مقاله رایگان درباره تجزیه واریانس و مواد غذایی

4-2-2ارتفاع ساقه
ارتفاع ساقه تحت تأثیر تاریخ کاشت در سطح احتمال خطای یک درصد معنیدار بود ولی بُر تأثیر معنیداری بر این صفت نداشت (جدول4-7). مقایسه میانگین نشان داد که با تأخیر در کاشت ارتفاع از 54/126 سانتیمتر در تاریخ کاشت اول به 96/93 سانتیمتر در تاریخ کاشت چهارم کاهش پیدا میکند (شکل4-12). نتایج تومار (1995) نشان میدهد که با افزایش دما طی دورهی رشد و کاهش طول دوره، گیاه نمیتواند فرصت کافی برای ذخیره نمودن مواد غذایی پیدا کند و در نتیجه ارتفاع ساقه کاهش مییابد.
Widget not in any sidebars

شکل 4-12 تأثیر تاریخ کاشت بر ارتفاع ساقه
با افزایش طول مراحل نموی از کاشت تا شروع رشد زایشی، ارتفاع ساقه نیز افزایش مییابد. اثر زمان کاشت بر روی ارتفاع بیش از هر چیز به اثر دماهای متفاوت در زمانهای مختلف کاشت برمیگردد به این ترتیب افزایش طول دورهی گرما، زمان لازم را برای رشد کامل در برخی موارد تقریباً تا 50 درصد کاهش میدهد (ناصری، 1375). کاشت بههنگام باعث افزایش طول دوره رویشی شده در نتیجه گیاه فرصت کافی جهت رشد رویشی و افزایش ارتفاع را بهدست میآورد (جودی و همکاران، 1391). به نظر میرسد کاهش طول ساقه و به تبع آن فشردهتر و کوتاهتر شدن میانگرهها و سلولها میتواند با حفظ بیشتر آب به همراه تنفس کمتر یکی از مکانیسمهای سازگاری به شرایط گرم باشد (گیلانی، 1388).
4-2-3قطر ساقه
قطر ساقه تحت تأثیر معنیدار تاریخ کاشت در سطح احتمال خطای یک درصد قرار گرفت (جدول4-7). نتایج مقایسه میانگین دادهها نشان داد که بیشترین قطر ساقه در تاریخ کاشت 27 آبان با میانگین 93/11 میلیمتر و کمترین در تاریخ کاشت 9 دی با میانگین 96/3 میلیمتر بهدست آمد (شکل4-13).
شکل4-13 تأثیر تاریخ کاشت بر قطر ساقه
افزایش قطر ساقه در تاریخهای کاشت زودتر را میتوان به طول دوره رشد و ماده خشک کل بیشتر در این تاریخهای کاشت مربوط دانست که تا حدودی به صورت افزایش قطر ساقه نمایان شده است (فرجیآرمان و همکاران، 1390). اکبری و رضا دوست (1388) گزارش نمودند که برتری معنیدار قطر ساقه در کاشت زودتر نیز میتواند در اثر رشد رویشی طولانیتر و در نتیجه حجم بیشتر مواد فتوسنتزی مازاد بر نیاز گیاه باشد که در ساقه ذخیره شدهاند و موجب افزایش قطر ساقه و رشد گیاه شدهاند. بنابراین ساقهها بهعنوان یکی از منابع مهم ثانویه، نقش بسیار ارزندهایی را در پر شدن دانهها در مراحل پایانی رشد دارند.
4-2-4 طول خورجین
نتایج تجزیه واریانس حاکی از اثر معنیدار تیمار تاریخ کاشت و بُر بر طول خورجین در سطح احتمال خطای یک درصد و اثر متقابل آنها در سطح احتمال خطای پنج درصد بود (جدول4-7). برشدهی اثر متقابل نشان میدهد که مصرف بُر در تاریخ کاشت اول، سوم و چهارم در سطح یک درصد معنیدار بودند (جدول4-8). مقایسه میانگین تیمارها نشان داد که بیشترین طول خورجین در تاریخ کاشت 27 آبان با میانگین 2/6 با مصرف بُر بهصورت خاک کاربرد و محلولپاشی در مرحله رزت بهدست آمد. در تاریخ کاشت 26 آذر و 9 دی نیز بیشترین طول خورجین مربوط مصرف خاک کاربرد بُر با میانگین 9/5 و 8/5 بود. کمترین طول خورجین در همهی تاریخهای کاشت مربوط به تیمار شاهد بود (جدول4-9).
جدول4-8 برشدهی اثر متقابل تاریخ کاشت و بُر بر طول خورجین
تاریخ کاشت
درجه آزادی
مجموع مربعات
27 آبان
3
0001/0 588900/1
12 آذر
3
1034/0 230025/0
26 آذر
3
0031/0 611025/0
9 دی