تحقیق درمورد فشار بخار آب و مواد معدنی


Widget not in any sidebars

درپاسخ به علایم تنش، گیاه مسیرهای گوناگون برای مبارزه و تحمل در مقابل آنها ایجاد کرده است. این مسیرها به شکل تعاونی عمل کرده تا اثر تنش را کم کنند (مسعودیان و همکاران 1391).
در شکل زیر پاسخ کلی گیاهان به تنشهای زیستی نشان داده شده است (Wang, 2003).

تعریف تنش
تنش (استرس) در اصطلاح فیزیکی به معنی نیروی مکانیکی اعمال شده در واحد سطح نمونه میباشد.
1-4-1-1 تنش آب
تنش آبی در صورتی بروز میکند که مقادیر آب موجود به اندازهای نباشد که بتواند نیاز آبی گیاه را مرتفع سازد. وقوع دوره موقت یا طولانی مدت خشکی، باعث کاهش مقدار آبی میشود که گیاه طی دوره رشد خود از آن استفاده میکند. تنش آبی نه تنها اندازه برگهای منفرد را محدود میسازد، بلکه در گیاهان با رشد نامحدود، تعداد برگها نیز به علت کاهش تعداد و سرعت رشد شاخهها محدود میشود (Wang, 2003).
مقاومت به خشکی در نتیجه مجموعهای از مکانیسمها و عکس المعلهای پیچیده بهوجود میآید. تنها دو مکانیسم اساسی، یعنی اجتناب و تحمل، در مقاومت به خشکی مهم تلقی میشوند. گیاهان برای مقابله با صدمات ناشی از تنش خشکی از سه مکانیسم بهره میگیرند: فرار از خشکی، اجتناب از خشکی و تحمل خشکی. هر کدام از این مکانیسمها به روشهای مختلفی ممکن است تظاهر داشته باشند (سرمدنیا و کوچکی، 1374).
1-فرار از خشکی:
توانایی گیاه در تکمیل رشد قبل از وقوع خشکی، فرار از خشکی نامیده میشود. ادامه حیات در بقیه فصل رشد با تشکیل دانه (غلات، گیاهان علوفه ای یکساله) و یا به حالت خواب، نیمه خواب یا کمون (درختان، درختچه ها و گیاهان علوفه ای چند ساله) نیاز چندانی به وجود آب نخواهد داشت. فرار از خشکی سادهترین و مفیدترین راه سازگاری گیاه با شرایط خشکی است، زیرا گیاهان میتوانند قبل از محدودیت شدید آب به مرحله تولید محصول برسند (سرمدنیا و کوچکی،1374).
۲- مقاومت به خشکی:
به معنی توانایی رشد و تولید محصول تحت شرایط خشک میباشد. گیاهانی که نمیتوانند از دورههای خشکی فرار کنند به دو طریق نسبت به این شرایط مقاومت نشان میدهند (سرمدنیا و کوچکی، 1374).
۲-۱- اجتناب از خشکی
در این حالت میزان آب نسبی (RWC) ، حجم پروتوپلاست و فشار تورژسانس یاخته در طول دوره تنش خشکی حفظ میشود. رشد گیاه ممکن است کاهش یافته اما بیشتر فرآیندهای متابولیکی ادامه مییابند. اجتناب از خشکی به طرق مختلف میتواند اتفاق بیافتد:
الف) از طریق کنترل جذب آب و مواد معدنی از خاک، رشد ریشه، هدایت و توزیع مناسب آب در صورت وقوع خشکی و متناسب با فنولوژی گیاه.
ب) از راه کنترل افت آب از برگها توسط مکانیسمهایی نظیر بسته شدن روزنهها در پاسخ به کمبود فشار بخار آب، کم شدن پتانسیل آب(ψW) یا واکنش ریشه، بهعلاوه مقاومت کوتیکولی زیاد، انعکاس زیاد نور آفتاب از برگهای با پوشش مومی، حرکات برگی به منظور کاهش سطح تعرق، ریزش برگ و تغییر از حالت متابولیسم C3 به متابولیسم .CAM
ج) از طریق تنظیم اسمزی برای حفظ فشار تورژسانس در صورت عدم رشد برگ
د) با تغییر در خصوصیات دیواره سلولی و اندازه سلول
بسته شدن روزنهها در روز یک مکانیسمی است که از خشکی شدید جلوگیری میکند، از سوی دیگر چون مقاومت روزنهها به عبور گاز کربنیک افزایش مییابد، فتوسنتز کاهش مییابد و عملکرد هم معمولاً تقلیل پیدا میکند. چنین گیاهانی بهخاطر مکانیسم اجتناب دارای قدرت تحمل خشکی میباشند (سرمدنیاو کوچکی، 1374).
۲-۲ تحمل خشکی
در این حالت گیاه میتواند در دورههایی که میزان آب نسبی و یا فشار تورژسانس کم است، تنش خشکی را تحمل نماید. چنین گیاهانی از توان بازگشت به حالت اولیه بعد از آن نیز بر خوردار هستند. تحمل خشکی نیز از راههای مختلفی میتواند صورت بگیرد که برخی از آنها شامل:
الف) تنظیم اسمزی، تغییرات در اندازه سلول وتغییر شکل دیواره برای غلبه بر پلاسمولیز
ب) ذخیره کربن و نیتروژن برای بازگشت سریع به حالت اولیه
ج) پایداری غشاء از طریق تغییردر تراکم فسفولیپیدی و نفوذپذیری آن