مقاله رایگان با موضوع موقعیت جغرافیایی و محصولات کشاورزی


Widget not in any sidebars

روی یکی از عناصری است که باعث افزایش رشد رویشی وزایشی گیاه شده و در نتیجه باعث افزایش عملکرد دانه می گردد. بهیک تکین(2010) اعلام نمود که کاربرد روی تأثیر بیشتری بر تعداد گل‌ها و عملکرد دانه گندم در مقایسه با تولید ماده خشک یا اندازه دانه دارد. ییلماز و همکاران (1998) همچنین تأثیر عنصر روی بذر را بر عملکرد و غلظت روی دانه گندم آبی و دیم درترکیه بررسی نمودند و نتیجه گرفتند که در شرایط کمبود روی، غلظت زیاد روی، رشد بذر و عملکرد گندم را افزایش می‌دهد. در این بررسی افزایش عملکرد ناشی از کشت بذور با روی زیاد در شرایط آبی و دیم به‌ترتیب 14 و 18 درصد بود. آشرک( 1987) نیز بیان نمود در گندم میزان روی ومنگنز ذخیره شده در بذر، اثر زیادی بر روی رشد وعملکرد گندم در خاک‌های دچار کمبود دارد.
حسینی (1383) نیز در مطالعه‌ای اظهار نمود کاربرد روی تا سطح 10 میکروگرم در گرم خاک باعث افزایش معنی دار عملکرد دانه گردید که ناشی از پائین بودن روی قابل استفاده در خاک می‌باشد. نتایج مشابهی توسط رنگل و گراهام ( 1995) مبنی بر افزایش عملکرد دانه در اثر مصرف روی نیز گزارش شده است. مجیدی و ملکوتی (1377) نیز گزارش نمودند که مصرف سولفات یا اکسیدروی به همراه کودهای پایه در کردستان، عملکرد دانه گندم را بطور معنی‌داری افزایش دادند. مقدار افزایش عملکرد دانه نسبت به شاهد در دو ایستگاه تابعه 826 و 679 کیلوگرم در هکتار بود. در گزارش احمدی وهمکاران (1385) نتایج تحقیق آن‌ها نشان داد که با مصرف خاکی روی و یا مصرف به طریق محلول پاشی، به خوبی می‌توان غلظت روی را در دانه به‌عنوان یک ویژگی مهم کیفی افزایش داد. ییلماز و همکاران (1997) نیز با ارائه نتایجی مشابه این پژوهش اظهار داشتند که مصرف روی نه تنها عملکرد را به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌دهد، بلکه با افزایش غلظت این عنصر در دانه گندم نیز موجب غنای دانه می‌شود. کاکمک وهمکاران (1999) ؛ کربائر و ساد (2002) و اردال و همکاران (2002) نیز افزایش مقدار روی در دانه را بر اثر افزودن روی به خاک گزارش کرده‌اند.
بویس و اسلام (2011) نیز گزارش نمودند که رشد گندم در خاک‌های با کمبود روی نه تنها منجر به محدودیت رشد و کاهش عملکرد دانه می‌گردد بلکه غلظت روی دانه را نیز کم کرده و از طریق محلول پاشی روی حدأکثر عملکرد دانه و غلظت روی در دانه گندم ایجاد می‌شود. احمدی و همکاران (1385) نتیجه گرفتند که افزودن روی در شرایط شوری کم تا متوسط می‌تواند ازطریق بهبود وضعیت عناصر غذایی در گیاه وکاهش اثرات شوری موجب رشد بیشتر و تا حدودی افزایش عملکرد دانه گندم شود. تحقیقات خوشگفتارمنش و همکاران (2002) وحسینی وکریمیان (1382) نشان داده است که شوری در خیار وگندم موجب کاهش غلظت روی می‌شود. سیلسپور (1385) نیز بیان داشت که تأثیر کاربردآهن و روی بستگی زیادی به میزان آن‌ها در خاک وجذب توسط گیاه دارد. وی با مصرف آهن وروی افزایش عملکرد گندم رامشاهده نمود، همچنین با مصرف توأم آهن وروی، عملکرد دانه گندم 867 کیلوگرم در هکتار افزایش یافت. ییلماز و همکاران (1997 و 1998) بیان کردند که مصرف روی موجب افزایش معنی‌داری در عملکرد دانه واجزای عملکرد (تعدادسنبله درمتر مربع ، تعداد دانه درسنبله و وزن هزار دانه) شد که از بین این اجزاء تأثیر مصرف روی بر تعداد سنبله در متر‌مربع شدیدتر بود. این محققان نشان دادند که بر اثر مصرف روی تعداد سنبله در متر مربع تا81 و وزن هزار دانه تا26 درصد افزایش یافت.
2-7 جمع بندی بررسی منابع:
محدودیت خاک و منابع آب شیرین و کمبود آب طی سال‌های اخیر در بسیاری از مناطق جهان، بسیاری از پژوهش‌ها را به سمت بررسی امکان استفاده از خاک و آب‌های شور سوق می‌دهد. افزایش تولید محصولات کشاورزی و درآمد کشاورزان از هدف‌های مهم سیاست‌گذاران بخش کشاورزی به شمار می‌رود. بدیهی است که تأمین آب مطمئن برای توسعۀ زمین‌های آبی همزمان با افزایش بازدۀ آبیاری، نقش کلیدی و تعیین کننده در تحقق این هدف‌ها خواهد داشت، اما به سبب محدودیت شدید منابع آب غیر شور و متعاقب آن کاهش کیفیت آب و خاک زراعی، به‌ویژه در شرایط خشک و نیمه‌خشک که کمبود آب یکی از موانع جدی چرخه تولید به حساب می‌آید، استفاده از منابع آب جایگزین (آب‌شور) و روش‌های کم‌آبیاری برای تداوم فعالیت‌های کشاورزی اجتناب ناپذیر خواهد بود. از آنجا که انتخاب گزینه‌های یاد شده تأثیر درخور توجهی بر تولید کشاورزی و درآمد کشاورزان دارد، مصرف پایدار این منابع برای مقاصد کشاورزی نیازمند راهکارها و روش‌های مدیریتی مبتنی بر دانش اقتصاد خواهد بود. کشورهایی که بتوانند در این میان راهکارهای صحیحی به منظور استفاده از آب شور در آبیاری گیاهان بکار ‌ببرند در جنگ دنیا بر سر منابع آب پیروز بوده و می‌توانند تا حدود زیادی به اقتصاد کشور خود نیز کمک شایانی نمایند.
اثرات تنش شوری در گیاهان و ژنوتیپ‌های مختلف متفاوت است و علت کاهش رشد بر حسب نوع گیاه فرق می‌کند. استفاده صحیح از کودها بخصوص کودهای ریز مغذی مانند سولفات روی اثرات سوء تنش شوری را کاهش داده و عملکرد را بهبود می‌بخشد و با توجه به شور شدن آب و خاک در کشور ما و هزینه‌های بسیار سنگین جهت خرید آب‌شیرین‌کن‌های کشاورزی و حتی رها نمودن و استفاده نکردن از زمین‌ها به دلیل شور شدن آب و خاک بررسی امکان کاربرد آب شور به همراه کودهای ریز مغذی مناسب در مراحلی از رشد گیاه که عملکرد را بطور قابل توجهی کاهش نمی‌دهد می‌تواند ضمن جایگزینی آب شیرین، مقاومت را نیز در گیاه افزایش دهد.
پژوهش‌های مختلفی به منظور امکان کاربرد منابع آب شور و تأثیرآن بر عملکرد و درآمد محصولات کشاورزی انجام شده است. فیضی و حقیقت (1380) مدیریت‌های مختلف آب شور را در زراعت گندم، جو، پنبه و آفتابگردان بررسی کردند، نتایج تحقیق آن‌ها نشان داد که امکان جایگزینی آب شور به جای آب شیرین برای حصول عملکرد اقتصادی وجود دارد. کیانی وکوچک زاده (1380) نیز راهکارهای اجرایی و مدیریتی کاربرد آب شور در آبیاری را بررسی و روش‌های مختلف کاربرد پایدار آب شور در کشاورزی را تشریح کردند.
بسیاری از اراضی استان بوشهر به دلیل بالا بودنpH خاک وکمبود مواد‌آلی، کمبود عناصر کم‌مصرف را نشان می‌دهد که این مشکل سبب کاهش کمی وکیفی محصولات مختلف بویژه گندم می‌گردد. همچنین این اراضی معمولأ دارای EC بالایی هستند. بنابراین در این پژوهش نقش کود سولفات روی در شرایط شوری بر رشد، عملکرد و اجزای عملکرد گندم برای اولین بار در استان بوشهر بررسی خواهد شد.
در این پژوهش با وارد آوردن تنش در 3 مرحله رشدی و بررسی تأثیر آن بر عملکرد گندم، امکان آبیاری این 3 مرحله با آب شور بررسی شده که در صورت کاهش نیافتن عملکرد (در محدوده ضرر اقتصادی) امکان آبیاری و جایگزینی آن توصیه می‌شود.
فصل سوم
مواد و روش‌ها
فصل سوم
مواد و روش‌های مورد استفاده
3-1 زمان و موقعیت جغرافیایی محل آزمایش
این آزمایش به‌صورت گلدانی در سال زراعی 93-1392 در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی برازجان واقع در استان بوشهر در 9کیلومتری جنوب شرقی حاشیه برازجان، با ارتفاع110 متر از سطح دریا با مختصات جغرافیایی 50 درجه و17دقیقه طول شرقی و 21 درجه و 2 دقیقه عرض شمالی اجرا گردید.
3-2 خصوصیات خاک محل اجرای آزمایش
به منظور بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه قبل از کاشت و شروع آزمایش، نمونه برداری به صورت تصادفی از عمق 30-0 سانتی‌متر خاک مزرعه انجام شد. پس از خرد کردن کلوخه ها، نمونه از الک 2 میلی متر گذرانده شدند و برای عمق 30-0 سانتی‌متر یک نمونه مرکب تهیه شد. سپس نمونه ها در آزمایشگاه مرکز تحقیقات از لحاظ برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مورد ارزیابی قرار گرفتند که نتایج آن در جدول (3-1) ارائه شده است.
جدول 3-1 خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک مزرعه آزمایشی در زمان شروع آزمایش (93-1392)
عمق خاک زراعی(سانتی متر)
خصوصیات خاک
30-0
29
درصد اشباع
47/1
هدایت الکتریکی(دسی زیمنس بر متر)
4/7
)pH اسیدیته خاک (