دوره حرکات ابتدایی است که از 1 تا 2 سالگی را شامل می‌شود.
دوره سوم، مرحله رشد مهارت‌های بنیادی است که از حدود 2سالگی آغاز و تا 7 سالگی ادامه دارد. این دوره سنی زمانی ایده آل برای پیشرفت کودکان در مهارت‌های استواری، جابجایی و دست‌کاری بنیادی است. این مرحله خود به سه دوره تقسیم می‌شود، مرحله ابتدایی از 2 تا 3 سالگی که کودکان ابتدا مهارت‌ها را به صورت تلاش‌های قابل‌مشاهده و هدفمند در اجرای تکلیف ارائه میکنند. در این مرحله حرکات نسبتاً ناشیانه و ناهماهنگ است. مرحله مقدماتی یا نوظهور از 4 تا 5 سالگی، مرحله‌ای است که مرحله شروع را به مرحله پیشرفته پیوند میدهد، در این مرحله اجرا موزون و هماهنگ میشود و کودکان کنترل بیشتری بر حرکاتشان دارند. با این وجود، حرکات در این مرحله هنوز ناهماهنگ و زمخت هستند.
دوره پیشرفته یا تبحر از 6 تا 7 سالگی است. مرحله پیشرفته رشد مهارت‌های حرکتی بنیادی، با تلفیق بخش‌های تشکیل‌دهنده یک الگوی حرکتی در اجرای کارآمد، صحیح و هماهنگ مشخص شده است. در این مرحله اجرا سریع‌تر بهبود مییابد. کودکان تا سن 6 یا 7 سالگی میتوانند در اکثر مهارت‌های حرکتی بنیادی به مرحله پیشرفته برسند. با این همه، اغلب آن‌ها به درجات متفاوتی از مهارت‌ها دست مییابند.
شکست در رشد الگوهای پیشرفته حرکات بنیادی، کودکان را در کسب مهارت‌های ورزشی تخصصی در کودکی ثانویه، نوجوانی و بزرگ‌سالی محدود می‌سازد. مهارت‌های حرکتی بنیادی بنیان مهارت‌های ورزشی هستند و باید آموخته شوند، زیرا نیاموختن آن‌ها منجر به شکست و ناکامی در مراحل بعدی میشود. مرحله چهارم، مرحله حرکات تخصصی است که از سن 7 سالگی شروع می‌شود. در این مرحله علاقه کودکان به ورزش به شدت افزایش می‌یابد. و به سه دوره تقسیم می‌شود:
دوره انتقال یا گذر از 7 تا 10 سالگی است کودکان در این دوره علاقه زیادی را به ورزش‌های مختلف ابراز می‌دارند ولی آن‌ها توانایی کمی در هر یک از آن‌ها دارند. اگر آن‌ها در مرحله حرکات بنیادی به پیشرفت نرسند این مسئله ایجاد سدی در برابر مهارت ورزشی می‌کند که آن را سد تبحر شدن مینامند. این مرحله برای یادگیری مهارت‌های حرکتی بنیادی خیلی دیر نیست، ولی برگشتن و یادگرفتن آن‌ها سخت تر از یادگیری آن‌ها در زمان لازم است. در این مرحله کودکان باید فرصتهایی برای پرداختن به انواع ورزش‌ها را داشته باشند. برنامه‌های تربیت بدنی باید مهارت‌های ورزشی و عناصر پایه فعالیت‌های مرتبط با ورزش را ارائه کنند. دوره کاربرد از 11 تا 13 سالگی است. عنصر کلیدی در دوره کاربرد دانش و مهارت کافی بازی کودکان برای اجرای فعالیت در شرایط تفریحی و رقابتی است. کودکان در این دوره برخی از ورزش‌ها را بر می‌گزینند (گالاهو و ازمون، 2006).
اولویت‌ها در ابتدا مبتنی بر تجربیات موفق، نوع بدن، موقعیت جغرافیایی، عوامل فرهنگی- اجتماعی و عاطفی است. دوره استفاده مادام‌العمر که از 14 سالگی به بعد است. در این دوره، افراد فعالیتهایی را بر میگزینند که از انجام آن‌ها لذت می‌برند و آن‌ها را در طول زندگی‌شان برای تفریح، آمادگی و احساس رضایت ادامه می‌دهند. در این دوره، علاقه زیادی به فعالیتهای خاص نشان میدهند و به یک یا چند ورزش خاص روی می‌آورند (گالاهو و ازمون و گودوی، 2012).
3-2-3: مدل نیوول (محدودیت‌ها)
کارل نیوول (1986) اشاره کرد که حرکات از تعامل بین ارگانیسم، محیطی که حرکت در آن رخ می‌دهد و تکلیفی که انجام می‌گیرد ناشی می‌شوند. چنانچه هر کدام از این 3 عامل تغییر کنند نتیجه حرکت تغییر خواهد کرد. عوامل فوق را می‌توان به عنوان سه راس یک مثلث با یک دایره پیکان‌دار که تعامل‌ها را نشان می‌دهد به تصویر کشید.

شکل 2-2: مدل محدودیت‌های نیوول
نیوول سه عامل موجود در راس مثلث‌ها را محدودیت‌ها (قیود) نامید. این محدودیت‌ها شبیه یک بازدارنده عمل می‌کنند اما درعین‌حال از طریق بسترسازی رفتار حرکتی به عنوان مشوق نیز عمل میکنند. این موضوع به این دلیل اهمیت دارد که محدودیت‌ها را منفی در نظر نگیریم محدودیت‌ها به سادگی مسیرهای را ایجاد می‌کنند که حرکت به آسان‌ترین شکل ممکن انجام می‌گیرد. محدودکننده‌ها به حرکت شکل می‌دهند آن‌ها حرکت را به زمان و مکان خاصی هدایت می‌کنند و از این طریق به حرکت شکل ویژه می‌بخشند (هی وود، 2009).
انواع محدودیت‌ها