مقاله ویژگی های درونی و اخلاقی مربی قرآن و ویژگی های ظاهری مربی قرآن


Widget not in any sidebars

1. دین اسلام تربیت را مختص به محدوده زمانی معینی نمی داند و برای تمامی سنین دستورات خاصی دارد و حتی قرائت قرآن در زمان حمل و پس از تولد را در روحیه کودک موثر می داند؛ ولی تربیت به معنای خاص آن و آموزش مفاهیم ساده دینی (مثل لا اله الا الله و …) بهتر است از دو سالگی آغاز شود.
2. از آنجا که هفت سال اول دوره سیادت و حکمرانی کودک است، باید فرزند ضمن کنترل غیر مستقیم آزاد و رها باشد. بنابراین در آموزش و تربیت فرزند روشهایی موثر است که به برخی از آنها اشاره می کنیم:
الف.دوره سیادت (هفت سال اول) به هیچ وجه با اجبار و تحمیل تناسب ندارد. پس با اجبار و زور نمی توان به جایی رسید. و تنها ملاطفت و مهربانی همراه با صبر و حوصله ثمر بخش است.
ب. تأثیر زمان و مکان: در آموزش غیر رسمی و تربیت کودک باید بهترین زمان ها مثل زمان شادابی و خوشحالی کودک ـ نه خواب آلودگی و خستگی ـ و بهترین مکان ها مثل تفریح گاهها، محیط بازی و مهدهایی که همسن و سالهای کودک در آنجا حاضرند انتخاب شود.
ج. روش الگویی هماهنگ: یکی از موثرترین روشها انجام کار خوب توسط والدین است که کودک با مشاهده آن و تقلید از والدین با آموزه های دینی آشنا می شود. حسن این روش این است که فرزند دچار دوگانگی تربیت نمی شود که مثلاً از پدر بشنود دروغ بد است؛ ولی ببیند مادرش به او قول داده و دروغ گفته است. والدین باید در صورت تقلید کودک وی را مورد تشویق ـ مثل نوازش و … ـ قرار دهند.
د. تداعی معانی: یعنی مفاهیم دینی را با خاطره ای خوش همراه کنیم تا کودک با یاد آوری آن خاطره به یاد آن آموزه دینی بیفتد.
ه. روش های غیر مستقیم: مثل قصه، شعر، فیلم، کارتون، نمایش و … (فیلم و سی دی های مذهبی).
3. تعادل و میانه روی و پرهیز از افراط و تفریط : افراط در آموزش و کمرنگ کردن بازی و تفریح کودک ضربه ای جبران ناپذیر بر روحیه او پیدا می کند. به عنوان مثال: حضرت آیت الله بهجت در دیدار حافظ پنج ساله قرآن ، محمد حسین طباطبایی (علم الهدی) با ایشان تأکید داشتند: او را به مسافرت زیاد ببرید و تفریح و بازی او را فراموش نکنید. البته همین افراط در بازی، محبت و … نیز مضر می باشد.
طبق منابع اسلامی، برای ما مسلّم و متقن است که میل به پرستش، نیایش، کمال طلبی و حقیقت جویی در کودک، فطری و درونی است. این موضوع را شواهد تاریخی (پرستش بت، خورشید، گاو و ساختن بهترین مکان ها برای معابد) و آیات و روایات تأیید می کند.
خداوند تبارک و تعالی در قرآن مجید، می فرماید: «فاَقِم وجهَکَ لِلدّینِ حنیفاً فطرتَ اللّهِ الّتی فَطَرالنّاسَ علَیها لا تبدیلَ لِخلقِ اللّهِ ذلکَ الدّینُ القَیِّمُ ولکنَ اکثرالناس لا تعلمون» (روم: ۳۰); پس روی خود به سوی دین حنیف کن که مطابق فطرت خداست; فطرتی که خدا بشر را بر آن فطرت آفریده و در آفرینش خدا دگرگونی نیست، این است دین مستقیم، ولی بیش تر مردم نمی دانند.اگر مشاهده می شود که گروهی از کودکان و نوجوانان نسبت به مسائل دینی ـ از جمله نماز ـ رغبت و تمایلی از خود نشان نمی دهند، این مربوط به عوامل محیطی است که فطرت کودک را از مسیر خود منحرف کرده است.
متأسفانه بعضی از والدین به دلیل عدم حساسیت و اهمیت نسبت به مسائل دینی و گاهی به دلیل سخت گیری ها و آموزش های غلط و عدم آشنایی آنان با سیره ائمّه اطهار(علیهم السلام)و روش های تربیتی، به گونه ای با کودک رفتار می کنند که آنان نسبت به مسائل دینی بی تفاوت، کم رغبت و بعضاً از آن متنفّر می شوند.
در دین اسلام، تأکید فراوان بر این مطلب می شود که اصول دین تقلیدی نیست، بلکه فرد باید با آگاهی و آزادی آن را بپذیرد. بنابراین، باید تلاش کنیم که کودک و نوجوان را به طریقی مثبت و ترغیب کننده، به دین دعوت نماییم و از افرادی که دارای مبناهای اعتقادی و فکری قوی هستند در این زمینه، کمک بگیریم. باید توجه داشته باشیم که کودک و به ویژه نوجوان، در مقابل برخوردهای آمرانه، مقاومت می کند .
دکتر زهرا مصطفوی نقل می کند: همسرم به دلیل عادت خانوادگی، دخترم را از خواب صبحگاهی بیدار می کرد و به نماز وامی داشت . امام (رحمه الله) وقتی از این ماجرا خبردار شدند ، برایش پیغام فرستادند که «چهره شیرین اسلام را به مذاق بچه تلخ نکن.» این کلام آن چنان مؤثر افتاد و اثر عمیقی بر روح و جان دخترم به جای گذاشت که بعد از آن خودش سفارش کرد که برای نماز صبح به موقع بیدارش کنم.
بدین روی، باید مطالب و مفاهیم آموزشی و دینی متناسب با سطح درک و قوای ذهنی و روانی متعلّمان باشد.
والدین و بزرگ سالان نباید توقّع داشته باشند که کودک آن ها سریع اهل عبادت و نماز شود. برنامه عادت دادن و آموزش آن ها به نماز باید بر اصل تدریج مبتنی باشد. کودک نباید یکباره بار سنگینی از وظایف دینی را بر دوش خود احساس کند و خود را به انجام آن موظف بداند . تکالیف سنگین و زودهنگام و خارج از طاقت و توان کودک ممکن است صدمه ای جبران ناپذیر بر اعتقادات دینی و مذهبی او وارد آورد.
خصوصیات مربی قرآن کودکان
منظور از مربی قرآن کسی است که حفظ یا روخوانی قرآن را به کودکان آموزش می دهد. از آنجا که‌ یکی از ویژگی های شخصیتی کودکان تقلید از والدین و مربیان است، مربی قرآن می‌توانـد الگویی منـاسب برای کودکـان باشـد. بنـابراین کسـی که وظیفـه ی آموزش قـرآن را بـر عـهده دارد بایـد دارای ویژگی هایی باشـد که در ذیل به برخـی از آن‌هـا اشـاره می‌شـود.
ویژگی های ظاهری مربی قرآن
1 . ظاهر پاکیزه و مرتب: مربی قرآن باید در عین سادگی و رعایت پوشش های لازم اسلامی از ظاهری کاملاً آراسته و مرتب برخوردار باشد و تا آنجا که ممکن است لباس های با رنگ روشن استفاده کند و تناسب رنگ در لباس را نیز مورد توجه قرار دهد.
. 2 طرز صحبت کردن مربی: اگر مربی بتواند قرآن را با صدای زیبا برای کودکان تلاوت کند ، تأثیر بیشتری در علاقه مندی و جذب آنان به قرآن خواهد داشت . همچنین صدای مربی نیز باید مناسب باشد، نه خیلی بلند و نه خیلی آهسته، بلکه به گونه ای باشد که همه ی کودکان صدایش را بشنوند و صدا نباید به قدری باشد که باعث آزار آن ها شود.
3 . طرز نگاه کردن مربی : نگاه مربی باید توأم با مهربانی و عطوفت باشد و به هنگام آموزش قرآن به طور یکسان به همه ی بچه ها نگاه کند، زیرا کودکان بسیار حساسند و نگاه نکردن مربی به آنان را در واقع بی توجهی و علاقه نداشتن مربی به خود قلمداد خواهند کرد. نگاه مربی نباید به یک شخص خیره شود بلکه باید به تک تک کودکان باشد.
4 . استفاده از حرکت های دست و چهره : مربی قرآن به جای استفاده صرف از کلام می تواند متناسب با حرف‌ها و توضیحات خویش از مهارت های حرکتی دست و چهره در جایگاه خود استفاده کند تا کودکان از سخنان یکنواخت و مکرر مربی خسته نشوند.
ویژگی های درونی و اخلاقی مربی قرآن
.1راستگو باشد: بچه ها بسیار حساس و زیرک هستند و اگر از مربی سخن نادرست یا ناراست بشنوند اعتمادشان را به او از دست خواهند داد.
2. خوش قول باشد : اگر به کودکان وعده ای داد به آن عمل کند.
.3 مهربان و دلسوز باشد.
4. رازدار و امانت دار باشد : اگر کودکی با مربی خود درباره مطلبی که برای کودک حکم راز را دارد صحبت کند ، مربی باید به او قول بدهد که حرف ها و راز هایش را جایی افشا نخواهد کرد ، حتی اگر به نظر مربی سخن بی اهمیتی باشد.