سامانه پژوهشی – تعیین میزان بهره وری آب آبیاری در حوزه فومنات استان گیلان- قسمت …

از رابطه (۲-۷) مشخص است که ارزش اقتصادی آب متاثر از تولید نهایی آن می باشد. با توجه به ارتباط متقابل فنی بین نهاده ها در جریان تولید که توسط توابع تولید انعطاف پذیر مانند ترانسلوگ، لئونتیف و درجه دوم تعمیم یافته قابل نمایش می باشد، تولید نهایی نهاده آب علاوه بر اینکه تابع مقدار مصرف خود آب می باشد تابعی از سطوح مصرف نهاده های دیگر نیز هست، بنابراین ارزش اقتصادی برآورد شده از طریق آن نیز تابعی از میزان مصرف دیگر نهاده های لحاظ شده در جریان تولید خواهد بود. بر همین اساس ارزش اقتصادی آب در سطوح مختلف مصرف سایر نهاده ها قابل برآورد می باشد. برای محاسبه ی یک قیمت واحد برای نهاده آب، ارزش اقتصادی آن در میانگین مصرف سایر عوامل تعیین می شود. به عبارت دیگر قیمت سایه ای آب برای یک واحد تولیدی که سایر نهاده ها را در سطح متوسط مصرف مشاهدات مورد مطالعه مصرف می نماید محاسبه می شود. این قیمت نشان دهنده حداکثر ارزشی است که چنین واحد تولیدی مایل به پرداخت آن برای مصرف آخرین واحد آب می باشد.
با برآورد تابع تولید برای هر یک از محصولات مورد نظر علاوه بر محاسبه ی ارزش اقتصادی آب، عکس العمل تولید محصولات کشاورزی به تغییر در قیمت مقدار آب نیز به صورت زیر قابل اندازه گیری است:

(۲-۸)

در رابطه فوق، کشش تولیدی آب می باشد که آن نیز تابعی از میزان مصرف خود آب و دیگر نهاده های به کار رفته در جریان تولید می باشد. این رابطه نشان می دهد که اگر مقدار مصرف آب یک درصد افزایش داده شود مقدار تولید چند درصد افزایش می یابد. با توجه به این که ارزش کرانه ای تولید آب معادل قیمت هر واحد از این نهاده است و تولید کرانه ای (نهایی) آب یکی از دو جزء تشکیل دهنده ی ارزش کرانه ای آب است، لذا هر قدر تولید نهایی آب در محصولی بیشتر باشد (با ثابت بودن قیمت های محصول) تولید کننده کشاورزی (مصرف کننده آب) حاضر خواهد بود بهای بیشتری را برای آب بپردازد.
در رابطه (۲-۷)، ارزش اقتصادی آب در سر مزرعه را نشان می دهد. با توجه به وجود تلفات آب در شبکه های آبیاری چنان چه بخواهد قیمت آب را در ابتدا کانال محاسبه شود، قیمت یاد شده می بایست تعدیل شود. این عمل با در دست داشتن میزان راندمان انتقال برای هر نقطه از شبکه قابل انجام می باشد. اگر خروجی منبع یا دهانه سد به عنوان محل مبنا برای تعیین قیمت آب قرار داده شود به صورتی که درذیل توضیح داده می شود، می توان ارزش اقتصادی آب در دهانه سد یا منبع را برآورد نمود (چاکراورتی و رماست[۲۶]، ۱۹۹۱):
اگر q حجم آب تحویلی در سر مزرعه، Q حجم آب ارسالی از منبع اصلی و h راندمان انتقال کانال های آب باشد حجم آب تحویلی در سر مزرعه از رابطه (۲-۹) به دست می آید:

(۲-۹)

اکنون با استفاده از تابع تولید ارزش تولید کرانه ای آب کشاورزی در سر مزرعه از رابطه زیر قابل برآورد است:

(۲-۱۰)

که در آن، ارزش تولید کرانه ای آب در سر مزرعه، P قیمت محصول و تولید کرانه ای محصول می باشد، آنگاه ارزش تولید کرانه ای (ارزش اقتصادی) آب در محل دهانه سد از رابطه زیر به دست می آید:

(۲-۱۱)
برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.