زنجیره تامین، آسیب پذیری، تامین کننده

و ناتوانی بازار[32].

1-9. مثال های از اختلالات موردی اتفاق افتاده در دنیای واقعی :
طوفان های زمستانی در چین در سال های 2008 و 2010 زنجیره های تامین سبزیجات و زغال سنگ رو دچار اختلال کرده است.[7,30,119]
زلزله در سال1995 که در کوب28 ژاپن اتفاق افتاد سطح وسیعی از لینک های انتقال رو در این شهر و یکی از مهمترین مراکز حمل و نقل جهانی رو تخریب کرد.[116]
آتش سوزی در مارچ سال 2000 در کارخانه تولید مواد نیمه رسانای فیلیپس در شهر آلبوکورکو امریکا در نیو مکزیکو باعث شد یکی از مشتریان اصلی این کمپانی ، اریکسون،400 میلیون دلار درآمد بالقوه خود رو از دست بدهد. در حالی که یکی دیگر از مشتریان این کمپانی (نوکیا) با تخصیص تامین کننده گان رزرو توانست اثر این اختلال را کاهش دهد. [73,131]
اختلالی که در سیستم حمل و نقل هوایی در جنوب شرقی آسیا در اثر حمله 11 سپتامبر و طوفان های سنگین در این منطقه از آسیا رخ داد، باعث زیان 150 میلیون دلاری برای کمپانی COMPAQ شده است.[40]
زمانی که تامین کنندگان کمپانی dell در اثر زلزله سال 1999 در تایوان دچار اختلال شدند ، با در نظر گرفتن سیاست های نظیر قیمت گزاری پویا و ارتقای سیسم ها با هزینه پایین توانست مشتریان خود را راضی نگه دارد.[143,92]
حادثه تروریستی 11 سپتامبر باعث لغو پروازها در چند روز شد.که این تاخیرات موجب بیکار شدن چندین خط تولید کمپانی فورد بدلیل نرسیدن اجزا از طرف تامین کنندگان شد.[116,105]
زلزله سال 2011 در ژاپن باعث اختلال در دوازده خط مونتاژ تویوتا شد که منجر به کاهش تولید 14000 وسیله نقلیه شد و بسیاری از کارخانجات تولیدی این کشور با کمبود مواد خام، سوخت و انرژی مواجه شدند . [8]
کمپانی تلفن همراه موتورولا درسنگاپور به دلیل شیوع بیماری سارس بسته شد.[92]
کمپانی اپل به دلیل کمبود تراشه هایDRAM در اثر زلزله 1999 در تایوان تعداد زیادی از مشتریان خود را از دست داد.[92]
خاموشی های آمریکای شمالی در14 اگوست سال 2003 بر بسیاری از تجارت ها اثر منفی گذاشت و یک آتش سوزی در یکی از تامین کنندگان رده دوم اریکسون مشکلات جدی را برای این کمپانی بوجود آورد.[68]
دو شرکت بزرگ فورد و تویوتا در چند روز اول پس از حملات تروریستی 11 سپتامبر،ضررهای کلانی را به دلیل مختل شده جریان مواد به کارخانه های مونتاژ خود در شمال آمریکا تجربه کردند،که بدلیل کنترل فراگیر بنادر،فرودگاهها و کلیه کانال های ارتباطی ایجاد شده بود.[1]
هنریکس و سینگال اختلال های بوجود آمده در ژورنال والستریت طی دهه 1990 را مورد بررسی قرار داده و نشان دادند که اختلال بر عملکرد سرمایه ای و سهام این سازمان ها و همینطور عملکرد عملیاتی آنها (هزینه، فروش و سود) تاثیر قابل توجه منفی گذاشته است . [53]
1-10. تاثیر اختلال بر عملکرد زنجیره تامین :
از آنجایی که وقوع اختلالات در زنجیره تامین غالبا غیر قابل پیش بینی و دور از انتظار هستند و میتوانند تاثیرات هنگفتی بر عملکرد زنجیره داشته باشند،لذا مواجه با این موارد ممکن است سازمان‌ها را مجبور کند تا استراتژی های خود را تغییر دهند،از تکنولوژی جدید استفاده کنند یا شیوه تصمیم‌گیری خود را اصلاح کنند.[1]
هندریکس و سینگال یافته ها و شواهد تاثیرات بلند مدت اختلالات زنجیره تامین را بر عملکرد سازمان نشان داده اند .این یافته ها بر اساس مطالعه نزدیک به 830 مثال علمی اختلالات زنجیره تامین در سازمان های دولتی است.
تاثیرات اصلی اختلال در زنجیره تامین عبارتند از:
سازمان ها بین 33 تا 40 درصد افت بازگشت سرمایه دارند در بازه ای سه ساله (یک سال قبل از اختلال و دو سال پس از اختلال)
افت قیمت سهام در سال پس از اختلال 13.5 درصد بیشتر از سال گذشته بوده است
اختلال تاثیر منفی قابل توجهی بر سود دهی دارد.میانگین این تغییرات به صورت زیر است.
107درصد کاهش درآمد مالیاتی
نرخ رشد فروش 7 درصد کمتر شده است
افزایش 11 درصد در هزینه

اختلال تاثیر ضعیف کننده ای بر عملکرد زنجیره دارد که سازمان پس از اختلال به راحتی ترمیم29 نمیشود، یک سازمان حد اکثر تا دو سال پس از اختلال عملکرد پایینی دارد.
اختلال تاثیر منفی زیادی بر نرخ بازگشت سرمایه، سوددهی وتغییرات قیمت سهام دارد.
مدیران باید توجه داشته باشند که منابع اختلال چه چیزهایی میتوانند باشند،به منظور کاهش ریسک اختلالات چه کارهایی میتوان انجام داد و در مقابل بروز اختلالات چه واکنشهایی میتوان انجام داد.
جمله زیبایی که هندریکس و سینقال در سال 2005 در باره اختلال :
” اختلال توان بالقوه ای برای نابودی ارزش های خلق شده دارد “
زنجیره های تامین ناب و کارا بیشتر با اختلال مواجه میشوند.ارتباط معکوسی بین کارایی و ریسک وجود دارد.سازمان ها نمیتوانند مدت زیادی فقط روی کاهش هزینه ها تمرکز کنند و سرمایه گزاران زنجیره تامین باید توجه داشته باشند که چگونه این سرمایه ها و تغییرات، ریسک های اختلالات در زنجیره تامین را تحت تاثیر قرار میدهند. ارتباط معکوس بین اختلال و عملکرد زنجیره تامین بارها توسط مطالعات عملی و تئوری مورد اشاره قرار گرفته است ولی شواهد محکم برای این موضوع بسیار محدود هستند و نکته جالب اینکه مطالعات نشان داده است، تاثیر اختلال برای سازمان های کوچک بسیار بیشتر از سازمان های بزرگ است [53,54].

1-11. ضرورت مطالعه اختلال های زنجیره تامین:
لوی در سال 1995 بیان نموده است که بروز اختلال در زنجیره تامین منجر به هزینه های غیر ق
ابل پیش بینی شده و زمان های تامین30 بسیار طولانی میشود. البته وی اظهار میدارد که مدیران در رابطه با اختلال بیشتر تمایل به برخوردی مشابه با یک حادثه یک دفعه ای دارند و غافل از این هستند که شاید رخداد این اختلال ناشی از عدم وجود یک استراتژی پایدار در زنجیره باشد.
یکی دیگر از مشکلات سازمان ها در برخورد با اختلال، ناتوانی آنها برای تخمین هزینه های حاصله از آن میباشد، با وجود تمام آسیب های هنگفتی که اختلالات برای زنجیره تامین دارند، هنوز هم مطالعات صورت گرفته در این زمینه بسیار ناچیز است. از جمله خلا های موجود در این زمینه کم توجهی به مسایلی چون میزان انعطاف پذیری و سرعت زمان ترمیم است.همچنین اختلال های مورد بررسی غالبا به صورت کلی و بدون در نظر گرفتن شرایط خاص و منابع وقوع هر اختلال است، در حالیکه توجه به این مسایل می تواند تاثیر بسزایی در استراتژی انتخابی برای کاهش اثرات یا مقابله با اختلال داشته باشد . [142]
اما نکته قابل توجه این است که ریسک های اختلال کاملا وابسته به بستر هستند و چه بسا موردی در یک کشور ریسک جدی اختلال تلقی شود، حال آنکه در ادبیات به هیچ وجه به آن اشاره نشده باشد [1].
1-21. آسیب پذیری زنجیره تامین:
اختلال در زنجیره تامین،صدمات بسیاری را به آن وارد میکند اما به نظر میرسد آمادگی زنجیره تامین برای صدمه دیدن از چنین موقعیتی نیز امر مهمی است که آن را آسیب پذیری زنجیره تامین میگویند.تعاریف و رویکرد های بسیاری در زمینه آسیب پذیری زنجیره تامین وجود دارد.پک پایه مفهومی آسیب پذیری را ناگهانی بودن رخداد ها ارزیابی میکند.[99] کریستوفر و لی در سال 2004 آسیب پذیری زنجیره تامین را به شکل “ظهور یک اختلال شدید” تعریف کرده اند. در ادبیات مربوط به مدیریت بحران و خطرات طبیعی، آسیب پذیری به عنوان ظرفیت یک فرد یا گروه در پیش بینی، مقابله و پایداری پس از اثر یک خطر طبیعی تعریف شده است.برخی از محققین زنجیره تامین، آسیب پذیری را به شکل آمادگی وقابلیت زیان دیدن به دلیل برخی شرایط سازمانی تعریف کرده اند.در واقع آسیب پذیری زنجیره تامین، تابعی از ویژگی های خاص زنجیره تامین است و آسیب و زیانی که به یک شرکت میرسد ناشی از آسیب پذیری زنجیره تامین نسبت به یک نوع اختلال زنجیره تامین است.[21]
بر اساس گفته جوتنر برای کاهش این آسیب پذیری ها سازمان ها می بایست ریسک درونی خود و نیز ریسک برخاسته از همکاری ها و پیوندهای خود با سایر شرکت ها را تعیین و مدیریت کنند.[64]

1-13. عوامل تشدید کننده آسیب پذیری زنجیره تامین در برابر اختلال:
بسیاری از محققین به چگونگی تاثیر ویژگی های خاص یک زنجیره تامین بر افزایش یا کاهش آسیب پذیری آن اشاره کردند. فرضیاتی مبنی بر افزایش آسیب پذیری زنجیره تامین به واسطه عواملی چون وابستگی به مشتریان، وابستگی به تامین کنندگان، تمرکز بر تامین کننده، تک منبعی بودن و داشتن منبع جهانی وجود دارد[99].
مهمترین عواملی که باعث افزایش احتمال وقوع اختلال و در نتیجه افزایش آسیب پذیری زنجیره تامین میشود،توسط محققین مورد بررسی قرار گرفتند که در زیر به تشریح برخی از این عوامل می پردازیم.
محیط رقابتی :
امروزه کسب و کارها رقابتی تر از سابق شده اند. عواملی چون تقاضاهای فرار، بالا رفتن تقاضا برای شخصی سازی، بالا رفتن تنوع محصولات و چرخه کوتاه عمر محصولات موجب تشدید رقابت میشوند.این شرایط هماهنگ کردن عرضه و تقاضا را بسیار چالش برانگیز میکند.به عبارت دیگر سازمان ها با مشکلات روزافزونی برای پیش بینی تقاضا و هماهنگی با تغییرات پیش بینی شده در چرخه عمر محصولات و تغییر خواسته های مشتری مواجه هستند. [53]
افزایش پیچیدگی :
پیچیدگی زنجیره تامین به دلیل وجود منابع جهانی وجهانی شدن و مدیریت تعداد زیادی از شرکا روز به روز پیچیده تر میشود.این پیچیدگی، هماهنگی عرضه و تقاضا را مشکل تر میکند و بنابراین ریسک اختلال را افزایش میدهد . زمانی که هر یک از اعضا به دنبال بهینه سازی محلی31 هستند و همکاری بین شرکا پایین است و از سوی دیگر انعطاف پذیری زنجیره تامین کم است، این ریسک بیشتر نشان داده میشود [53].
برون سپاری و مشارکت :
افزایش برون سپاری32 و مشارکت باعث افزایش وابستگی های داخلی میشود و اخلال های ایجاد شده در یک عضو، به راحتی به دیگری اتقال میابد. با وجود منافعی که این مشارکت و برون سپاری دارد، برای دستیابی به این مزایا،ضروری است که اعضا با یکدیگر همکاری نمایند، اطلاعات و برنامه ها به اشتراک گذاشته شود و عملیات اعضا برای یکدیگر قابل دید باشد.چنین تغییراتی نیازمند سرمایه گذاری های کلان در سیستم های ارتباطی، تغییر در نسخه های عملکرد تعهد به استراک گذاشتن یافته ها و ایجاد اعتماد بین اعضای زنجیره است که دستیابی به این موارد کار ساده ای نیست.[53]
بافرهای محدود شده33 :
تمرکز بر کاهش موجودی، افزایش ظرفیت و کاهش مازاد های زنجیره تامین، مواردی هستند که بشدت با امکان خطا ارتباط دارند. تحویل های به موقع و موجودی صفر از جمله اهدافی هستند که غالبا در زمره اهداف سازمان ها قرار میگیرند، بدون توجه به این واقعیت که این استراتژی ها میتوانند زنجیره تامین را بسیار شکننده و ضعیف (غیر قابل انعطاف) و در نهایت آسیب پذیر تر نماید. [53]
تمرکز بر کارایی :
زنجیره های تامین تمرکز زیادی بر افزایش کارایی(کاهش هزینه ) دارند و هزینه این افزایش کارایی، افزایش ریسک ناشی از اختلال است.بسیاری از س
ازمان ها به رابطه بین کارایی و ریسک توجه ندارند.[53]

تجمیع بیش از حد عملیات ها:
سازمان ها به منظور دستیابی به مزیت های حاصل از مقدار اقتصادی تولید، تخفیف روی حجم و تعاملات کمتر و یا در ارتباط با مشتریان وتامین کنندگان،عملیاتشان را بیش از حد در یک مکان متمرکز میکنند.این اقدامات باعث کاهش انعطاف پذیری زنجیره تامین برای پاسخ به تغییرات محیط میشود و منجر به مستعد شدن زنجیره تامین در برابر اختلالات و آسیب پذیری بیشتر زنجیره تامین میشود.[53]
وابستگی به مشتری و تامین کننده:
وابستگی یک ویژگی در روابط خریدار- تامین کننده است. وابستگی به تامین کننده وقتی دیده میشود که منابع یک سازمان از یک تامین کننده (یا بیشتر) وارد شوند که تنها تعداد اندکی منابع جایگزین وجود داشته باشند.در چنین شرایطی شرکت خریدار آسیب پذیر است چون امکانات کمی برای مانور دارد درحالی که تامین کننده بر روابط مسلط است و قدرت

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *