تحقیق درمورد محصولات کشاورزی و آذربایجان غربی


Widget not in any sidebars
از یک دهه قبل تاکنون، توتون از منابع مهم تولید پروتئینهای دارویی در دنیا محسوب میشود. امروزه تولید پروتئینهای نوترکیب مثل آنتیبادیها، واکسنها، پروتئینهای تنظیمکننده و آنزیمها یک صنعت دارویی رو به رشد در دنیا محسوب میشوند (Garber, 2001).
همچنین بر اساس نتایج بهدست آمده، از عصاره برگ توتون برای رفع کچلی، سودا و زخمهای عفونی نیز استفاده میشود (Berenji, F. et al. 2013).
1-2-1تاریخچه توتون
توتون گیاهی است که بهطور بومی در شمال و جنوب امریکا رشد میکند. گفته میشود که 6000 سال قبل از میلاد مسیح توتون در امریکا رشد کرد. بطوریکه سرخپوستان امریکایی از توتون در بسیاری از اعمال مذهبی خود استفاده میکردند و اعتقاد داشتند که توتون مسکن مناسبی برای دردهاست (Gunn, 1887).
در 15 اکتبر 1492، کریستف کلمب توتون خشک را بعنوان یک هدیه از سرخپوستان امریکایی دریافت کرد. بلافاصله پس از آن ملوانان توتون را به اروپا آورده و کارخانههای تولید توتون در سراسر اروپا تاسیس شد. دلیل اصلی محبوبیت رشد توتون در اروپا، خواص درمانی آن بود. اروپایی ها بر این باور بودند که توتون میتواند تقریبا هر چیزی، از بوی بد دهان تا سرطان را درمان کند (Grzybowski 2005).
اما کشت توتون نخستین بار در سال 1548 میلادی توسط پرتغالی ها در کشور برزیل صورت گرفت، آنگاه در سال 1556میلادی توسط سفیر فرانسه در پرتغال به نام ژان نیکوت به فرانسه برده شد و به افتخار این شخص جنس توتون، نیکوتیانا و آلکالوئید آن نیکوتین نام گرفت. سپس در سال 1559 به اسپانیا راه یافت، در سال 1564 سیاحی بنام سرجان هاوکینز و همکارانش از آمریکای شمالی به انگلستان مراجعت نموده و توتون و استعمال آنرا به مردم انگلستان معرفی نمودند. در سال 1580 میلادی نخستین بار اروپائیان توتون را در کوبا کشت کردند و در همین سال توتون به ترکیه و لهستان نیز راه یافت (Benedict, 2005).
1-2-2 مناطق تولید توتون در جهان
از سال 1960 بخش عمدهای از تولیدات توتون از امریکا به آفریقا و آسیا نقل مکان کرد. در آن زمان نیمی از زمینهای کشت توتون در امریکا، کانادا و مکزیک بود; اما امروزه در چین، مالاوی و تانزانیا کشت توتون 2 برابر شده است (Benedict, 2005).
کشت توتون در بیش از 125 کشور دنیا افزایش یافت و بیش از 4 میلیون هکتار زمین را به خود اختصاص داده است که تنها 3/1 هکتار آن در چین است. محصول توتون در امریکا به ارزش حدود 20 میلیارد دلار، بخش کوچکی از فروش محصولات توتون در جهان میباشد (lizars, 1883).
1-2-3 مناطق مستعد کشت توتون در ایران
مناطق کشت توتون در ایران شامل استانهای آذربایجان غربی (شهرهای سردشت، قره ضیا الدین، ارومیه، مهاباد، بوکان، اشنویه و خوی) ، کردستان (شهرهای مریوان، بانه و سقز )، گلستان (شهرهای علی آباد، گرگان، مینودشت و دوزین)، گیلان (شهرهای تالش، آستارا و صومعه سرا ) و مازندران (شهرهای بهشهر، ساری، سورک و نکا) است (Kavoosi, 2006).
مشخصات گیاهشناسی توتون
توتون با نام علمی Nicotiana tabacum L از تیره سیب زمینی، روزکوتاه، خودگشن و 48n=2 کروموزومی است. این گونه به همراه توتون شرقی (Nicotiana rustica) و ایرانی (Nicotiana persica) در ایران کشت میشود (McCants and Woltz 2006).
توتون گیاهی است یکساله به ارتفاع یک تا 2 متر (گاهی بیشتر) و پوشیده از تارهای چسبنده بسیار کوتاه که از کلیه اندامهای آن بوی قوی و ناپسند استشمام میشود. این گیاه ریشه راست دارد که طول آن با توجه به شرایط اقلیمی محل رویش بین 50 تا 60 سانتیمتر بوده که در مناطق خشک به 200 سانتیمتر هم میرسد. برگهای توتون نسبتاً بزرگ و فاقد دمبرگ و به اشکال قلبی شکل، تخم مرغی شکل، نیزهای شکل، خمیده (وسط برگ انحنا دارد) و یا صاف دیده میشود. ساقه بیضوی و به رنگ سبز دارد. گلهای آن نر – ماده است. کاسه گل آن لولهای شکل، منتهی به 5 تقسیم نوکتیز (غالباً نامساوی) و جام گل آن قیفی شکل و 3 مرتبه بزرگتر از کاسه گل است. پنج پرچم دارد. میوهاش پوشینه ، بیضوی و محتوی دانههای (بذر) بسیار است. بذر بسیار کوچک و کم و بیش بیضی شکل و رنگ آن قرمز تیره است. چنانچه بذرها در شرایط مناسبی نگهداری شوند تا 1 سال قوه رویشی خود را حفظ خواهند کرد (McCants and Woltz 2003).
1-2-5 نیازهای اقلیمی
توتون در اقلیمهای مختلف قابلیت رشد دارد، ولی بهمنظور افزایش عملکرد آن باید از مناطق گرم استفاده کرد. درجه حرارت خاک نقش عمدهای در رویش بذر توتون دارد. دمای مطلوب برای جوانهزنی بذر توتون 25 تا 27 درجه سانتیگراد است. میانگین دما در مرحله رشد و نمو برگها 20 درجه سانتیگراد مناسب است. در این مرحله تغییرات درجه حرارت نباید از 10 درجه سانتیگراد بیشتر باشد. گیاه توتون به سرما حساس است، ولی نشاءهای قوی برای مدتی قادر به تحمل 1- درجه سانتیگراد میباشد. نور سبب افزایش مقدار آلکالوئیدهای برگ توتون میشود. کشت این گیاه در مناطق ابری و یا زیر سایه درختان سبب کاهش شدید آلکالوئیدها بهخصوص نیکوتین خواهد شد. آب فراوان و همچنین آبیاری کم سبب کاهش کیفیت توتون میشود. آب فراوان اگر چه سبب افزایش عملکرد برگ میشود، ولی با کاهش نیکوتین و پروتئین برگها همراه است. مناطقی که مقدار بارندگی سالانه آن زیاد است، گیاهان را باید در مناطق شیبدار کشت کرد. در طول رویش گیاهان به 360 تا 450 میلیمتر آبیاری نیاز دارند. ارقام مختلف توتون به خاکهای متفاوتی نیاز دارند. مثلاً خاکهای شنی حاوی مقادیر کم یا متوسط ترکیبات هوموسی، خاکهای مناسبی برای کشت توتون رقم ویرجینیا (virginia) است. خاکهای شنی حاوی مقادیر فراوان ترکیبات هوموسی، خاکهای مناسبی برای کشت ارقام بارلی و هاوانا است. خاکهای خنثی یا کمی اسیدی برای کشت گیاهان رقم ویرجینیا و خاکهای خنثی یا کمی قلیایی برای کاشت رقم بارلی مناسبتر است. pH خاک برای توتون بین 2/5 تا 7 مناسب است (Xiaobing et al., 2005).
1-3 نقش پتاسیم در گیاه
عنصر پتاسیم بهعنوان عنصر کیفیت در گیاهان مطرح بوده و جزء عناصر ضروری پرمقدار بهشمار میرود و بعد از ازت پرمصرفترین عنصر مورد نیاز گیاهان است. به دلایل مختلفی مثل: نوع و میزان رسهای خاک، مقدار ماده آلی، آبشویی و …، میزان پتاسیم قابل جذب در خاک برای رشد بهینه گیاهان کافی نمیباشد و نیاز به تامین پتاسیم برای تولید انبوه ضروری به نظر میرسد (Cakmak, 2005).
مقدار متوسط پتاسیم پوسته خاک حدود 3/2 درصد و عمده پتاسیم در 15 سانتی متری قشر سطحی خاک قرار گرفته است. از آنجایی که کشور ایران در مناطق خشک و نیمه خشک واقع شده است و به دلیل وجود کانیهای خاص مانند میکا، رس، ایلیت و … که غنی از پتاسیم میباشند، در اثر بهرهبرداری مداوم از خاکها و برداشت پتاسیم فراوان توسط محصولات کشاورزی و عدم رایج بودن مصرف کودهای پتاسیمی، پتاسیم خاک رو به تخلیه رفته و در بیشتر مناطق کشور، کمبود پتاسیمی وجود دارد. گیاهانی مانند: یونجه، نیشکر، پیاز، گل کلم، ذرت، زیتون، سیب زمینی، توتون، چغندر، گوجه و … به میزان پتاسیم بیشتری نیاز دارند ( Kavoosi, 2006).
پتاسیم دارای نقشهای مهمی در گیاه بوده که عمده آنها عبارت است از: افزایش مقاومت گیاهان در برابر خشکی، آفات، بیماریها، شوری، افزایش غلظت کلروفیل و عمل کربنگیری در گیاه، تشکیل و انتقال نشاسته، قند و چربیها و ساخت پروتئینها، متابولیسم گیاه و تعادل بار الکتریکی غشاهای سلولی، فعالسازی آنزیمها و … (Azizi, 1998).
کمبود پتاسیم در گیاه
کمبود پتاسیم فورا به نشانههای قابل دیدن منجر نمیشود. ابتدا فقط کاهشی در میزان رشد ایجاد میشود و در ادامه کمبود یا تشدید آن، زردی (کلروز) و سوختگی (نکروز) رخ میدهد. نشانههای کمبود پتاسیم عموما از برگهای مسنتر شروع میشود. زیرا این برگها یون پتاسیم را در اختیار برگهای جوانتر قرار میدهند. گیاهانی که کمبود پتاسیم در آنها مشاهده میشود عموما از شادابی کمتری برخوردار هستند و در شرایط کم آبی به سهولت پژمرده میشوند. در این گیاهان بهعلت کاهش پتانسیل اسمزی ناشی از کمبود پتاسیم، مقاومت به خشکی ضعیف بوده و حساسیت بیشتری نسبت به شوری، آسیب به سرما و حمله بیماریهای قارچی مشاهده میشود (Cakmak, 2005).
1-4 تنشهای گیاهی
رشد گیاهان و محصولات آنها تحت تاثیر اثرات مضر تنش های زنده و غیر زنده است. گیاهان به کرات تحت تاثیر شرایط تنش زا ازجمله دمای پایین، شوری، خشکی، غرقابی، گرما، تنش اکسیداتیو و سمیت زایی فلزات سنگین قرار می گیرند. فلزات سنگین و املاح در خاک و سفره های آب زیرزمینی ذخیره می شوند که ممکن است میزان آن ها به حد سمی برسد؛ گیاهان باید با پاتوژن ها (باکتری ها و قارچ ها) و گیاه خواری مبارزه کنند. تمام این عوامل مانع رسیدن گیاه به تمام پتانسیل ژنتیکی اش شده و عامل محدود کننده محصولات کشاورزی می باشند. تنش های غیر زنده مسئول اصلی آسیب به محصولات کشاورزی در کل جهان است، بهطوریکه باعث کاهش 50 درصدی بازده محصولات کشاورزی میشود (Bray et al., 2000).

Share this post

Post navigation

You might be interested in...