رسالت و اهداف دانشگاه

رسالت و اهداف دانشگاه

نویسندگان به صورتهای متنوعی به دسته بندی دیدگاه های کلی درباره رسالت‌ها و اهداف دانشگاه پرداخته‌اند که عموماً از نظر بیان و اصطلاحات بکار رفته متفاوت ولی از نظر مفهوم در یک راستا قرار دارند. نمونه هایی از این دسته بندیها بطور خلاصه در جدول (1) نشان داده شده است. (عارفی، 1384، ص 89)

دسته بندی اول:

گزارش هاروارد[1]

1- رویکردهای کلاسیک[2]

2- رویکردهای پراگماتیک[3]

دسته بندی دوم:

بوتز، فریمن و کرمین[4]

1- رویکرد عقل گرا[5]

2- رویکرد تجربه گرا[6]

3- رویکرد بازسازی گرا[7]

دسته بندی سوم:

کامیل ام. کرک[8]

1- رویکرد مدنی[9]

2- رویکرد تجاری[10]

دسته بندی چهارم:

دانیل بلاندل[11]

1- رویکرد مبتنی بر خدمات عمومی[12]

2- رویکرد مبتنی بر بازار[13]

دسته بندی پنجم:

بروباخر[14]

1- رویکرد مبتنی بر ملاحظات معرفت شناسی[15]

2- رویکرد مبتنی بر ملاحظات سیاسی[16]

          جدول -2-2 نمونه هایی از دسته بندی رویکردهای کلی درباره اهداف و رسالتهای دانشگاه

لازم به ذکر است به غیر از رویکردهای موجود در جدول (1) دیدگاه دیگری نیز وجود دارد که تحت عنوان، دیدگاه یا رویکرد تلفیقی، بیان می گردد (Kirk، 2000، ص 15، به نقل از عارفی، 1384، ص 90). به هر حال ملاحظه رویکردهای فوق الذکر نشان می دهد که دو گرایش عمده در بین آنها دیده می شود که با اصطلاحات متنوعی بیان شده اند. بنابراین می توان رویکردهای مطرح شده را در سه دسته کلی قرار داد:

گرایش اول، گرایش غیر ابزاری است که با عناوینی همچون رویکرد کلاسیک، رویکرد عقل گرا، رویکرد مدنی، رویکرد مبتنی بر خدمات عمومی و رویکرد مبتنی بر ملاحظات معرفت شناختی بیان می گردد که بر مواردی همچون ارزش ذاتی دانش بدون توجه به سود و زیان اقتصادی و سود و تکامل و پرورش توانایی‌های انسان تأکید دارد.

گرایش دوم، گرایش ابزاری است که با عناوینی همچون رویکرد پراگماتیک، رویکرد تجربه‌گرا و بازسازی‌گرا، رویکرد تجاری، رویکرد مبتنی بر بازار و رویکرد مبتنی بر ملاحظات سیاسی معرفی شده است و بر مواردی همچون آماده نمودن دانشجویان برای ایفای نقش اقتصادی در جامعه و عرضه آموزش بر مبنای نیازهای جامعه تأکید دارد.

گرایش سوم، گرایش تلفیقی است که به دنبال تلفیق جنبه ها و رویکردهای موجود در گرایش اول و گرایش دوم می باشد و به عبارت دیگر، هر دو گرایش را دوروی یک سکه می داند.

جدول 3-2 دسته بندی رویکردهای کلی درباره اهداف و رسالتهای دانشگاه (همان، ص 90)

رویکرد اول رویکرد دوم رویکرد سوم
رویکرد غیر ابزاری یا رویکرد ابزاری فردگرایانه رویکرد ابزاری یا رویکرد جمع گرایانه رویکرد تلفیقی

 

[1] . Harvard report

[2] . Classical

[3] . Pragmatic

[4] . Butts, R. Freeman, Cremin

[5] . Intellectualist

[6] . Experimentalist

[7] . Reconstructionist

[8] . Camille M. Kirk

[9] . Civic- oriented

[10] . Commercial- oriented

[11] . Danielle Blondel

[12] . Public- service- approach

[13] . Market- approach

[14] . Brubacher

[15] . Epistemological- base

[16] . Political- base

  روانشناسی مفهوم افسردگی