دانلود مقاله با موضوع سرعت راه رفتن و سیستم بینایی

2-2-6 مکانیسم‌های حسی در کنترل تعادل
Widget not in any sidebars

جهت رسیدن به تعادلی مناسب و کنترل پوسچر، اعمال نیروی بدن به تنهایی کافی نمی‌باشد، سیستم اعصاب مرکزی برای اینکه بتواند به موقع و به صورت مناسب جهت کنترل تعادل، دستور فعالیت لازم به عضلات را بدهد، باید از موقعیت بدن در فضا و از ساکن بودن و یا در حال حرکت بودن آن آگاه شود. این اطلاعات توسط گیرنده‌های حسی، حسهای بینایی، وستیبولار و حس عمقی (از گیرنده‌های پوستی، مفاصل و عضلات) به سیستم اعصاب مرکزی می‌رسد و وضعیت بدن را مشخص می‌کند(74). هر کدام از این سیستم‌های حسی، اطلاعات ویژه خود در مورد وضعیت بدن را در اختیار سیستم اعصاب مرکزی قرار می‌دهد. بنابراین هر سیستم، یک مرجع اطلاعاتی متفاوت برای سیستم اعصاب مرکزی محسوب می‌شود.
تحقیقات بر روی سیستمهای حسی، به طور مجزا میسر می‌باشد اما ارتباط و تلفیق این سیستمها با هم می‌باشد که به تعادل و کنترل پوسچر منتهی می‌شود. اینکه چطور این حواس در طول عمر یک فرد با هم تلفیق شده و همکاری می‌کنند، نظر بسیاری از محققین را به خود مشغول داشته و تحقیقات زیادی در این‌باره صورت گرفته است(4).
بنا بر فرضیه سازماندهی حسی سیستم اعصاب مرکزی با پردازش داده‌های گرفته شده از سیستم‌های بینایی، وستیبولار و حس عمقی قادر به تنظیم مکانیسم مناسب جهت کنترل تعادل می‌باشد. اختلال در داده‌های حسی که وضعیت و موقعیت‌ بدن را گزارش می‌دهند می‌تواند باعث عدم تعادل و ثبات شود. بررسی‌های مختلف، تاثیر این سه حس را در کنترل تعادل مورد نیاز ارزیابی قرار داده‌اند(4،52،62).
2-2-6-1سیستم بینایی
طبق نظریه کلی، سیستم بینایی دارای دو عملکرد می‌باشد، یکی دیدن اشیاء در محیط اطراف، که توسط تحریک میدان دید مرکزی به وجود می‌آید و دیگری تشخیص موقعیت بدن نسبت به محیط اطراف که این اطلاعات توسط میدان دید محیطی دریافت می‌گردد. اثر سیستم بینایی در حفظ تعادل و پوسچر کمتر از دو حس دیگر یعنی وستیبولار و حس عمقی مورد بررسی و تحقیق قرار گرفته است. با توجه به اینکه بسیاری از افراد می‌توانند با چشم بسته و یا در اتاق تاریک، تعادل خود را حفظ کنند، نقش سیستم بینایی در حفظ تعادل و پوسچر زیر سوال می‌رود. همچنین سیستم بینایی قادر به تشخیص تفاوت بین حرکت سر به طرف اشیاء و حرکت اشیاء به طرف سر نمی‌باشد و در نتیجه می‌تواند اطلاعات نادرستی به سیستم اعصاب مرکزی انتقال دهد(74).
محققین با ایجاد اختلال و یا حذف بینایی، تعادل و نوسان بدن را در گروههای سنی و شرایط مختلف ارزیابی کرده‌اند. لی یکی از اولین تحقیقات را در این زمینه انجام داد. او افراد بالغ و سالم را در اتاقی با دیوارها و سقف متحرک قرار داده و با حرکت دادن دیوارها باعث تحریک گیرنده‌های بینایی شده و در نتیجه، بدن همراه با حرکت دیوارها دچار نوسان شده است(75).در تحقیقی دیگر، سیستم بینایی کودکان را مورد بررسی قرار داده و مشاهده کرد در شرایطی که دیوارها به سرعت جابجا می‌شوند، کودکان خردسال تعادل خود را از دست می‌دهند که نشانگر اهمیت و نقش سیستم بینایی در کنترل تعادل آنان می‌باشد. در حالی که در کودکان بزرگتر و افراد بالغ، با حرکت دیوارها، نوسان کمتری در بدن ایجاد شده است(4).
2-2-6-2 سیستم وستیبولار
سیستم وستبولار جهت تنظیم پوسچر و تعادل، بسیار مهم و ضروری می‌باشد. سیستم وستیبولار را می‌توان به عنوان یک سیستم حسی که نقش مهمی در تنظیم حرکات دارد، در نظر گرفت. این سیستم اطلاعات مربوط به وضعیت و حرکت سر و جهت جاذبه را به سیستم اعصاب مرکزی منتقل می‌کند(74).همچنین در کنترل مرکز ثقل بدن در وضعیت‌های ایستاده و در حال حرکت موثر می‌باشد. سیستم وستیبولار قادر به کنترل وضعیت سر نسبت به تنه و خط افق نیز می‌باشد. این سیستم در گوش داخلی قرار دارد و دارای دو نوع گیرنده حسی می‌باشد که وضعیت و حرکات مختلف سر را تشخیص می‌دهند. گیرنده‌های حسی، شامل گیرنده‌های مجاری نیم‌دایره‌ای و اتولیت‌ها می‌باشند. مجاری نیم‌دایره‌ای، از سه مجرای تقریباً عمود بر هم تشکیل شده‌اند. داخل این مجاری از مایع، پر شده است، که نسبت به حرکات زاویه‌دار سر، در جهات مختلف و بخصوص حرکات سریع، که به هنگام عدم تعادل و یا راه رفتن، به وجود می‌آید، حساس هستند. میزان حرکات چرخشی سر در سطح ساجیتال و فرونتال، توسط مجاری عمودی و حرکات در سطح افقی، توسط مجاری افقی، گزارش و کنترل می‌شوند. بیشترین حرکات سر در حالت ایستاده و یا راه رفتن و دویدن، در سطح ساجیتال، صورت می‌گیرد(4).
گیرنده‌های اتولیت که از ساکول و اوتریکول تشکیل شده‌اند، حرکات خطی سر را احساس می‌کنند. حرکات خطی عمودی سر توسط ساکول و حرکات خطی افقی توسط اوتریکول، دریافت می‌شوند. سیستم اعصاب مرکزی با استفاده از داده‌های اتولیت‌ها، قادر به تشخیص حرکت بدن به طرف اشیاء و یا حرکت اشیاء به سمت بدن می‌باشد. گیرنده‌های اتولیت، نسبت به حرکات آرام سر، مثل حرکاتی که حین نوسان بدن در حالت ایستاده رخ می‌دهد، حساس می‌باشند و آن را گزارش می‌دهند این سیستم در عمود نگه‌ داشتن وضعیت سر، نقش مهمی ایفا می‌کند. در افرادی که دچار بیماری سیستم وستیبولار یکطرفه شده باشند، سر به طرف سمت مصدوم خم می‌شود(4).
طبق آزمایشات شام وی کوک و هوراک افرادی که دارای اختلال در سیستم وستیبولار باشند، در صورتی که بتوانند از سیستم‌های بینایی و حس عمقی استفاده کنند، قادر به حفظ تعادل خود خواهند بود. در وضعیت‌هایی که دو حس دیگر نیز دچار اختلال شده باشند (وضعیت چشم بسته بر روی سطح اتکای متحرک)، این افراد دچار عدم تعادل خواهند شد. در نتیجه در شرایطی که نور، کافی بوده و سطح اتکاء محکم باشد، افراد با اختلال سیستم وستیبولار، در آزمایشات تعادلی، موفق خواهند بود(52).
افراد طبیعی از دو استراتژی حرکتی مچ پا و لگن، جهت حفظ تعادل، استفاده می‌کنند. سیستم وستیبولار در ایجاد استراتژی مچ پا نقش مهمی ندارد و بیماران وستیبولار قادر به استفاده از این استراتژی می‌باشند. در حالی که وجود اطلاعات وستیبولار در انجام استراتژی لگن بسیار مهم بوده و افرادی که سیستم وستیبولار در آنها دچار اختلال شود به استفاده از استراتژی لگن نخواهند بود و در کنترل پوسچر، دچار مشکل می‌شوند.محققین با تحریک الکتریکی سیستم وستیبولار، به بررسی نقش آن در ایجاد پاسخهای پوسچرال و فعال شدن عضلات پرداختند. طبق نظر آنها دو سیستم وستیبولار و حس عمقی در ایجاد این پاسخها موثر بوده و در شرایطی که سطح اتکاء جابجا شود، سیستم وستیبولار از اهمیت بیشتری در کنترل تعادل برخوردار است. به طور کلی کنترل تعادل بدن مستلزم ارتباط نزدیک در حس عمقی و سیستم وستیبولار می‌باشد(62).
2-2-6-3 سیستم حس عمقی
سیستم حس عمقی، اطلاعات مربوط به حرکت و وضعیت بدن در فضا را نسبت به سطح اتکا به سیستم اعصاب مرکزی منتقل می‌کند. این سیستم وضعیت بدن را نسبت به سطح افقی و همچنین ارتباط بین قسمتهای مختلف بدن نسبت به هم را گزارش می‌دهد. این سیستم شامل گیرنده‌های حس عمقی عضلات، مفاصل و گیرنده‌های پوستی می‌باشد. دوکهای عضلانی و گیرنده‌های گلژی ، گیرنده‌های عضلانی این سیستم می‌باشند(74).
2- 2- 7 کنترل وضعیتی و تعادل در سالمندان
افزایش جمعیت سالمندان نشان دهنده لزوم طراحی و برنامه‌ریزی برای اقدامات حمایتی در تمامی ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و طراحی برنامه‌های مناسب بهداشتی، درمانی و توانبخشی می‌باشد(26).افزایش جمعیت سالمندان به معنی افزایش تعداد افراد دارای ناتوانی است. اطلاعات و آمار به دست آمده از سایر کشورها نشان می‌دهد که این قشر از جامعه در انجام بسیاری از فعالیت‌های عملکرد اساسی، نظیر حفظ تعادل، راه رفتن، مراقبت‌های شخصی، تحرک بدنی و سایر جنبه‌های زندگی روزمره با مشکل مواجه هستند. در حقیقت بعد از سن 60 سالگی با افزایش سن به صورت پیش رونده‌ای نسبت افراد ناتوان جسمی به کل افراد این گروه سنی، افزایش چشمگیری نشان می‌دهد(76).
عدم تعادل از جمله عواملی است که در سنین پیری رخ می‌دهد. عواملی که می‌توانند موجب از دست دادن تعادل در سالمندان باشند. متعددند ولی می‌توان آنها را به دو گروه اصلی عوامل داخلی (فیزیولوژیک و اسکلتی- عضلانی مثل گیجی، ضعف، اشکال در راه رفتن و …) و عوامل خارجی (محیطی مثل سطوح لغزنده، نور ضعیف محیط، موانع طبیعی و …) تقسیم نمود. عوامل داخلی نقش مهمی در عدم تعادل سالمندان بخصوص سالمندان در معرض خطر دارد(4).
2-2-8 افزایش سن و سیستم‌های حرکتی
2-2-8-1 تغییر در سیستم اسکلتی- عضلانی
کاهش تودۀ عضلانی، قدرت و هماهنگی عضلات در این سیستم کاملاً مشهود است. تعداد کلی رشته‌های عضلانی کاهش می‌یابد ، در نتیجه اندازۀ واحد حرکتی هم کم می‌شود. قدرت ایزومتریک عضلات پروگزیمال و دیستال 20 تا 40 درصد در افراد 60 تا 70 ساله کاهش می‌یابد. در افراد سالمند، ناتوانی در اندامهای تحتانی بارزتر است. یکی از مهمترین تغییرات، کاهش قدرت و سرعت انقباض عضلات مچ پا می‌باشد که باعث اشکال در بازیابی تعادل در مواقع لزوم می‌شود(4).
تغییرات سیستم اسکلتی- عضلانی، راه رفتن و تعادل سالمندان را متاثر می‌سازد. با بالا رفتن سن، و در پی تغییرات فیزیولوژیک، تاندون‌ها و لیگامانها کلسیفیته شده، دیسک بین مهره‌ای مسطح و انحنای ستون فقرات افزایش می‌یابد. در نتیجه این تغییرات پوسچر فرد تغییر می‌کند. تنه غالباً به سمت جلو متمایل شده و سر بر روی گردن خم می‌شود. مجموع این تغییرات باعث می‌شود که در حالت ایستاده مرکز ثقل به سمت جلو و در بیرون از محدوده ثبات قرار گیرد که این، خطر از دست دادن تعادل را افزایش می‌دهد. همچنین با توجه به کاهش قدرت عضلات پروگزیمال، عضلات بازکننده و خم کننده ران، سرعت راه رفتن و طول و ارتفاع گامها نیز کاهش می‌یابد(59،69).
2-2-8-2 تغییر در سیستم عصبی- عضلانی
این سیستم با تنظیم نیروهای مختلف موثر بر بدن، موقعیت بدن را در فضا کنترل می‌کند. این نیروهای لازم، در حالت ایستاده ساکن و ایستاده هنگام به هم خوردن تعادل، متفاوت می‌باشند(4).محققان متعددی با استفاده از نوسان سنج و سکوی متحرک میزان نوسان بدن را در سنین مختلف اندازه‌گیری کردند. در یک تحقیق، میزان نوسان بدن 500 نفر بین سنین 40 تا 80 سال اندازه‌گیری و نشان داده شد که میزان نوسان بدن در هر دهه افزایش می‌یابد و بیشترین میزان نوسان در گروه 80 ساله‌ها بوده است.به طور کلی تحقیقات مختلف نشان می‌دهند که در حالت ایستاده، میزان نوسان بدن سالمندان، بیشتر از افراد جوان است و می‌تواند نتیجه گرفت که افزایش میزان نوسان، نمایشگر کاهش تعادل در سنین بالاتر است(47).
2-2-9 افزایش سن و سیستم‌های حسی
در این قسمت تغییرات حاصل از سالمندی در سیستم‌های حسی موثر در حفظ تعادل، به طور جداگانه بررسی می‌شوند :
2-2-9-1 تغییر درسیستم بینایی سالمندان