است همانطور که در و شکل گیری


Widget not in any sidebars

به عقیده Pinto-linares et al., (2008)تغییرات نسبت La/Yb تحت تاثیر ذوب بخشی است در شکل (5-1) نمودار La/Yb در برابر La ،Pinto-linares et al., (2008) ترسیم شده است و چنانچه مشاهده میشود تغییرات ترکیبی این سنگها توسط فرایند ذوب بخشی که در ارتباط با خاستگاه ماگما است و تبلور تفریقی کنترل شده است.

شکل 5-1- نمودار La/Yb در برابر La،Pinto-linares et al., (2008) نمونهها تحت تاثیر فرایند ذوب بخشی و تبلور تفریقی می باشند.
در شکل (5-2-الف) روند خطی و مثبت مشاهده شده در نمودارهای تغییرات عناصر ناسازگار در مقابل یکدیگر، نظیر Zr در برابر Th، Kumar and Rathna (2008)، بیانگر نقش تبلور تفریقی در شکل گیری، ماگمای بازیک سنگهای مورد بررسی میباشد.

شکل5-2- الف: نمودار عناصر ناسازگار Zr در برابر Th Kumar and Rathna (2008) روند خطی و مثبت نمودار بیانگر نقش تبلور تفریقی در شکلگیری ماگمای سنگهای مورد مطالعه میباشد؛ ب: نمودارتغییراتRb/Th نسبت به Rb، Tchameni et al., (2006) روند خطی با شیب مثبت نقش فرایند AFC را تایید میکند، تبلورتفریقی(FC: fractional crystallization) ، آلایش پوستهای(CC: crustal contamination)، تبلور تفریقی همراه با هضم و آلایش (AFC: Assimilatiom, Fractional crystallization, Contamination) ، علائم مشابه شکل (5-1)میباشد.
نمودار تغییرات عناصر ناسازگارRb/Th نسبت به Rb،Tchameni et al., (2006) روند خطی با شیب مثبت نشان میدهند، که نقش فرایند تبلور تفریقی همراه با هضم و آلایش (AFC) در شکلگیری ماگمای سنگهای مورد بررسی را نشان میدهد ( شکل 5-2 ب). در مشاهدات صحرایی نیز وقوع پدیده هضم با توجه به آنکلاوهای کروی فلسیک (شکل2-3پ)، در منطقه تایید میگردد.
یکی دیگر از فرایندهای موثر در تحول ماگمای به وجود آورنده سنگهای مورد مطالعه اختلاط ماگمایی است. از شواهد صحرایی اختلاط ماگمایی میتوان به وجود انکلاوهای مافیک در تمام منطقه مورد مطالعه اشاره کرد. در مقیاس میکروسکپی نیز قرارگیری بلورهای ریز پلاژیوکلاز در درون بلورهای درشتتر پلاژیوکلاز (Hibbard, 1991)، آپاتیتهای سوزنی در بلورهای پلاژیوکلاز احتمالاًً در اثر اختلاط ماگمایی پدید آمدهاند (Karsli at al., 2007) و همچنین زونینگ در پلاژیوکلاز، جهت یافتگی پلاژیوکلازها در مرز بین انکلاوها و سنگ میزبان میتواند در اثر اختلاط ماگمایی به وجود آمده باشد که پدیده اختلاط ماگمایی بین اعضای گرانیتوئیدی و گابرو- دیوریتی در منطقه را تایید میکند و مسلماً بر ماگماتیسم توده گابرو- دیوریتی مورد مطالعه نیز تاثیر گذار بوده است.
با توجه به شکل (3- 11) و (3-12) نمونهها از عناصرK، RbوTh غنی شدگی نشان میدهند که این غنی شدگی ویژگی سنگهای ماگمایی کمان یا قوس آتشفشانی استRollinson (1993) ، این عناصر ویژه سنگهای پوستهای هستند و میتوانند نشان دهنده هضم سنگهای پوستهای توسط مذاب اولیه باشد. از طرفی وجود بیهنجاری منفی Ti، Ta، Nb و P در روند تغییرات عناصر کمیاب نمونهها، میتواند نشانگر شکل گیری سنگها در منطقه فرورانش باشد (Willson 1989). غنی شدگی از عناصر نادر خاکی سبک را میتوان به دو عامل درجه ذوب بخشی پایین منبع گوشتهای و یا آلایش ماگما توسط مواد پوستهای نسبت داد Almeida et al., (2007).
حضور آنومالی مثبت K و Pb، منفی Nb در الگوی عناصر کمیاب در شکل (3-11) شاخصه درگیر شدن ماگما با پوسته قاره ای هستند (Taylor and McLennan (1985، Hofmann (1997). تهی شدگی در Nb می تواند حاصل دخالت سیالات فرورانشی و منشاء گیری ماگما از یک گوشته غنی شده یا آلایش پوستهای ماگماها باشد et al., (2008) Kurt. با توجه به شکل (3-10) و جدول ( 2-3) آنومالی ضعیف Eu به حذف فلدسپات از ناحیه منشاء ماگما وابسته است Azer et al., (2012).
نمودار عنکبوتی عناصر فرعی شکل (3-11) یک آنومالی منفی Nb نشان میدهد که تصدیق کننده یک قوس میباشدHollings and Wyman 1999)، (Gill 2010. این ویژگی در سنگهای مورد مطالعه میراثی از ذوب بخشی لیتوسفر گوشتهای که از یک حادثه فرورونده شکل گرفته باشد را دارد Azer et al., (2012).
برای تشخیص غنی شدگی ماگما به وسیله شارههای موجود در زون فرورانش یا آلودگی پوستهای میتوان از نمودار Rb/Y-Nb/Y،Temel et al., (1998) استفاده کرد. روندهای عمودی نمونهها در این نمودار (شکل 5-3) در نتیجه غنی شدگی در زون فرورانش و یا آلودگی پوستهای به وجود میآیند، زیرا این فرایند سبب افزایش میزان Rb میباشند، در حالی که در ماگمای غنی شده در محیطهای درون صفحهای روند مثبت بین Rb وNb وجود دارد. نسبت این دو عنصر در این محیط یک به یک میباشد (Edwards et al., 1991).

شکل 5-3- نمودار Rb/Y-Nb/Y،Temel et al., (1998) روندهای عمودی نمونهها در نتیجه غنی شدگی در زون فرورانش و یا آلودگی پوستهای صورت گرفته است، علائم مشابه شکل (5-1)میباشد .
5-3- خاستگاه و درجه ذوب بخشی منشاء
از ژئوشیمی عناصر کمیاب خاکی(REE) ، به طور گستردهای برای تعیین ترکیب، درجه ذوب بخشی و عمق خاستگاه گوشتهای ماگمای اولیه استفاده میشودRollinson 1993) ، Furman 2007، (Zhao and Zhou 2007.
به اعتقاد Morata et al., (2005)میزان YbN نرمالیزه شده نسبت به گوشته اولیه Sun and McDonough (1989) میتواند در تعیین ترکیب منشاء ماگما مفید باشد. وی معتقد است حضور گارنت به عنوان فاز باقی مانده در گوشته منشاء سبب مقادیر پایینتر از 10 آن میشود. حال با توجه به اینکه مقدار YbNدر سنگهای مورد مطالعه کمتر از 10 است، پس ممکن است در گوشته منشاء ماگمای سنگهای مافیک –حدواسط گارنت به عنوان فاز باقی مانده باشد. الگوی HREE نرمالیزه شده نسبت به کندریت، در مذابهای تولید شده از منشاء اسپینل لرزولیت تقریبا مسطح و شیب بسیار کمی را نشان میدهد برای مثال میزان (Dy/Yb)N کمتر از 06/1 است این در حالی است که ماگمای منشاء گرفته از گارنت لرزولیت دارای نسبت (Dy/Yb)N بیشتر از 06/1 میباشد Blundy et al., (1998)، Ali and Ntaflos (2011) و میزان این نسبت در نمونههای مورد مطالعه بیشتر از 06/1 است، بنابراین میتوان گارنت لرزولیت را به عنوان سنگ منشاء ماگمای والد سنگهای مورد مطالعه در نظر گرفت.
نسبت Sm/Yb سنگهای مافیک، به کانیشناسی ناحیه منشاء بستگی دارد زیرا Yb به شدت در گارنت نسبت به کلینوپیروکسن و یا اسپینل سازگار است، بنابراین میتوان از نمودارهای نسبت Sm/Yb در مقابل Sm و یا نسبت Sm/Yb در برابر نسبت La/Sm برای پی بردن به تغییر در رژیم و درجه ذوب بخشی ناحیه منشاء استفاده نمود(Aldanmaz et al., 2000) .
در شکل (5-4) نمودار نسبت Sm/Yb در مقابل Sm و در شکل (5-5) نسبت Sm/Yb در برابر نسبت La/Sm Aldanmaz et al., (2000) آورده شده است همانطور که در این نمودارها مشخص است ترکیب سنگهای منطقه مورد مطالعه در بین اسپینلگارنتلرزولیت و اسپینللرزولیت قرارگرفتهاند با درجه ذوب بخشی، 10 تا 15 درصد منشاء با ترکیب اسپینللرزولیت و 5 تا 15 درصد، یک منبع غنی شده منشاء اسپینلگارنت لرزولیت میباشد.

شکل 5-4- نمودار نسبت Sm/Yb در مقابل Sm، Aldanmaz et al., (2000) نمونهها منشاء بین اسپینل لرزولیت و اسپینل گارنت لرزولیت را به عنوان ترکیب منشاء نشان میدهند، علائم مشابه شکل (5-1)میباشد.