دیدگاه زیست شناختی و دیدگاه اجتماعی


Widget not in any sidebars

8-سرخوردگی های اجتماعی و عدم کسب مقبولیّت اجتماعی و فردی، نظیر عدم موفقیّت در ازدواج و آلودگی اخلاقی.
9- خودزنی به منظور ترساندن فرماندهان و تحت فشار قرار دادن آن ها برای رسیدن به اهداف.
10 – اضطراب و فشارهای ناشی از جابجایی و انتقال.
11- انتقام جویی از افراد یا فرماندهان به علت خصومت قبلی.
12- ضعف ایمان و اعتقادات مذهبی.
3-3- سبب شناسی خودزنی
الف : دیدگاه های مرتبط با خودزنی:
نظریّات چندی دلایل خودزنی را از دیدگاه خود بررسی کرده‌اند که در ذیل به ارائه ی آنها خواهیم پرداخت:
1- دیدگاه زیست شناختی: از نقطه نظر این دیدگاه، عدم تعادل در عملکرد انتقال دهنده‌های عصبی فرد را وادار به بیان تکانه‌های هیجانی خود از طریق خودزنی می‌کند، کاهش عملکرد سروتونین یا نقض اساسی در عملکرد سروتونین افرادی که اقدام به خودزنی نموده‌اند، مشاهده شده است. همچنین افرادی که خودزنی کرده‌اند واکنش نامطمئنی به تزریق داروهای آدرناژیک داشته‌اند. آنها پرولاکتین کمی ترشح کرده که نشانه ی کاهش عملکرد سروتونین می‌باشد .
2- دیدگاه روان‌شناختی: از دیدگاه روان‌شناختی خودزنی شاید نمادی از سازش بین انتخاب مرگ و زندگی باشد. بعضی از صاحبنظران این دیدگاه اعتقاد دارند که خودزنی مکانیسمی برای اجتناب از خودکشی می‌باشد. از طرفی دیگر خودزنی جلوه‌ای از درد روانی است که به طرف بیرون تمایل پیدا کرده، بدون اینکه فرد تمایلی به پایان دادن به زندگی‌اش داشته باشد. خودزنی ممکن است به ‌عنوان روشی برای عینی کردن عواطف منفی به طرف خود و جهان باشد. همچنین خودزنی می‌تواند به‌ عنوان ابزاری برای سازگاری و انطباق با عواطف و هیجانات منفی بکار برده شود.
از دیدگاه روان‌شناختی خودزنی می‌تواند به یک رفتار غیر قابل مقاومت و یک وسوسه روان‌شناختی تبدیل شود. سربازی که اقدام به خودزنی کرده چنین می‌نویسد: « آن مانند یک آرامبخش است، من هر دو هفته یک بار آن را انجام می‌دهم، فقط به خاطر اینکه از درد درونم راحت شوم. احساس می‌کنم که اگر اینکار را انجام ندهم منفجر می‌شوم. »
همچنین تصمیم‌گیری عجولانه با خودزنی و اختلال عدم کنترل تکانه ارتباط دارد. افراد تکانشی تمایل دارند به ‌سرعت به محرک‌های محیطی پاسخ دهند، به جای اینکه پاسخ‌های هیجانی و فیزیکی خود را فرو نشانند. یک تعریف رفتاری از تکانشی بودن، تمایل به انتخاب پاداش‌های کوچک و آنی بجای پاداش‌های بزرگتر و دیرآیندتر است.
3. دیدگاه اجتماعی: از نقطه نظر این دیدگاه، خودزنی توجه درمانگر، دوستان و اطرافیان را جلب می‌کند. شرطی شدن عاملی، این نوع رفتار را تقویّت و تثبیت می‌کند. از نظر دیدگاه اجتماعی خودزنی به دلیل: نظام خانوادگی بدکارکرد، فقدان حمایت‌های اجتماعی، مهارت‌های ارتباطی ضعیف، انتظارات نقش (همانند عملکرد مدرسه- کار، جنسیّت یا اجبارهای شغلی)، انزوای اجتماعی، بیکاری و جنسیّت مذکر صورت می‌گیرد. هنگامی که فشارهای اجتماعی، تصمیم‌گیری‌های فوری را می‌طلبد، خودزنی ممکن است یک عمل ضروری به ‌نظر رسد، به‌ جای اینکه فرد از مهارت‌های کنارآمدن استفاده کند.
ب : عوامل پیش‌بینی کننده احتمال خودکشی پس از خودآزاری عمدی یا خودزنی
1. شواهد وجود قصد خودکشی
– برنامه ریزی دقیق و کامل.
– رعایت نکات احتیاطی برای جلوگیری از پی‌بردن دیگران.
– عدم انجام هرگونه اقدام برای کسب کمک پس از اقدام به خودزنی.
– استفاده از روش‌های خطرناک.
– اقدامات نهایی نظیر نوشتن یادداشت خودکشی یا وصیّت‌ نامه.
2. اختلالات روانپزشکی
– اختلال افسردگی.
– الکلیسم یا سوء مصرف داروها.
– اختلال شخصیّت ضد اجتماعی.