مقاله رایگان درباره به عنوان یک استراتژی و شرایط آب و هوایی


Widget not in any sidebars
2-7-2 پیامدهای ناشی از کمبود بُر در گیاه
به علت پویایی نسبی کم بُر در گیاه، علائم کمبود ابتدا در برگهای جوان ظاهر میشود. اولین علامت کمبود بُر در گیاه توقف رشد جوانه انتهایی است که بلافاصله پس از آن برگهای جوان میمیرند. مرگ منطقه مریستمی و کاهش تشکیل میوه، تنک شدن ریشهها و ظهور تعداد زیادی ریشههای کوچک، ضخیم، چماقی شکل و قهوهای رنگ از علائم کمبود بُر است. کمبود بُر سبب کاهش قند در چغندرقند و نیشکر، عدم تشکیل دانه و بد شکل شدن خوشه در گندم و کچلی بلال در ذرت میشود. همچنین غلظت کلسیم و منیزیم در گیاهان دارای کمبود بُر به ترتیب 3 و 2 بار کمتر از گیاهان بدون کمبود است (ملکوتی و متشرعزاده، 1378 و یتزینگ و همکاران، 2000).
2-7-3 اهمیت بُر در کلزا
گیاهان را از لحاظ نیاز به بُر به سه دسته کم نیاز، با نیاز متوسط و پر نیاز تقسیم میکنند. کلزا از گیاهان پر نیاز محسوب میشود (ملکوتی و متشرعزاده، 1378).
ازمیان عناصر کم مصرف، بُر نقش مهمی در تولید عملکرد مطلوب کلزا داشته و این گیاه حساسیت زیادی نسبت به کمبود بُر دارد. کلزا در مقایسه با غلات 5 تا 8 بار بیشتر به این عنصر نیاز دارد. مصرف بُر عملکرد دانه و محتوای روغن دانه را افزایش داده و تا حدی موجب کاهش میزان اسید اروسیک میشود. کمبود بُر باعث کاهش تعداد دانه در خورجین و در نهایت تا 20 درصد کاهش محصول میشود (حجازی، 1379). نتایج آزمایشات اسد و همکاران (2002) نشان داد که مرحله زایشی دو گیاه روغنی کلزا و آفتابگردان حساسیت بیشتری به کمبود بُر در مرحله رویشی دارد.
2-7-4 اثر بُر بر عملکرد و اجزای عملکرد
مالهی و همکاران (2003) در تحقیقات خود در مورد اهمیت عناصر کممصرف اظهار نمودند عناصر کم مصرف نظیر بُر برای رشد گیاه ضروری است. کاربرد مقادیر کمتر یا بیش از حد مناسب عناصر کممصرف، به همان اندازه که کمبود نیتروژن عملکرد گیاه را کاهش میدهد، موجب کاهش عملکرد گیاه میگردد. هوکینگ و همکاران (1993) پیرامون نقش عناصر کممصرف در زراعت کلزا گزارش نمودند کمبود عناصر کممصرفی مانند بُر، مس، منگنز و مولیبدن میتواند موجب کاهش عملکرد کلزا گردد. محققان ثابت کردند که عملکرد دانه کلزا بهطور معنیداری تحت تأثیر کودهای نیتروژن، بُر و روی است. عملکرد دانه کلزا با افزایش سطوح بُر، به طور تصاعدی افزایش یافت (محمد و همکاران، 1999). مرادی تلاوت و همکاران (1386) نیز گزارش کردند که کاربرد 10 کیلوگرم بُر در هکتار، باعث افزایش عملکرد دانه در کلزا شد که بیشترین افزایش مربوط به افزایش تعداد دانه در خورجین بود. پورتر (1993) نیز بیان کرد که بوتههای کلزا که بُر را از طریق شاخ و برگ دریافت کردند، 5/6 درصد عملکرد دانه بیشتری در مقایسه با تیمار شاهد داشتند. محمد و همکاران (1999) نشان دادند که در کتان کاربرد 10 کیلوگرم در هکتار روی و دو کیلوگرم در هکتار بُر، باعث افزایش معنی داری در عملکرد دانه، تعداد غوزه در هر گیاه و وزن غوزهها شد. ژانگ (2001) گزارش کرد که محلولپاشی بُر به همراه حشرهکشهایی مثل دیمیلین به عنوان یک استراتژی برای افزایش عملکرد دانه سویا مؤثر است. نجارزادگان و همکاران (1387) بیان کردند که کاربرد 5/2 کیلوگرم در هکتار، باعث افزایش عملکرد کلزا شد. مالهی و همکاران (2003) در آزمایش مزرعهای با کاربرد بُر عملکرد دانه و کاه در تیمارهای کمی به طور معنیداری افزایش یافت. همچنین تیمار بُر موجب افزایش غلظت و جذب بُر در دانه و کاه در بیشتر موارد گردید. افزایش غلطت بُر و جذب بُر معمولاً در کاه بیش از دانه دیده میشود. از میان روشهای کاربرد بُر به ترتیب، روش پخش سطحی، کاربرد در کنار ردیفهای کشت و محلولپاشی مؤثرترین هستند. نتایج بدست آمده توسط استانگولیس و همکاران (2000) نشان میدهد که با مصرف بُر در زراعت کلزا عملکرد افزایش یافت در حالی که در بین اجزای عملکرد در تعداد غلاف در متر مربع و وزن هر بذر افزایش قابل توجهی مشاهده نشد. اینطور به نظر میرسد که افزایش تعداد بذر در خورجین عامل افزایش عملکرد در این مطالعه بوده است.
2-7-5 اثر بُر بر کیفیت محصول
ناتال و همکاران (1987) دریافتند که مصرف بُر همراه با گوگرد درصد پروتئین دانه کلزا را افزایش داد در حالی که ترکیب بُر با نیتروژن، مقدار پروتئین را کاهش، ولی درصد روغن را افزایش داد بُر بر متابولیسم ترکیبات نیتروژن در گیاه مؤثر بوده و بر اثر کمبود آن ترکیبات نیتروژن محلول، مخصوصاً نیترات در گیاه تجمع مییابد (ملکوتی و متشرعزاده، 1378). مصرف بُر سبب افزایش مقدار روغن و تا اندازهای باعث کاهش میزان اسید اروسیک در دانه کلزا گردید. نتایج حاصل از آزمایشات مرادی تلاوت و همکاران (1386) نشان داد مصرف سطوح مختلف بُر بر درصد روغن و پروتئین تأثیری ندارد. پراتیما و همکاران (1999) گزارش نمودند بیوماس، عملکرد دانه و میزان روغن کنجد با کاربرد 0/33 میلیگرم در لیتر بُر به میزان 42% افزایش یافت بر اثر کمبود شدید بُر هیچ دانهای در گیاه کنجد تولید نشد.
2-8 جمعبندی
نتایج تحقیقات قبلی در مجموع بر اثر محدود کننده تنش گرمای آخر فصل بر کلزا و اغلب گیاهان زراعی تأکید دارد که طیف وسیعی از خصوصیات و فرآیندهای فیزولوژیک، مورفولوژیک و آناتومیک گیاه تحت تأثیر تنش گرما قرار میگیرند. در چنین شرایطی اتخاذ تدابیر مدیریتی درست از قبیل تاریخ کاشت به موقع و انتخاب سیستم تغذیهای مناسب جهت رسیدن به پتانسیل عملکرد میتواند تا اندازهای راه گشا باشد.
نظر به بالا بودن دما در دوره پر شدن دانه در خوزستان و بروز تنش گرما، و از طرفی دیگر اهمیت بُر در زراعت کلزا این آزمایش با هدف بررسی اثر تنش گرما و مصرف بُر بر عملکرد دانه، صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک طراحی و اجرا گردید.
فصل سوم
فصل سوم
مواد و روشها
بهمنظور بررسی تأثیر تنش گرمایی آخر فصل ناشی از تاریخهای کاشت دیر هنگام و مصرف بُر بر عملکرد و کیفیت کلزا در شرایط آب و هوایی اهواز آزمایش مزرعهای یکساله طراحی و اجرا گردید.
3-1 زمان و محل اجرای آزمایش
این آزمایش در سال زراعی 93-1392 در مزرعه پژوهشی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین واقع در ملاثانی، 35 کیلومتری شمال شرقی اهواز با عرض جغرافیایی 31 درجه و 34 دقیقه شمالی و طول جغرافیایی 48 درجه و 52 دقیقه شرقی، با ارتفاع حدود 20 متر از سطح دریا اجرا گردید.
3-2 مشخصات و شرایط آب و هوایی محل اجرای آزمایش
براساس آمار هواشناسی بلند مدت، شهر ملاثانی با داشتن متوسط بارندگی سالیانه حدود 169 میلیمتر، متوسط دما 23 درجه سانتیگراد و متوسط حداکثر و حداقل دما به ترتیب 36 و 5/9 درجه سانتیگراد از لحاظ اقلیمی در گروه مناطق خشک و نیمه خشک قرار دارد. میانگین ماهیانه برخی پارامترهای هواشناسی منطقه طی دورهی رشد گیاه برای سال زراعی93-1392 در جدول 3-1 ارائه شده است.
جدول 3- 1 آمار هواشناسی ایستگاه تحقیقاتی اهواز طی مدت اجرای آزمایش (سال 93-1392 )
ماههای
سال
حداقل دما