ناسازگاری نقش در مشاغل چه زمانی زخ میدهد؟

ویژگی های نقش

شناخت عامل های روان شناختی محیط کار را ، روشی می دانند که از آن راه می‌توان درک صحیحی از استرس شغلی به دست آورد.بنا بر این نتایج پژوهشهای انجام شده ، چهار نوع ویژگی برای نقش برشمرده اند: ابهام نقش، گرانباری نقش، کمباری نقش و ناسازگاری نقش.

ابهام نقش

ابهام نقش را چنین تعریف کرده اند : وضعیت شغلی معینی که در آن پاره ای اطلاعات لازم برای انجام شغل به طور نامطلوب ،نارسا یا گمراه کننده اند، ( در نتیجه فرد نمی داند که چه انتظاری از وی برای انجام شغل اش دارند.)ابهام نقش در واقع زمانی به استرس منجر می‌شود که فرد را از بهره وری و پیشرفت باز می دارد.همچنین ، فرد حس اطمینان و پیش بینی خود را در نقش کاریش از دست می دهد.

گرانباری نقش

اگر فرد نتواند از پس انجام کاری که بخشی از شغل معینی است بر آید،‌دچار استرس خواهد شد.مفهوم کار بسیار زیاد را می توان به دو معنادانست: 1. گرانباری کمی ـ‌و این زمانی است که فرد برای انجام تمام کارهایی که در شغل محول می گنجد، وقت کافی ندارد.2.گرانباری کیفی ـ‌ این بدان معناست که فرد شاغل مهارتهای لازم را برای انجام شغل معینی ندارد.

کمباری نقش

یعنی وضعیتی که در آن از مهارتهای شخص به طور تمام و کمال استفاده نمی شود .در حالیکه گران باری نقش گویای خواسته های زیاد است، کمباری نقش حکم محدودیت و بازدارندگی را دارد.

ناسازگاری نقش

ناسازگاری نقش زمانی رخ می دهد که تن دادن به مجموعه ای از الزامهای شغلی با پذیرش مجموعه دیگری از الزامهای شغلی ، مغایر و یا به کل ناممکن است.در بررسیها، ‌چهارگونه ناسازگاری نقش شناخته شده است:

  1. ناسازگاری میان نقش ها- فرست.شخص از دو سو ، در معرض انتظارات ، خواستها و فشارهای متضاد قرار می گیرد.مثلا از یک فروشنده خواسته می شود که در زمان کمتر ، مشتریان بیشتری را پاسخگو باشد و از سوی دیگر ، مشتریان خواستار صرف زمان بیشتری از سوی فروشنده هستند.
  2. ناسازگاری درون نقش ـ فرست.این زمانی پیش می آید که از فرد شاغل خواسته شود فعالیتهای گوناگونی را انجام دهد که با یکدیگر جور در نمی آیند.مثلا ، ممکن است مدیر مرکز مشاوره از روانشناس بخواهد تعداد کارگاههای مشاوره گروهی که به کارکنان اختصاص داده می شود افزایش یابد، و در همین حال از تمام روانشناسان مرکز خواسته می شود تا حتما تعداد نشستهای مشاوره فردی را نیز که در طول هفته تشکیل می شود افزایش دهند.
  3. ناسازگاری فرد و نقش ـ نقش .نقش هایی که در کار به فرد محول می شود با باورها و ارزشهای شخصی او تضاد دارند .مثلا ، از پزشکی خواسته می شود که از روش درمانی استفاده کند که از نظر او مغایر اخلاق پزشکی است. (آرراس، 1377، صص69-67)
  تجارب برتر پرورشی | کاملترین نمونه های رایگان سالتحصیلی 97-98