اعتبار و پایایی ابزار سنجش و اعتبارابزار سنجش

دانلود پایان نامه
  • با توجه به توضیحات فوق، متغیرهای تحقیق حاضر در سطح اسمی(جنسیت، وضعیت تاهل، مقطع تحصیلی)، ترتیبی (هویت سازمانی،شهرت سازمانی و جو اخلاقی )و نسبی(سن آزمودنیها) قرار دارند، ولی هنگام تحلیل داده ها برای بهره مند شدن از ویژگیهای مقیاس فاصله ای، از متغیرهای مقیاس ترتیبی در سطح شبه فاصله ای استفاده شده است.
    3-6-2 طیف های اندازه گیری متغیرها
    سنجش دیدگاهها و نگرشها از امور کیفی هستند که ابزارهای ویژهای را در چهارچوب مقیاسهای اسمی و ترتیبی برای اندازه گیری متغیرها طلب می کنند. محققان علوم اجتماعی و انسانی سعی نموده اند برای سنجش نگرشها، تمایلات، گرایشها و آرزوها، اقدام به طراحی و ابداع ابزارهایی بنمایند که به عنوان طیف شهرت دارند (حافظ نیا، ۱۳۷۷).
    طیف ها عبارتهایی هستند که تحت قوانینی امکان تخصیص حرف یا نمره را برای افراد، نگرش و رفتارهای آنها فراهم می آورند، هر حرف یا نمرهای که منظور شده نماینده میزان مالکیت فرد از آن چیزی است که طیف مدعی اندازه گیری آن است (خاکی، 1387). به عبارت دیگر طیف های نگرش تعدادی عبارت نگرشی هستندکه پاسخگو نظر موافق یا مخالف خود را نسبت به آنها ابراز می دارد (خاکی، 1387). چند نمونه از طیف هایی که برای اندازه گیری نگرش میتوان از آنها استفاده کرد به قرار زیر است:
    الف) طیف افتراق معنایی، ب) طیف ثرستون، ج) طیف گاتمن، د)طیف بوگاردوس، ه) طیف لیکرت.
    در این پژوهش از طیف لیکرت برای اندازه گیری متغیرها استفاده شده که یکی از رایجترین طیف های اندازه- گیری است. این طیف توسط لیکرت، مورفی، رند کویست و سلتو تهیه گردیده ولی به نام لیکرت مشهور شده ( ظهوری، 1387). این طیف از پنج قسمت مساوی تشکیل شده است و محقق متناسب با موضوع تحقیق تعدادی گویه در اختیار پاسخگو قرار می دهد تا گرایش خود را درباره آن مشخص نماید و از گرایش کاملاٌ موافقم تا کاملاً مخالفم کشیده می شود (حافظنیا، ۱۳۷۷).
    3-7 اعتبار و پایایی ابزار سنجش
    برای آنکه بتوان به نتایج اندازه گیری اطمینان نمود و به عبارت ساده، ادعا نمود که داده های حاصل از اندازه گیری، قابل اطمینان هستند، اندازه گیری باید دارای دو خصوصیت اعتبار و پایایی باشد. این دو مفهوم، ابتدا برای تست های روانشناسی، آزمونهای مهارت و استعداد و تواناییهای انجام شغل در امور استخدامی، به کار رفت و بعدها، کاربردش به سایر موارد تعمیم یافت (ظهوری، 1378). ابزار سنجش به دو طبقه تقسیم می شود. 1) استاندارد و میزان شده، ۲) محقق ساخته. ابزار سنجش و آزمونهای استاندارد و میزان شده معمولا از روایی و پایایی مناسبی برخوردارند؛ از این رو، محققان می توانند آنها را با اطمینان به کار گیرند؛ ولی ابزار محقق ساخته فاقد چنین اطمینانی هستند و محقق باید از روایی و پایایی آنها اطمینان حاصل کند(حافظ نیا، ۱۳۷۷).
    با توجه به توضیحات بالا و اینکه محقق از ابزار استاندارد و میزان شده برای اندازه گیری استفاده کرده است، می توان گفت ابزار سنجش از روایی و پایایی لازم برخوردار است. با این وجود، برای اطمینان بیشتر و با توجه به نظر استاد راهنما، استانداردها و موارد حداقلی برای روایی و پایایی در نظر گرفته شده است که در ادامه، هر کدام به صورت جداگانه آورده شده است.
    3-8 اعتبارابزار سنجش
    منظور از اعتبار این است که مقیاس و محتوای ابزار یا سوالات مندرج در ابزار دقیقاً متغیرها و موضوع مورد مطالعه را بسنجد (حافظ نیا، 157) و به این سوال پاسخ می دهد که ابزار اندازه گیری تا چه حد خصیصه مورد نظر را می سنجد (سرمد و دیگران، ۱۳۷۷). اعتبار معرف درجه ای است که یک وسیله اندازه- گیری، می تواند یک متغیر را بر اساس تعریفی خاص سنجش کند؛ به عبارت دیگر، درجه مثبت بودن پاسخ به این سوال را که آیا وسیله سنجش، فقط همان چیزی را که می خواهیم اندازه گیری کنیم، می سنجد یا نه؟، مشخص می کند (ظهوری، ۱۳۷۸).
    روایی از واژه ((روا )) به معنای جایز و درست گرفته شده و روایی به معنای صحیح و درست بودن است. مقصود از روایی آن است که وسیله اندازه گیری بتواند خصیصه و ویژگی مورد نظر را اندازه بگیرد. اهمیت روایی از آن جهت است که اندازه گیریهای ناکافی و نا مناسب می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و نا روا سازد. روایی را به شکلهای مختلف طبقه بندی کرده اند که به تعدادی از آنها اشاره می شود (خاکی، 1387):
    الف) منطقی
    روش منطق خود شامل دو روش می باشد:
    * ظاهری: نشان دهنده روایی ظاهری پرسشنامه می باشد. پرسشنامه حداقل باید دارای روایی ظاهری باشد.
    * محتوایی: در این حالت کمیت و کیفیت سوالات از نظر خبرگان مورد بررسی قرار می گیرد.
    ب) روایی وابسته به معیار
    این روش نیز دارای دو زیر مجموعه می باشد:
    * روایی همزمان: در این نوع روایی پژوهشگر، همزمان با پاسخ دهی به سوالات توسط پاسخ دهنده و مقایسه آن با رفتار فرد روایی را بررسی می کند. برای مثال جهت بررسی ریسک گریزی و ریسک پذیری، پژوهشگر می تواند بلافاصله با تطبیق پرسشنامه و رفتار فرد پاسخ دهنده، به روایی آن پی ببرد.
    * روایی پیش بین: در این نوع روایی پژوهشگر بعد از گذشت مدت زمانی پی به روایی پرسشنامه می برد به عبارت دیگر روایی پرسشنامه را با توجه به نتایجی که بعد از مدت زمان مشخص به دست می آید، مقایسه می کند.
    ج) روایی سازه
    روایی سازه به دو دسته تقسیم می شود:
    *همگرا: اثبات رابطه همگرایی بین دو متغیر به طوری که در تئوری نیز تایید شود.
    *واگرا: اثبات واگرایی بین دو متغیر به طوری که در تئوری نیز تایید شود.
    این نوشته در مقالات و پایان نامه ها ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.