دانلود پایان نامه درباره دانه های روغنی و خراسان جنوبی

دانلود پایان نامه
  • در شرایط دیم کاری عملکرد پنبه به میزان بارندگی و توزیع آن در طول فصل رشد بستگی دارد. چنانچه رطوبت خاک در موقع کاشت تا عمق 200 سانتیمتری در حد ظرفیت مزرعه باشد و نیز 500 میلیمتر بارندگی طی فصل رشد بوقوع بپیوندد، می‏توان عملکرد معقولی از دیم‏کاری پنبه بدست آورد. پنبه ریشه‏ای توسعه یافته دارد و به خشکی مقاوم است. باروری زیاد و فراوانی رطوبت خاک موجب تحریک رشد رویشی و محدودیت گلدهی پنبه می‏شود و بالعکس تنش رطوبتی موجب محدودیت رشد رویشی و تحریک گلدهی وزودرسی می‏گردد. در این میان تعادلی بین رشد رویشی و تعداد گل برای حصول حداکثر عملکرد لازم است. حفظ رطوبت مناسب در خاک و برقراری این تعادل اهمیت زیادی دارد. در مواردی که تنش رطوبتی در مرحله حداکثر تشکیل قوزه بوده، عملکرد بطور قابل ملاحظه ای کاهش می‏یابد. تنش رطوبتی درصد کیل را به دلیل کاهش وزن دانه می‏افزاید. تنش رطوبتی باعث می‏شود که الیاف خشن‏تر، محکم تر، یکنواخت تر و رسیده تر گردد. رطوبت اضافی نیز عموماً دارای اثر نامطلوب بر کیفیت الیاف می‏باشد. در شرایط کمبود آب محتوی روغن دانه کاهش، ولی پروتئین دانه افزایش می‏یابد. بطور کلی بیشترین عملکرد در حالتی بدست می‏آید که گیاه در طول فصل رشد خود، با تنش رطوبتی مواجه نشود. تحقیقات نشان می‏دهند که حداکثر عملکرد زمانی بدست می‏آید که رطوبت در لایه 90 سانتیمتری خاک در طول فصل رشد از 50 درصد رطوبت قابل دسترس کمتر نشود (ناصری، 1377).
    2-11-3- نیازهای خاکی
    پنبه از نظر سازگاری به بافت خاک محدودیتی ندارد. در انواع خاکها رشد می‏کند، مشروط بر آنکه عمق خاک زیاد بوده و از نظر ساختمان، تهویه و رطوبت مناسب باشد. خاک باید دارای حداقل 20 سانتیمتر عمق بوده و تحت الارض آن غیر قابل نفوذ نباشد(برزعلی و طهماسبی، 1388). بطور کلی پنبه در خاکهای رسی قابل نفوذ، خاکهای رسی شنی، رسی آهکی و شنی هوموسی بخوبی رشد کرده و محصول قابل توجهی تولید می‏کند. بهترین خاک برای کشت پنبه، خاکهای لیمونی شنی و لیمونی رسی است. پنبه در خاکهای دارایPH بین 5 تا 8 رشد می‏نماید، ولی بهترین PH برای این گیاه بین 2/5 تا 7 می‏باشد. پنبه به شوری خاک مقاوم می باشد و شوری 6/9 میلی‏موس بر سانتیمتر را بخوبی تحمل کرده و کاهش عملکرد آن فقط 10 درصد است. بخشی از مقاومت به شوری در پنبه به دلیل عدم جذب سدیم توسط ریشه می‏باشد(حکمت و رزاقیان، 1375).
    2-11-4- نیازهای غذائی
    مقدار مصرف عناصر غذائی توسط گیاه بستگی به نوع خاک، مقدار عناصر غذائی موجود در خاک، تناوب، رقم و شرایط آب و هوائی دارد. توصیه مقدار کود مورد نیاز، به نتایج آزمایشات خاک مزرعه وابسته است. بطور کلی تولید هر تن وش موجب خروج 32 تا 46 کیلوگرم نیتروژن، 12 تا 15 کیلوگرم فسفر، 32 تا 43 کیلوگرم اکسید پتاسیم، 30 تا 40 کیلوگرم اکسید کلسیم و 8 تا 10 کیلوگرم اکسید منیزیم از زمین می‏گردد که می‏بایست در کشت بعدی مورد توجه قرار گیرد. کود پاشی بر روی برگ های پنبه باعث مشکلات بیشتری در امر مدیریتی در ارتباط با انبوهی شاخ و برگ و افزایش جمعیت حشرات و بیماریها می شود که در این حالت استفاده از تنظیم کننده های رشد می تواند ما را در امر مدیریت کود نیتروژن یاری دهد(سی. آر .سی، 2000). کودهای نیتروژنه به منظور جلوگیری از آبشوئی بایستی در 2 تا 3 مرحله به زمین اضافه شوند. در زراعت پنبه مناسبترین مراحل، زمان بذر پاشی، تنک کردن و گلدهی می‏باشد. علاوه بر نیتروژن، فسفر و پتاسیم نیز در زراعت پنبه مورد نیاز می‏باشد. فسفر در رشد الیاف و دانه اهمیت زیادی داشته و موجب زودرسی محصول می‏گردد. پتاس در افزایش مقاومت گیاه در مقابل عوامل نامساعد محیطی و بیماریها اهمیت بسزائی دارد و باعث تعادل در جذب نیتروژن و رشد بوته ها می‏شود.
    2-12-اهمیت و ویژگی های پنبه
    پنبه گیاهی است که منبع الیاف و منشا غذا برای انسان و دام است. گیاه پنبه بوته ای چوبی، چند ساله و گرمسیری است که امروزه به عنوان یک گیاه یکساله در سراسر جهان کشت می شود. بیش از سی میلیون هکتار زمین زیر کشت پنبه بین 47 درجه عرض شمالی و 32 درجه عرض جنوبی قرار دارد و بالغ بر 50 درصد تولید آن از مناطقی حاصل می شود که در بالای 30 درجه عرض شمالی قرار دارد. پنبه در جهان از مهمترین محصولات استراتژیک کشاورزی به شمار می آید. این محصول که اغلب تحت شرایط بسیار متفاوت طبیعی و اقتصادی در نقاط مختلف دنیا کشت و تولید می شود به عنوان یک کالای حیاتی مورد نیاز تمام افراد بشر بوده وآن را به طور روزمره بکار می برند تا جایی که به آن طلای سفید نسبت داده اند(نعمتی، 1372). الیافی که از پنبه به دست می آید یک ماده خام صنعتی است و بنابراین یک منبع قابل تجدید زراعی برای رقابت با الیاف مصنوعی در صنعت نساجی مطرح می باشد. الیاف پنبه دارای خصوصیات انحصاری است و هیچ ماده مصنوعی دیگری تمامی این خصوصیات را به طور یک جا ندارد. قابلیت شستشو، دوام، استحکام(هنگام خشک و تر شدن)، قابلیت هدایت بخار آب، دوام شیمیایی، نرمی، قابلیت انعطاف و سهولت آب رفتن یا تجمع اولیه از خصوصیات الیاف پنبه می باشد(خواجه پور، 1375).
    پنبه نه تنها تامین کننده الیاف برای صنعت نساجی است بلکه به عنوان یک گیاه دانه روغنی مقام دوم را در جهان داراست، واز نظرمیزان تولید روغن بین دانه های روغنی بعد از سویا در درجه دوم اهمیت قرار دارد، امروزه به رغم پیشرفت های کمی و کیفی که در تهیه الیاف مصنوعی(سلولزی و ترکیبی)پدید آمده است این حقیقت انکار نا پذیر آشکار گردیده که هیچ رقیبی توان برابری با پنبه را نداشته وارزش و مقام آن همچنان پا برجا ست(نعمتی، 1372).
    2-12-1-اهمیت پنبه در ایران
    پنبه از اقلام مهم تولیدات ملی است و در گذشته از ارقام صادراتی کشور بود. علاوه بر ارزش صادراتی، چون صنایع نساجی داخلی صنعت روغن نباتی و صنعت فرش کشور نیاز به این محصول دارند، ارزش بیشتری یافته و زراعت و تولید آن از اهمیت خاصی برخوردار است. گرچه پنبه از قدیم در ایران کشت می شد، ولی توسعه ی آن به طور منظم زمانی صورت گرفته است که ایران قدم در جاده تحول و پیشرفت نهاده است(واقفی، 1353 ).
    بنا بر شواهد تاریخی، ایران محل تولید پنبه بوده و این کشت پرارزش از گذشته های دور در بسیاری از نقاط کشور ما وجود داشته است. در دوره هخامنشی در ایران کشت انواع پنبه آسیایی از گونه herbaceumG. یا پنبه بومی مرسوم بوده و لباس سربازان آن دوره از پنبه تهیه می شده است. پنبه دنیای جدید از گونه hirsutitum .G معروف به پنبه آپلند برای اولین بار در زمان امیر کبیر (1230)، به وسیله یک کشیش امریکایی بنام استاکینگ در ایران کشت شد. سوابق حاکی از این است که حجم تولید پنبه در کشور از سال1320 تا 1357 بر اساس تلاش سازمان های زیربط از قبیل شرکت توسعه و اصلاح پنبه، شورای عالی پنبه ایران، موسسه تولید نهال وبذر و بالاخره سازمان پنبه و دانه های روغنی ایران افزایش یافت. همزمان با افزایش تولید، کیفیت پنبه نیز با گذشت زمان زیر نظر کارشناسان و پژوهندگان مجرب و علاقمند، از مرغوبیت بالایی برخوردار گردید. به طوری که در سالهای دهه 50 شمسی پنبه ایران در بازارهای عمده جهان مشتریان مشتاق و ثابت قدمی یافت (نعمتی، 1372).
    2-12-2-تولید و مصرف پنبه در جهان
    بررسی روند تولید و مصرف جهانی پنبه طی دهه اخیر نشان می‏دهد که میزان تولید پنبه از مصرف جهانی آن دارای نوسان بیشتری بوده است (شکل1-1). در حالیکه مصرف جهانی پنبه از سال 1998 سیر صعودی دارد، تولید پنبه در جهان بین سالهای 2000 و 2002 میلادی نوساناتی را تجربه کرده پیش بینی های انجام شده نشان از افزایش تولید پنبه در سال زراعی 2004 – 2003 نسبت به سال زراعی 2003 – 2002 دارد. بطور عمده این افزایش ناشی از تولید بالاتر کشورهای برزیل، ایران و استرالیا به ترتیب به میزانهای 000/200، 000/170 و 000/100 عدل می‏باشد(ارباچ،1982).

      دانلود پایان نامه درباره مدل کارت امتیازی متوازن و فرآیند ارزیابی عملکرد

    شکل 2-1: تولید و مصرف پنبه در دنیا
    2-13- سطح زیر کشت، تولید و عملکرد پنبه در ایران
    بررسی روند سطح زیر کشت و تولید پنبه در ایران طی نیم قرن اخیر افزایش زیادی را نشان می‏دهد. به طوری که سطح زیر کشت در سال 1326 از 7/59 به 229 هزار هکتار در سال 1377 و 184000 هکتار در سال 1383رسیده است. تولید پنبه نیز طی این سال ها از 5/17 به 460 هزار تن در سال 1377 و 320 هزار تن در سال 1382 افزایش یافته است (میری، 1379). استانهای گلستان،خراسانشمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، فارس، اردبیل و مازندران از مناطق عمده پنبه کاری کشور به شمار می روند. متوسط تولید پنبه اراضی آبی کشور در یک هکتار 2094 کیلوگرم و اراضی دیم 1217 کیلوگرم می باشد.
    2-14-خواص و موارد استفاده پنبه
    استفاده از فراورده های گیاه پنبه بسیار گسترده بوده و صدها مورد را شامل می باشد. الیاف که محصول اصلی را تشکیل می دهد می تواند به طرق گوناگون مورد استفاده قرار گیرد. پنبه دارای خواص منحصر به فردی است که ان را از نظر مقدار مصرف سرامد سایر الیاف نموده است. قابل شستشو بودن از خواص برجسته الیاف پنبه است. پنبه در حالت خیس بودن 25 درصد محکمتر و نیرومندتر از زمانی است که خشک باشد، از این رو در مقابل رطوبت بیش از الیاف دیگر محفوظ و سالم می ماند. مقاومت پنبه در برابر فشار و سایش از نظر دوام پوشاک عالی است. از این جهت استحکام الیاف آن از خواصی است که در مصارف مختلف نساجی مورد توجه بسیار می باشد.قدرت تاشوندگی پنبه به هیچ وجه قابل مقایسه با سایر الیاف نیست. نمگیر بودن پنبه خاصیتی است که در تهیه پوشاک وسایر بافته ها مورد توجه بسیار است. به علاوه پنبه از نظر راحتی وسالم بودن و به ویژه عدم ایجاد حساسیت پوست، برای تهیه پوشاک زیر بر الیاف مصنوعی(ریون، نایلون، پلی استر)، برتری چشمگیری دارد و به همین لحاظ در پزشکی و بهداشت بیشتر مورد توجه است. خاصیت دیگر پنبه مناسب بودن برای تهیه پوشاک تابستانی و زمستانی است که کمتر لیفی با هر دو منظور سازگار می باشد، لذا پنبه در تهیه انواع پوشاک و پارچه های نازک و لطیف یا البسه ضخیم و مقاوم به کار می رود. الیاف نا مرغوب پنبه، مواد زاید وکرک پنبه هم در تهیه لایی تشک و وسایل خواب و هم در مبلمان و تشک اتومبیل مصرف می شود.
    2-15- تنوع ژنتیکی
    تنوع ژنتیکی عامل اصلی تکامل گونهها بشمار میرود. اساس ایجاد تنوع ژنتیکی، تفاوت یا چند شکلی طبیعی ناشی از تغییر توالی های دیانای در ژنوم گیاهی و جانوری در بین و داخل یک گونه می‌باشد. ارزیابی الگوهای تنوع ژنتیکی در جمعیتهای گیاهی، جزئی مهم در بسیاری از مطالعات و پژوهشهای بیولوژی تکاملی، ژنتیک حفاظتی، ژنتیک اکولوژی و اصلاح نباتات به حساب میآید. ارزش چنین بررسیهایی نه تنها با تعیین مقدار و توزیع تنوع ژنتیکی مرتبط است، بلکه برای جستجوی فرایندهایی که الگوهای تنوع ژنتیکی را تحت تاثیر قرار می دهد نیز سودمند است. با توجه به توضیح الگوهای مشاهده شده، بسیاری از این مطالعات برهمکنشهای پیچیده بین فاکتورهایی نظیر تاریخچهی تکاملی، سیستم اصلاحی، نحوهی تولیدمثل و پدیدههای مرتبط با پراکندگیهای زیستگاه مانند اندازهی کاهش جمعیت و افزایش جداسازی را روشن میسازد (هنری، 2005). ارزیابی تنوع ژنتیکی در گونههای زراعی برای حفاظت از منابع ژنتیکی، گسترش پایه ژنتیکی و برنامه های کاربردی عملی در برنامه های اصلاحی ضروری است (امینی و همکاران، 2008).

    این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.