از خود بیگانگی و اختلالات روانی

الف : گونه های خودزنی
1- خودزنی شدید: این نوع خودزنی به صورت آسیب شدید به بدن شخص میباشد. نمونهای از آن شامل بیرون آوردن چشم، اخته کردن یا قطع کردن عضو میباشد. روان پریشی و مصرف شدید مواد مخدر از دلایل این نوع خودزنی میباشد.
Widget not in any sidebars

2- خودزنی کلیشهای: این نوع خودزنی به صورت آسیب رساندن مستقیم به بدن میباشد که در افراد عقب مانده ی ذهنی و افرادی که مبتلا به اختلالات رشدی میباشند دیده میشود. (کوبیدن سر و گاز گرفتن خود) این نوع رفتار دارای آهنگ و قالبی تکراری است.
3- خودزنی سطحی: این نوع از خودزنی در بین کارکنان وظیفه بسیار شایع میباشد و شامل رفتارهایی مانند بریدن، خراشیدن و داغ زدن قسمتی از پوست میباشد و توسط افراد غیر روان پریش و افرادی که از لحاظ هوشی عادی هستند اتفاق میافتد. این رفتارها تا حدودی تکراری هستند.
4- خودزنی اجتماعی: این نوع خودزنی شامل رفتارهایی مانند خالکوبی، و سوراخ کردن گوش میباشد که دارای اساس فرهنگی هستند. رفتارهایی از قبیل بریدن لب و بریدن گوش در میان برخی از قبایل آفریقایی رواج دارد .
ب : دلایل خودزنی
خودزنی در طول دوران نوجوانی شروع میشود. برخی افرادی که اقدام به خودزنی میکنند دارای سوابقی از خودزنی، مصرف مواد مخدر و مشروبات الکلی میباشند. آنها اغلب فاقد توانایی و مهارتهای لازم در جهت تنظیم خُلقشان هستند. برخی از آنها دارای سوابقی از سوءاستفاده ی جسمی، جنسی و عاطفی هستند. برخی از آنها افرادی هستند که سابقه ی دریافت درمانهای روان شناختی از طریق پذیرش بیمارستانهای روانپزشکی را دارند. برخی از این افراد دارای اختلالات روانی ذیل میباشند:
اختلال شخصیّت مرزی.
اختلالات خُلقی.
اختلال وسواس فکری – عملی.
اختلالات تجزیهای.
اختلال هراس یا اختلال اضطرابی.
اختلال کنترل تکانه که به گونه دیگری مشخص نشده است.
امروزه شواهد به‌دست آمده نشان می‌دهند که، خودزنی ناشی از عدم کنترل تکانه‌های هیجانی می‌باشد. بسیاری از موارد بالینی گزارش شده ثابت کرده‌اند که خودزنی حاصل دو ویژگی اختلال عدم کنترل تکانه می‌باشد، که باعث رفتارهایی چون سرقت، قماربازی و تجاوز جنسی نیز می‌شود. این دو ویژگی عبارتند از:
ناتوانی در کنترل تکانه‌ها یا امیالی که باعث به‌وجود آمدن رفتارهای خاص می‌شوند؛
وجود تنش یا برانگیختگی فیزیکی قبل از عمل خودزنی، احساس لذّت و ارضاء پس از ارتکاب به آن عمل.
در گزارش‌ها آمده است: «درد ناشی از بریدن باعث به ‌وجود آمدن آرامش در بدن می‌شود». شخص خودزن بیان می‌کند که قادر به کنترل افکار خودزنی‌اش نمی‌باشد. با وجود اینکه می‌داند در حال اقدام به خودزنی می‌باشد، ولی اینکار را انجام می‌دهد. معلوم شده است که به ‌هنگام خودزنی همانند اختلال عدم کنترل تکانه، میزان سروتونین کاهش می‌یابد. همچنین ثابت شده است که خودزنی دارای اهداف اجتماعی نیز می‌باشد.
در کل می‌توان گفت که خودزنی به دلایل ذهنی، عینی، جسمی، شخصیّتی و تاریخچه‌ای صورت می‌گیرد که در ادامه به شرح دقیق هر کدام از آنها می‌پردازیم.
1. دلایل ذهنی: افرادی که اقدام به خودزنی می‌نمایند، دلایل ذهنی ذیل را دال بر انجام این نوع رفتار بیان می‌نمایند:
– رهایی از فشارهای روانی و عصبی شدید.
– گریختن از کرختی هیجانی .
– کنارآمدن با از خود بیگانگی.
2. دلایل عینی
– مشکلات ارتباطی .