تحقیق درمورد بازار اوراق بهادار و تغییرات قیمت سهام


Widget not in any sidebars

مرادی (1373) در پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود موضوعی با عنوان “اعلام سود حسابداری از طریق انتشار صورت‌های مالی و رفتار قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران “را موردبررسی قرار داد تا از این طریق رفتار تغییر قیمت سهام در قبال اعلان سود حسابداری را از طریق انتشار صورت‌های مالی اوراق بهادار تهران موردبررسی قرار دهد. فرضیه اصلی این تحقیق بیان می‌دارد که بورس اوراق بهادار تهران در قبال انتشار صورت‌های مالی و اعلان سود حسابداری واکنش نشان می‌دهد به‌منظور تحلیل این فرضیه، هفته انتشار گزارش به‌عنوان هفته صفر تلقی و تغییرات قیمت طی 7 هفته پیرامون آن آزمون میانگین‌ها و آزمون واریانس‌ها مورداستفاده قرار گرفت. نتایج تجزیه‌وتحلیل‌های انجام‌شده و آزمون‌های آماری اعمال‌شده در هر سطح احتمالی از این فرضیه که مدعی به واکنش بازار و تغییر رفتار قیمت‌ها درنتیجه انتشار گزارش‌های مالی بود به‌طور قوی تأیید شد اما مهم‌ترین نتیجه‌ای که از آزمون این فرضیه به دست آمد این بود که بنا به‌دلایلی‌چند ازجمله کوچک بودن وسعت و اندازه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران و محدود بودن منابع اطلاعاتی غیر حسابداری در مورد آن‌ها، کماکان صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای مهم‌ترین منبع اطلاعاتی برای سهامداران، اعتباردهندگان، سرمایه‌گذاران و به‌طورکلی عموم دست‌اندرکاران بازار سرمایه محسوب شده و بازار از انتشار آن تأثیر می‌پذیرد و تغییر در رفتار پارامترهای بازار، به‌ویژه تغییرات در مکانیسم عرضه و تقاضای سهام منجر به تغییر قیمت‌ها می‌گردد. از سوی دیگر نتایج این تحقیق، بر عدم وجود کارایی نسبی و انطباق بورس تهران با شکل سوم از سطوح کارایی بازار سرمایه دلالت دارد چراکه در غیر این صور انتظار می‌رفت بازار جهت سودهای مورد گزارش را از طریق کانال‌های غیررسمی و قبل از انتشار صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای پیش‌بینی کرده و تغییراتی متناسب با آن در رفتار قیمت‌ها صورت پذیرد.
حجازی (1375) موضوع رساله دکتری خود را به بررسی “اثر اعلان سود حسابداری (سود واقعی سالیانه) بر قیمت و حجم مبادلات شرکت‌ها در بورس اوراق بهادار تهران “اختصاص داد.
به‌عبارت‌دیگر تأثیر اعلان سود حسابداری در قیمت و حجم معاملات سهام موردمطالعه قرار گرفت. در این تحقیق 3 فرضیه به شرح ذیل موردبررسی قرار گرفت:
اعلان سود حسابداری بر قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران مؤثر است.
اعلان سود حسابداری بر حجم مبادلات سهام در بورس اوراق بهادار تهران مؤثر است.
سود، عامل تعیین‌کننده قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران است.
وی برای آزمون این فرضیات 50 شرکت پذیرفته‌شده در بورس تهران را از سال 1368 تا 1373 موردبررسی قرار داد. در این بررسی به این نکته نیز توجه شد که آیا سهامداران و یا سرمایه‌گذاران اطلاعات موردنیاز خود را از طریق اعلان سود به دست می‌آورند و این رقم می‌تواند مبنای مناسبی برای تصمیم‌گیری این دسته از استفاده‌کنندگان از گزارش‌های مالی باشد؟ وی این موضوع را با استفاده از مدل بازار موردبررسی قرار داد و ضرورت بررسی کارایی بورس اوراق بهادار را مطرح ساخت.
بررسی آزمون فرضیه‌ها در سطح نیمه قوی نیز ضعف و یا فقدان کارایی را نشان می‌دهند؛ زیرا میانگین بازده غیرعادی یک هفته پس از برگزاری مجمع نه‌تنها صفر نبوده بلکه، رقم قابل‌ملاحظه‌ای می‌باشد. به نظر ایشان سود حسابداری ازاین‌جهت که می‌تواند در پیش‌بینی قیمت سهام یا جریان سود مورد انتظار ابزار بااهمیتی باشد، برای سرمایه‌گذاران از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است؛ بنابراین، ازنظر وی اگر بین سود حسابداری و توزیع یا اعلان سود که موردعلاقه سهامدار است ارتباطی برقرار باشد، سود مورد انتظار آینده برای سهام از جذابیت بیشتری برخوردار خواهد بود. وی همچنین در تحقیق خود حداکثر میزان مبادلات را در دو هفته قبل از برگزاری مجمع شرکت‌ها بیان می‌کند و دلیل این امر را نیز نشت اطلاعاتی ذکر نموده است
عمارلو (1377) در پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود موضوعی را با عنوان “بررسی تأثیر تغییر Eps پیش‌بینی‌شده شرکت‌ها توسط مدیریت بر قیمت سهام “موردمطالعه قرار داد. فرضیه اصلی این تحقیق بیان می‌دارد که انتشار اعلامیه‌های سود پیش‌بینی‌شده دربردارنده محتوای اطلاعاتی مفیدی بوده و در تصمیم‌گیری استفاده‌کنندگان مؤثر است. وی برای تحلیل این فرضیه، هفته انتشار اعلامیه را به‌عنوان هفته صفر تلقی نموده و تغییرات قیمت طی 10 هفته پیرامون آن را موردمطالعه قرار داد. بر اساس یافته‌های علمی و نتایج تجربی و تحلیل‌های آماری (طبق فرآیندهای آزمون فرضیه )، در هفته مورد گزارش نسبت به سایر هفته‌ها تغییر قیمت چشم‌گیری ملاحظه نشده است. نمونه‌های مورداستفاده در این تحقیق شرکت‌هایی می‌باشند که دارای اعلامیه‌های تعدیل سود پیش‌بینی‌شده در مقطع سال‌های 1370 تا 31/05/1377 مشاهداتی که دارای شرایط خاصی بودند. (مانند عدم تشکیل مجمع عمومی فوق‌العاده مبنی برافزایش سرمایه در هفته‌های موردبررسی و… ) انتخاب و مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته‌اند. به‌منظور آزمون فرضیه فوق از روش نرخ بازده غیرعادی تجمعی1 استفاده شده است. آزمون‌های استفاده شده برای این منظور، آزمون‌های علامت و رتبه می‌باشند. آماره مورداستفاده نیز تقریب نرمال توزیع دوجمله‌ای (Z) می‌باشد. نتایج تجزیه‌وتحلیل‌های انجام‌شده نشانگر این است که گزارش‌های سود پیش‌بینی‌شده دارای محتوای اطلاعاتی نمی‌باشد و درنتیجه اطلاعاتی را به بازار سرمایه انتقال نمی‌دهد.
جمشیدی (1377) مطالعه رابطه درآمد و قیمت سهام را در بورس اوراق بهادار تهران را موضوع تحقیق خود در پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود قرار داده است. پرسش اصلی در پژوهش وی این است که بین درآمد و قیمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران، چه رابطه‌ای وجود دارد؟ آیا رابطه مشاهده‌شده می‌تواند نا به هنجاری نسبت E/P را توضیح دهد؟
بررسی این موضوع، از میان 209 شرکت پذیرفته‌شده در بورس تهران تا پایان سا 1375 برحسب تاریخ پذیرش قبل از سال 1374 و عدم درامد منفی در سال 1374 و 1375، تعداد 124 شرکت را به‌عنوان نمونه انتخاب نمود. نتایج به‌دست‌آمده نشان می‌دهد که بین درآمد و قیمت سهام در بازار سهام تهران یک رابطه خطی وجود دارد؛ یعنی رابطه بین اجزا نسبت E/P، یک رابطه خطی با ضریب ثابت صفر به شکل در صد یا مرتبه نیست در بررسی نابهنجاری نسبت مذکور، نتیجه تحقیق نشان داد که بین بازدهی و نسبت E/P یک رابطه مشخص وجود دارد؛ یعنی سهامی که دارای نسبت E/P بالاتری هستند بازدهی بالاتری به دست می‌آورند در توضیح نابهنجاری با استفاده از رابطه مشاهده‌شده، نتایج آزمون رابطه بین بازدهی و قسمت نامعین مدل مذکور را تائید نمی‌کند. علاوه بر این آزمون گردید که آیا نابهنجاری مذکور ناشی از قیمت هر سهم و اندازه بنگاه آن طوری که در ادبیات مالی یافت می‌شود هست یا نه؟ درنهایت نابهنجاری نسبت E/P که ناشی از قیمت هر سهم و اندازه بنگاه تائید نشد.
حسامی نیز (1378) پایان‌نامه‌ای را به‌عنوان “بررسی تحلیل ارتباط بین سود با بازده سهام در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران “در مقطع کارشناسی ارشد به رشته تحریر درآورد. وی هدف اصلی تحقیق را تجزیه‌وتحلیل اطلاعات واقعمی استخراج معیارهایی می‌داند تا از این طریق سرمایه‌گذاران را قادر نمایند سهام شرکت‌ها را با یکدیگر مقایسه کرده و سهم موردنظرشان را با اطمینان بیشتری خریداری نمایند. شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران ارتباط معنی‌داری وجود دارد یا خیر؟ وی برای بررسی موضوع، فرضیه‌ای با عنوان بین سود حسابداری و بازده سهام، رابطه وجود دارد “تنظیم نمود. قلمرو زمانی تحقیق از ابتدای سال 1371 تا پایان سا 1375 می‌باشد وی در این دوره زمانی تعداد 46 شرکت را به‌عنوان نمونه انتخاب کرد. وی پس از بررسی دریافت که بین سود حسابداری و بازده سهام رابطه معنی‌داری وجود دارد.
امید قائمی (1379) بررسی رابطه قیمت سهام و حجم مبادلات سهام در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران را موضوع پایان‌نامه کارشناسی ارشد خود قرار داده‌اند. فرض اصلی این تحقیق بیان می‌دارد که تعداد سهام معامله‌شده روزانه با تغییر قیمت سهام در آن روز دارای رابطه معنی‌دار و هم‌جهت می‌باشد یا نه و به‌عبارت‌دیگر با افزایش میزان معاملات انجام‌گرفته بر روی سهام یک شرکت خاص، میزان تغییر قیمت سهام آن چقدر خواهد بود. جامعه آماری در این پژوهش، شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌باشند که 24 شرکت پر معامله به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. مقطع زمانی موردنظر نیز مرداد سال 1374 تا پایان آذر سال 1378 در نظر گرفته شد که به‌طور متناوب دوره‌های رکود و رونق معاملات را شامل می‌شود وی برای آزمون فرضیات از آزمون ضریب همبستگی رتبه‌ای استفاده کرد. آماره آزمون مورداستفاده نیز در اغلب موارد از توزیع نرمال تبعیت نکرده‌اند. وی نتایج تجزیه‌وتحلیل انجام‌شده را به شرح زیر خلاصه نمود:
الف) برای ایجاد تغییرات مهم در قیمت سهام لازم است تا هم تعداد معاملات و هم تعداد سهام بیشتری موردمطالعه قرار گیرد.
ب) تعداد سهام مبادله شده در روز گذشته تأثیری بر حجم مبادلات روز جاری ندارد.
ج) در اکثر معاملات سهام در بورس تهران تعداد اندکی سهام مورد معامله قرار می‌گیرد.
د) قیمت سهام در بورس تهران به‌صورت یک‌روند زمانی صعود یا نزول می‌کند به‌عبارت‌دیگر زمان که قیمت سهام در یک روز افزایش (کاهش ) می‌یابد می‌توان پیش‌بینی نمود که در روزهای بعد نیز احتمالاً قیمت سهام افزایش (کاهش ) خواهد یافت. وی همچنین نتایجی درباره رابطه بین میزان واریانس قیمت و میانگین تعداد سهام معامله‌شده و میانگین تعداد دفعات معامله روزانه و مقدار عددی قیمت سهام به‌عنوان نتایج جانبی ارائه نمود. به نظر وی هرچند یافته‌های این تحقیق بسیاری سؤالات و ابهامات موجود در خصوص مکانیسم تغییر رفتار و روحیات بازار سرمایه در بورس تهران را پاسخ داده و مطالعات و یافته‌های موجود را توسعه داده است اما در عمل نیز نشان داد که اطلاعاتی نظیر تعداد سهام معامله‌شده و تعداد دفعات معامله در فاصله زمانی یک روز، دارای ارزش اطلاعاتی چندان قابل‌ملاحظه‌ای نیست نتایج این تحقیق در مواردی با نتایج تحقیقات انجام‌شده در بورس نیویورک موافق و در مواردی نیز مغایر بوده است. به‌عنوان‌مثال در بورس نیویورک رابطه بین تغییر قیمت سهام روز بعد و حجم مبادلات هرروز وجود دارد حال‌آنکه در بورس تهران این‌طور نیست. در هر دو بورس همبستگی مثبت بین تغییرات قیمت سهام یک روز و تعداد سهام معامله‌شده همان روز وجود دارد.آاآ
عبده تبریزی و دموری (1382) در تحقیقی با عنوان شناسایی عوامل مؤثر بر بازده بلندمدت سهام جدیداً پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، شرکت‌هایی را بررسی کردند که برای نخستین بار در بورس اوراق بهادار تهران عرضه‌شده بودند. در این تحقیق شرکت‌های تازه‌وارد به بازار طی سال‌های 1369 تا 1374 موردبررسی قرارگرفتهاند و عوامل مؤثر بر بازده بلندمدت این شرکت‌ها به‌طور خاص مورد آزمون قرارگرفته است. این عوامل عبارت از حجم معاملات سالانه سهام، اندازه شرکت و بازده کوتاه‌مدت حاصل از خریدوفروش سهام شرکت‌های مربوط است. نتایج این تحقیق نشان‌دهنده وجود بازده کوتاه‌مدت بیشتر سهام شرکت‌های جدیدالورود به بازار نسبت به شاخص بازار بوده است. بنابراین آنان عملکرد قیمتگذاری سهام شرکت‌های جدیدالورود به بورس را مشابه بازارهای سرمایه در کشورهای مختلف دانستهاند (عبده تبریزی و دموری، 1382، ص 27).
احمد پور (1382) نقش بازار اوراق بهادار و اطلاعات مربوط به اوراق بهادار می‌توانند فرایند استفاده از پیش‌بینی واکنش بازار، جهت تدوین و ارائه یک تئوری حسابداری را توجیه کنند. نقش بازار اوراق بهادار این است که یک بازار بورس منظم و سامان‌یافته را به وجود آورد که سرمایه‌گذاران بتوانند بر اساس یک‌روند مستمر و دائمی اطلاعات موجود نسبت به مصرف در زمان حال و آینده را مبادله نمایند. نقش این اطلاعات زمانی مضاعف می‌شود که بتواند: 1-به تعیین قیمتی از مجموعه اوراق بهادار به‌گونه‌ای که اوراق بهادار به شیوه‌ای مطلوب بین سرمایه‌گذاران تقسیم شود، کمک کند و 2-به یکایک سرمایه‌گذارانی که با مجموعه مشخصی از قیمت‌ها روبه‌رو می‌شوند. (برای انتخاب مجموعه‌ای مطلوب از اوراق بهادار) کمک کند. ازاین‌رو مربوط بودن اطلاعات حسابداری و انتخاب رویه شناخت و اندازه‌گیری حسابداری را می‌توان برحسب واکنش‌های بازار موردبررسی قرار داد. این تحقیق به بررسی ارتباط معنی‌دار اطلاعات حسابداری (محتوای اطلاعاتی صورت‌های مالی) در ارزیابی ریسک بازار شرکت‌ها در ایران پرداخته است. نتایج این بررسی بیانگر آن است که در ایران اطلاعات تاریخی حسابداری به‌طور کامل در قیمت اوراق بهادار انعکاس نمی‌یابد. به‌بیان‌دیگر با در نظر گرفتن فرضیه‌های بازار کارا، بورس اوراق بهادار تهران در بازار، بدون کارایی و سطح‌بندی لازم است.
بهرام فر (1383) در مقاله‌ای به بررسی تأثیر متغیرهای حسابداری بر بازده غیرعادی آتی سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال‌های 74 ـ 82 پرداخت. نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد که متغیرهای درجه اهرم مالی، اقلام تعهدی، ارزش بازار شرکت، نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام، هزینه استقراض، توزیع سود نقدی، با بازده غیرعادی سهام رابطه معکوس دارند. درحالی‌که متغیرهای نرخ بازده سرمایهگذاری، رشد دارایی ثابت، تغییر در وجوه نقد عملیاتی، رابطه مستقیمی با بازده غیرعادی دارند.
خواجوی و ناظمی (1384)، ارتباط بین کیفیت سود و بازده سهام با تأکید بر نقش ارقام تعهدی در بورس اوراق بهادار تهران را موردبررسی قرار دادند. ایشان برای تحقیق خود تعداد 96 شرکت بورسی را برای دوره زمانی 1382 – 1377 انتخاب کرده و به بررسی این موضوع پرداختند که آیا ارقام تعهدی نقش قابل‌ملاحظه‌ای در عکسالعمل بازار به اطلاعات سود شرکت‌ها دارد یا خیر؟ نتایج پژوهش آن‌ها نشان می‌دهد که میانگین بازده سهام شرکت‌ها، تحت تأثیر میزان ارقام تعهدی و اجزای مربوط به آن قرار نمی‌گیرد؛ به‌عبارت‌دیگر نمی‌توان پذیرفت که بین میانگین بازده شرکت‌هایی که ارقام تعهدی آن‌ها به کمترین و بیش‌ترین میزان گزارش می‌شود، اختلاف معنیداری وجود دارد.
ملانظری و کریمی زند (1386) طی پژوهشی به بررسی ارتباط بین هموارسازی سود با اندازه شرکت و نوع صنعت در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران پرداختند نتیجه پژوهش آن‌ها نشان داد که بین اندازه شرکت (فروش) و هموارسازی سود همبستگی قوی وجود دارد و این ارتباط به‌صورت معکوس است. بعلاوه تفاوت قابل‌ملاحظه‌ای بین شرکت‌های هموارساز ازنظر نوع صنعت وجود ندارد و بین هموارسازی ساختگی سود با اندازه شرکت ارتباط معناداری وجود دارد